Hoofdmenu openen
Zie artikel Voor het kraanschip, zie Thialf (schip, 1985).

IJsstadion Thialf in Heerenveen is het belangrijkste (overdekte) schaatsstadion van Nederland, en had onder andere tot 2018 de snelste laaglandbaan ter wereld. Het complex is vooral bekend van het langebaanschaatsen, ijshockeyclub de Heerenveen Flyers en shorttrack Shorttrack Club Thialf (SCT). De naam Thialf is afgeleid van Thialfi, de snelvoetige knecht van Thor, de Germaanse god van de donder.

Thialf
Het schaatshart van Thialf
Het schaatshart van Thialf
Plaats Heerenveen
Land Vlag van Nederland Nederland
Capaciteit 12.500
Hoogte 0,4 meter boven zeeniveau
Type Overdekt, kunstijsbaan
Lengte 400m
Geopend in 1986 (overdekt)
Puntentotaal 369,747 (4e snelste ijsbaan)
Baanrecords - mannen
500m Vlag van Nederland Michel Mulder
Vlag van Rusland Pavel Koelizjnikov
 34,31
1000m Vlag van Nederland Kjeld Nuis  1.07,64
1500m Vlag van Rusland Denis Yuskov  1.43,36
5000m Vlag van Rusland Danila Semerikov  6.08,96
10.000m Vlag van Nederland Jorrit Bergsma  12.43,70
Baanrecords - vrouwen
500m Vlag van Japan Nao Kodaira  37,17
1000m Vlag van Verenigde Staten Brittany Bowe  1.13,24
1500m Vlag van Nederland Ireen Wüst  1.53,30
3000m Vlag van Nederland Ireen Wüst  3.58,68
5000m Vlag van Nederland Esmee Visser  6.47,47
Cto12.jpg
Gegevens laatst gewijzigd op: 24-02-2019
Portaal  Portaalicoon   Schaatsen
THIALF Logo 2016.jpg

GeschiedenisBewerken

Oorspronkelijk lag de ijsbaan Thialf in Heerenveen-Noord. Deze ijsbaan werd in 1892 aangelegd en de Thialfweg aldaar herinnert nog aan de locatie van die ijsbaan. Ook op luchtfoto's is nu nog steeds de noordelijke helft van de ijsbaan terug te vinden. Deze baan was een natuurijsbaan.

Op 14 oktober 1967 werd in Heerenveen-Zuid het ijsstadion geopend door prinses Christina. In 1986 werd de baan als tweede ter wereld overdekt, nadat een jaar eerder het Sportforum Hohenschönhausen in Berlijn zijn deuren had geopend. Architect was Architectenburo Van der Zee & Ybema, nu Alynia Architecten Harlingen bv.

In het seizoen 1986/87 sneuvelden in Thialf direct de tien belangrijkste wereldrecords in het langebaanschaatsen. Door de komst van overdekte banen op grote hoogte, met name die in Calgary en Salt Lake City, is Thialf zijn status als snelste baan ter wereld al lang kwijtgeraakt. Een enkele keer wordt hier echter nog een wereldrecord gereden, zoals in 2007, toen Sven Kramer tijdens het WK Allround het wereldrecord op de 10 km verbeterde. In het Nieuwe Thialf zal dit volgens ijsmeester Beert Boomsma nog sneller gaan.[1] Ondanks het nadeel van de hogere luchtweerstand blijft Thialf onder schaatsers een populaire baan. Dit komt vooral door het enthousiasme van het publiek, dat vaak nog wordt opgezweept door de muziek van dweilorkesten zoals de Blauhúster Dakkapel (inmiddels ter ziele), De Glasblazers en later ook Kleintje Pils.

Op de lijst van snelste ijsbanen ter wereld staat Thialf op de vierde plaats, achter de banen in Salt Lake City, Calgary en Inzell, alle op meer dan 600 meter boven zeeniveau gelegen. Omdat Thialf 0,4m boven zeeniveau ligt is de luchtweerstand in vergelijking met hooglandbanen groot, dus kan er minder hard geschaatst worden. Het ijs is echter van zeer goede kwaliteit, waardoor Thialf de vierde snelste schaatsbaan ter wereld is, en de snelste laaglandbaan ter wereld. Ook is het vanzelfsprekend de snelste ijsbaan van Nederland.

