Hoofdmenu openen

Brenne-orchis

Soort orchidee van het geslacht Dactylorhiza (handekenskruid)

De Brenne-orchis (Dactylorhiza brennensis) is een zeldzaam voorkomende Europese orchidee van het geslacht Dactylorhiza (handekenskruiden).

Brenne-orchis
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:Eenzaadlobbigen
Orde:Asparagales
Familie:Orchidaceae (Orchideeënfamilie)
Onderfamilie:Orchidoideae
Geslachtengroep:Orchideae
Geslacht:Dactylorhiza (Handekenskruiden)
Soort
Dactylorhiza brennensis
(E.Nelson) D.Tyteca & Gathoye (1988)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Het is een soort die voorkomt in zonnige, vochtige graslanden en kalkmoerassen. De plant is endemisch in de Brenne, een moerassige streek in Midden-Frankrijk.

Inhoud

Etymologie en naamgevingBewerken

  • Synoniem: Dactylorhiza elata subsp. brennensis E. Nelson (1976)
  • Frans: Orchis de la Brenne

De botanische naam Dactylorhiza is ontleend aan het Oudgriekse δάκτυλος, daktulos (vinger) en ῥίζα, rhiza (wortel), wat slaat op de vingervormige wortelknollen van dit geslacht.

De soortaanduiding brennensis slaat op de streek van voorkomen, de Brenne.

KenmerkenBewerken

PlantBewerken

De Brenne-orchis is een overblijvende, niet-winterharde geofyt. Het is een maximaal 40 cm grote, slanke plant met vier tot zes bladeren. De bloeiwijze is een min of meer verlengde, armbloemige aar met ten hoogste een dertigtal roze bloemen, die ver boven de bladeren uitsteekt.

BladerenBewerken

De bladeren zijn meestal ongevlekt, lijn- tot lijnlancetvormig, de onderste platliggend, de bovenste opstijgend. Hoger langs de stengel komen nog enkele schutbladachtige bladeren voor. De echte schutbladeren, die de bloemen ondersteunen, zijn gekleurd en meestal korter dan de bloemen.

BloemenBewerken

De bloemen zijn roze tot licht-violet gekleurd en vrij groot. De zijdelingse kelkbladen zijn afstaand, de toppen teruggebogen en aan de binnenzijde donkerder gevlekt. Het middelste kelkblad vormt samen met de bovenste kroonbladen een helmpje.

De lip is min of meer drielobbig, de zijlobben lichtjes naar achter teruggeslagen, de middenlob aan de basis lichter gekleurd met een honingmerk (de tekening op de lip) van donkerder purper tot lila stipjes en lijntjes. Het spoor is breed, driekwart de lengte van het vruchtbeginsel en naar onder buigend langs het vruchtbeginsel.

De bloeitijd is van eind mei tot juni.

Habitat en verspreidingBewerken

Dactylorhiza brennensis komt voor op vochtige, kalkrijke bodems in volle zon, zoals in vochtige kalkgraslanden en kalkmoerassen. De soort is endemisch in de Brenne, een moerassige streek in het Franse departement Indre.

Taxonomie, verwante en gelijkende soortenBewerken

Dactylorhiza brennensis behoort tot het geslacht van de handekenskruiden (Dactylorhiza), die alle sterk op elkaar gelijken. Ze wordt door sommige botanici als een ondersoort van de grote rietorchis (Dactylorhiza elata) beschouwd. Ze onderscheidt zich daar vooral van door de beperkte afmetingen en de lichter gekleurde bloemen.

Bedreiging en beschermingBewerken

Dactylorhiza brennensis wordt net als de meeste andere Dactylorhiza bedreigd door het verdwijnen van zijn voorkeurshabitat door drooglegging, ingebruikname door de landbouw of bosbouw, en vermesting van vochtige biotopen.

In Frankrijk is de Dactylorhiza brennensis momenteel niet beschermd.