Empirestijl

19e eeuwse Franse kunststroming en interieurstijl | architecturale stijl
Troon van Napoleon in empirestijl
Hemelbed, kasteel van Compiègne

Empire is de naam voor een Franse neoclassicistische kunststroming en bouw- en interieurstijl uit het begin van de 19e eeuw.

GeschiedenisBewerken

Empire is oorspronkelijk een zuiver Franse stijl die in Parijs is ontstaan. De stijl bloeide na de Franse Revolutie: Frankrijk likte zijn wonden en Parijs kende een langzame herstelperiode. In een woelig politiek milieu wist Napoleon Bonaparte het tot staatshoofd van Frankrijk te schoppen; hij werd de eerste Keizer der Fransen. Hij probeerde opnieuw een groot keizerrijk te veroveren zoals Julius Caesar dat hem voordeed.

Napoleon won de ene na de andere veldslag en kende een grote populariteit. Hij bouwde een imago op van veldheer, en liet zich omringen met kostbaarheden in een nieuwe stijl, het empire. De stijl is dus letterlijk vernoemd naar het Keizerrijk, wat in het Frans als empire wordt vertaald. De keizer hielp mee de stijl te ontwikkelen en informeerde geregeld naar de productie van meubilair en kunst. Hij overlaadde de oude manufacturen met bestellingen voor stoffen en meubilair. In deze periode kende Lyon een grote zijdeproductie; sommige van deze fabrikanten bestaan nog steeds. Empire is duidelijk in de eerste plaats een interieurstijl, voor de betere burgers. Napoleon liet de Franse kastelen en paleizen aankleden in deze moderne stijl.

StijlkenmerkenBewerken

Napoleon was een bewonderaar van de Egyptische cultuur, vandaar dat in de empirestijl elementen en patronen uit de Oud-Egyptische en Romeinse bouwkunst werden toegepast. Hij deed inspiratie op tijdens zijn veldslagen en roofde vele kunstschatten uit het land om ze naar Parijs te brengen.

De stijl is verwant aan de classicistische Lodewijk XVI-stijl. Typerend zijn het gebruik van verguldingen, militaria, sfinxen, palmetten en felle, rijke pastelkleuren. Napoleon liet overal waar hij kwam de lokale burgerij kennismaken met zijn empirestijl. Zodoende kende de stijl een korte maar heftige bloeiperiode in Europa. Als reactie op het empire ontstonden later in de 19e eeuw de neogotiek en het biedermeier.

In de bouwkunst zijn vooral de gevel en raamopeningen kenmerkend.

CollectiesBewerken

 
Empire inrichting in het Paleis op de Dam