BaanrecordsBewerken

MannenBewerken

Afstand Rijder Tijd Datum Wedstrijd #
500 meter   Michel Mulder
  Pavel Koelizjnikov
34,31 27-12-2013
24-02-2019
Olympisch Kwalificatietoernooi 2014
WK Sprint 2019
4 (1*)
1000 meter   Kjeld Nuis 1.07,64 29-12-2017 Olympisch Kwalificatietoernooi 2018 4 (1*)
1500 meter   Denis Joeskov 1.43,36 13-02-2015 WK afstanden 2015 4 (1*)
3000 meter   Patrick Roest 3.38,17 05-10-2019 NK schaatsen voor clubs 3 (1*)
5000 meter   Danila Semerikov 6.08,96 16-12-2018 2018-2019 Wereldbeker 4 5 (2)
10.000 meter   Jorrit Bergsma 12.43,70 30-12-2018 NK Afstanden 2019 4 (2)
Achtervolging   Nederland
Jan Blokhuijsen
Sven Kramer
Koen Verweij
3.39,76 17-11-2012 2012-2013 Wereldbeker 1 6 (3)
Teamsprint   Canada
Vincent De Haître
Laurent Dubreuil
Alexandre St-Jean
1.19,55 12-11-2017 2017-2018 Wereldbeker 1 6 (3)
2x500 meter   Pavel Koelizjnikov 68,931 15-02-2015 WK afstanden 2015 4 (2)
Sprintvierkamp   Pavel Koelizjnikov 137,390 23/24-02-2019 WK Sprint 2019 3 (1*)
Minivierkamp   Koen Verweij 148,163 07/08-03-2008 Viking Race 2008 7 (3)
Kleine vierkamp   KC Boutiette 151,221 21.23-11-2003 2003-2004 Wereldbeker 3 5 (4)
Grote vierkamp   Sven Kramer 147,934 09.11-02-2007 WK allround 2007 5 (3)
Snelste ronde   Pavel Koelizjnikov 24,66 24-02-2019 WK Sprint 2019 4 (1*)[2]

VrouwenBewerken

Afstand Rijdster Tijd Datum Wedstrijd #
500 meter   Nao Kodaira 37,17 15-12-2018 2018-2019 Wereldbeker 4 7 (4)
1000 meter   Brittany Bowe 1.13,24 16-12-2018 2018-2019 Wereldbeker 4 3 (1*)
1500 meter   Ireen Wüst 1.53,30 15-12-2018 2018-2019 Wereldbeker 4 4 (1*)
3000 meter   Ireen Wüst 3.58,68 09-03-2013 2012-2013 Wereldbekerfinale 4 (2)
5000 meter   Esmee Visser 6.47,47 27-01-2019 NK allround 2019 3 (1*)
10.000 meter   Carien Kleibeuker 14.35,61 13-03-2018 Grote vierkamp STW 2018 2 (1*)
Achtervolging   Japan
Ayano Sato
Miho Takagi
Nana Takagi
2.55,77 10-11-2017 2017-2018 Wereldbeker 1 4 (2)
Teamsprint   Rusland
Olga Fatkulina
Angelina Golikova
Jelizaveta Kazelina
1.26,62 12-11-2017 2017-2018 Wereldbeker 1 4 (1*)
2x500 meter   Jenny Wolf 75,230 14/15-11-2008 2008-2009 Wereldbeker 2 10 (6)
Sprintvierkamp   Nao Kodaira 149,665 23/24-02-2019 WK sprint 2019 4 (2)
Minivierkamp   Ireen Wüst 157,721** 10.12-11-2006 2006-2007 Wereldbeker 1 7 (5)
Kleine vierkamp   Ireen Wüst 158,615 22/23-03-2014 WK allround 2014 2 (1*)
Grote vierkamp   Suzanne Hoogendoorn 178,843 24/25-03-2014 Grote vierkamp STW 2014 1 (1*)
Snelste ronde   Nao Kodaira 26,84 15-12-2018 2018-2019 Wereldbeker 4 6 (3)[3]
# = plaats in lijst van snelste baanrecords (tussen haakjes plaats in lijst van snelste baanrecords van de laaglandbanen)
* = wereldrecord laaglandbanen
** = puntentotaal opgemaakt uit tijden op 4 individuele afstanden gereden in het zelfde wedstrijdweekend

