Hoofdmenu openen

Belangrijke gebeurtenissenBewerken

CoalitieoorlogenBewerken

ScandinaviëBewerken

Lage LandenBewerken

ItaliëBewerken

Ottomaanse RijkBewerken

Iberisch schiereilandBewerken

 
Goya's El tres de mayo de 1808 en Madrid, over de massa-executies op 3 mei 1808 na de dos de mayo-opstand in Madrid.

Noord-AmerikaBewerken

 
Het Witte Huis wordt in 1800 in gebruik genomen

Latijns-AmerikaBewerken

Wereldhandel en koloniesBewerken

AfrikaBewerken

Wetenschap en technologieBewerken

  • De Fransman Joseph-Marie Jacquard ontwikkelt het jacquardgetouw, een programmeerbaar weefgetouw waarmee tapijten met ingewikkelde bloemmotieven mechanisch kunnen worden geproduceerd.
  • De Engelsman Henry Maudslay ontwikkelt de eerste industriële schroefdraaddraaibank. Hiermee maakt hij een eind aan het handmatig fabriceren van bouten en moeren. Zijn machine zorgt dat het concept van standaardisatie (een idee dat reeds plaatsvindt) praktisch toegepast kan worden op bouten en moeren. Aan een bestaande draaibank voegt hij schakelwielen en een transportschroef toe voor het snijden van de schroefdraad in een ronde staaf die voor elke schroef identiek is. Door de installingen te wijzigen kan hij met dezelfde draaibank bouten maken met een verschillende schroefdraad. Daarnaast is zijn machine sneller en nauwkeuriger dan de handgemaakte bouten en moeren. Zijn bouten en moeren worden meteen toegepast in de bouw van stoommachines.
  • 1803 - Uitvinding van de optische telegraaf door Claude Chappe, een officier van Napoleon.
  • Franz Carl Achard verbetert door selectieve teelt het suikergehalte van de Silezische voederbiet, zodat de suikerbiet ontstaat. Hij sticht in 1802 de eerste suikerfabriek. Benjamin Delessert verbetert de zuivering. Napoleon krijgt interesse in het nieuwe product en wijst veel gebieden aan waarop voortaan suikerbieten moeten worden geteeld.
  • Na de eerste, en tevens grootste, planetoïde Ceres in 1801 worden ook de planetoïden Pallas en Vesta ontdekt.
  • Luke Howard begint in 1801 met uitgebreide registraties van het weer in de omgeving van Londen. In zijn Essay on the Modification of Clouds, dat in 1803 wordt gepubliceerd, benoemt hij de drie belangrijkste categorieën van wolken (cumulus, stratus en cirrus) en evenwel een reeks van tussentijdse en samengestelde wijzigingen, zoals cirrostratus en stratocumulus, om de overgangen tussen de voorkomende vormen inzichtelijk en mogelijk te maken.
  • William Hyde Wollaston ontdekt de twee nog onbekende elementen rodium (in 1804) en palladium in 1803.
  • Publicatie in 1801 van Disquisitiones arithmeticae, een getalsleer door Carl Friedrich Gauss, die in 1809 ook een theorie over de beweging van planetoïden het licht doet zien.
  • Wilhelm von Humboldt wordt in 1809 hoofd van de afdeling Eredienst en Onderwijs in het Pruisische ministerie van Binnenlandse Zaken. In die hoedanigheid stelt hij in het kader van de Pruisische hervormingen het gehele onderwijswezen onder staatstoezicht en tracht hij hoog gekwalificeerd personeel op te leiden. Hieraan moeten de in 1809 gestichte gymnasia bijdragen, alsmede de kroon op zijn werk, de in 1810 in de geest van het Bildungsideaal gestichte Universiteit van Berlijn.
  • De Engelse mijnbouwkundige William Smith gebruikt als eerste stratigrafische principes om de ondergrond van Groot-Brittannië in kaart te brengen. Ook is hij de eerste die gidsfossielen gebruikt om gesteentelagen mee te correleren.

Kunst en cultuurBewerken