WereldrecordsBewerken

Nr. Discipline Naam Land Tijd Datum
1. 5000 meter (v) Andrea Schöne   DDR 7.40,97 23 januari 1983
2. 5000 meter (m) Leo Visser   Nederland 6.47,01 14 februari 1987
3. 1500 meter (m) Nikolaj Goeljajev   Sovjet-Unie 1.52,70 15 februari 1987
4. 10.000 meter (m) Geir Karlstad   Noorwegen 14.03,92 15 februari 1987
5. Grote vierkamp (m) Nikolaj Goeljajev   Sovjet-Unie 159,356 14/15 februari 1987
6. 500 meter (m) Nick Thometz   Verenigde Staten 36,55 19 maart 1987
7. 3000 meter (v) Yvonne van Gennip   Nederland 4.16,85 19 maart 1987
8. 3000 meter (m) Leo Visser   Nederland 3.59,27 19 maart 1987
9. 5000 meter (v) Yvonne van Gennip   Nederland 7.20,36 20 maart 1987
10. 5000 meter (m) Geir Karlstad   Noorwegen 6.45,44 22 november 1987
11. 1000 meter (m) Igor Zjelezovski   Sovjet-Unie 1.12,58 25 februari 1989
12. Sprintvierkamp (m) Igor Zjelezovski   Sovjet-Unie 145,945 25/26 februari 1989
13. 3000 meter (m) Johann Olav Koss   Noorwegen 3.57,52 13 maart 1990
14. 5000 meter (m) Johann Olav Koss   Noorwegen 6.41,73 9 februari 1991
15. 10.000 meter (m) Johann Olav Koss   Noorwegen 13.43,54 10 februari 1991
16. Grote vierkamp (m) Johann Olav Koss   Noorwegen 157,396 9/10 februari 1991
17. Kleine vierkamp (m) Falko Zandstra   Nederland 159,753 16/17 februari 1991
18. 5000 meter (m) Johann Olav Koss   Noorwegen 6.38,77 22 januari 1993
19. Grote vierkamp (m) Falko Zandstra   Nederland 156,882 22/23 januari 1993
20. 5000 meter (m) Johann Olav Koss   Noorwegen 6.36,57 13 maart 1993
21. 3000 meter (v) Gunda Niemann-Stirnemann   Duitsland 4.07,80* 7 december 1997
22. 5000 meter (m) Gianni Romme   Nederland 6.30,63* 7 december 1997
23. 1500 meter (m) Rintje Ritsma   Nederland 1.48,88* 20 december 1997
24. 3000 meter (m) Jelmer Beulenkamp   Nederland 3.52,67* 25 februari 1998
25. 3000 meter (v) Gunda Niemann-Stirnemann   Duitsland 4.05,08* 14 maart 1998
26. Grote vierkamp (m) Ids Postma   Nederland 153,367* 13/15 maart 1998
27. 5000 meter (v) Gunda Niemann-Stirnemann   Duitsland 6.55,34* 25 november 2000
28. 10.000 meter (m) Gianni Romme   Nederland 13.03,40* 26 november 2000
29. Grote vierkamp (m) Jochem Uytdehaage   Nederland 152,482* 15/17 maart 2002
30. Grote vierkamp (m) Mark Tuitert   Nederland 151,691* 9/11 januari 2004
31. 10.000 meter (m) Carl Verheijen   Nederland 12.57,92* 4 december 2005
32. 10.000 meter (m) Sven Kramer   Nederland 12.49,88* 11 februari 2007
33. Ploegenachtervolging (v) Miho Takagi
Ayaka Kikuchi
Nana Takagi
  Japan 2.55,77* 10 november 2017
= huidig wereldrecord

*gereden met de klapschaats

Andere evenementenBewerken

Behalve voor het schaatsen wordt Thialf ook gebruikt voor evenementen. Zo vond in oktober 1992, maart 1993 en oktober 1999 het dance-event Thunderdome plaats in Thialf. In mei 1989 gaf The Cure het eerste concert in Thialf. In het kader van hun Prayer Tour, met als support act Shelleyan Orphan en special guest The Mission Terwijl er bij het gebruik van de schaatsbaan een kleine 10.000 bezoekers kunnen toekijken is de beschikbare vloeroppervlakte van 13.000 vierkante meter voldoende om tot ongeveer 15.000 bezoekers te herbergen. Naast Thunderdome werd het dansevenement Trance Energy in 2000, 2001 en 2002 in Thialf georganiseerd. De TROS hield twee edities van het Muziekfeest op het ijs in Thialf. Sinds 2017 wordt hier ook een finalewedstrijd van het WK IJsspeedway verreden. Deze wedstrijd vond tot 2016 plaats in De Bonte Wever in Assen, maar deze ijsbaan werd in 2016 wegens financiële problemen opgeheven.

Andere acts die Thialf hebben aangedaan zijn onder andere: Simple Minds (1989 en 1991), Tina Turner (1990 en 1996 (2x)), Prince (1990), Johnny Cash (1990), Gloria Estefan (1991), Hessel (1992 (2x) en 2005), Toto (1992), Bryan Adams (1992), UB40 (1993), Whitney Houston (1993), Rene Froger (1995 en 1996), Eric Clapton (1998), BLØF (2004) en André Rieu (2009 (3x) en 2011).

Bij sommige evenementen is treinhalte Heerenveen IJsstadion er voor het openbaar vervoer.

IJsbanenBewerken

Thialf beschikt over vijf verschillende ijsbanen:

ISU-kampioenschappenBewerken

BedrijfBewerken

Marc Winters is sinds 2017 directeur van Thialf. Hij volgde Willem Jan van Elsacker op, die op 3 januari 2013 was aangetreden om de verbouwing en opstart van Thialf in goede banen te leiden.[4]

NieuwbouwplannenBewerken

 
Buitenkant van het nieuwe Thialf, juni 2019
 
Overzicht binnenkant van het nieuwe Thialf, juni 2019
 
Nieuw Thialf

Al sinds 2008 zijn er plannen voor de bouw van een nieuw ijsstadion. In dat jaar maakten de gemeente Heerenveen, de provincie Friesland en de directeuren van Thialf tijdens een persconferentie bekend bezig te zijn met "revolutionaire plannen" voor de schaatshal. In 2009 werden de plannen gepresenteerd, waarin een nieuw Thialf naast het Abe Lenstra Stadion zou verrijzen.[5]

In maart 2011 werd door een speciale werkgroep, waarin onder andere KNSB-voorzitter Doekle Terpstra in zit, besloten dat er een nieuw stadion zou komen.[6] Gedeputeerde Hans Konst van Ruimte, Economie en Duurzame Energie liet op 14 december 2011 weten dat het College van Gedeputeerde Staten 40 miljoen euro beschikbaar wil stellen voor een nieuw Thialf.[7]

Op 22 februari 2012 koos een meerderheid van Provinciale Staten van Friesland voor een vernieuwde schaatstempel op de huidige locatie. Zij gaven daarmee de voorkeur aan wat wordt genoemd de 'vernieuwbouw' van het ijsstadion, een mix van nieuwbouw en renovatie. Die variant kost Friesland twintig miljoen euro in plaats van de honderd miljoen voor een nieuw Thialf. Op 10 mei 2013 werd bekend dat er naast Thialf twee andere opties zijn waar in augustus 2013 door de bond een keuze tussen wordt gemaakt: het duurzame schaatscomplex Transportium in Zoetermeer (185 miljoen euro) of het Icedôme in Almere.[8] In april 2014 zal de ijsinstallatie worden vervangen voor 2014/2015.

Als gevolg van de aangekondigde renovatie stapten begin oktober 2014 voorzitter Joop Atsma, Anne Hettinga en Geert Kuiper van de raad van commissarissen op, omdat Thialf in september een contract had getekend met Ballast Nedam.[9] Op 16 februari 2015 ving de verbouw aan[10] en is fase 1 voor de vierde wereldbekerwedstrijd op 11 december 2015 gereed.[11]

In 2016 startte de tweede fase van de vernieuwbouw van Thialf. Gedurende deze fase werd het bestaande Thialf van binnenuit gedemonteerd en werd het gebouw in zijn geheel verder afgebouwd. Oude buitengevels werden verwijderd en de bestaande dakconstructie boven de schaatsbaan ging rusten op de nieuwe kolommen. Op 27 januari 2017 werd het vernieuwde Thialf geopend door Koning Willem-Alexander. Het vernieuwde Thialf is een ontwerp van ZJA Zwarts & Jansma Architecten.

Externe linksBewerken