Hoofdmenu openen

De Slag bij Brouwershaven vond plaats op 13 januari 1426 tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten bij Brouwershaven, Zeeland.

Slag bij Brouwershaven
Onderdeel van de Hoekse en Kabeljauwse twisten
Datum 13 januari 1426
Locatie Brouwershaven
Resultaat De Bourgondiërs verslaan het Engelse leger
Strijdende partijen
Hoeken
Engeland
Zeeland
Kabeljauwen
Bourgondië
Leiders en commandanten
Walter Fitzwalter
Floris III van Haamstede
Raas van Haamstede
Johan van Renesse
Filips de Goede
Jean de Villiers de L'Isle-Adam
Jacob van Borselen
Frank van Borssele
Troepensterkte
ca.3500 ca.4000
Verliezen
3000
200 gevangenen
onbekend
Oorlog tussen de Hoeken en Kabeljauwen tussen 1350 - 1490

Eerste stroming
Slag bij Naarden · Kabeljauwse verbondsakte (1350) · Hoekse verbondsakte · Slag bij Veere (1351) · Slag bij Zwartewaal (1351) · Beleg van Medemblik (1351) · Beleg van Geertruidenberg (1351-1352) · Slag bij Soest (1356) · Beleg van Heusden (1358) · Beleg van Heemskerk (1358) · Beleg van Delft (1359) · Beleg van Kasteel Altena
Tweede stroming
Beleg van IJsselstein (1416-17) · Beleg van Gorinchem (1417) · Beleg van Dordrecht (1418) · Inname van Rotterdam (1418) · Zoen van Woudrichem (1419) · Beleg van Leiden (1420) · Beleg van Geertruidenberg (1420) · Beleg van Bergen (1424-1425) · Beleg van Schoonhoven (1425) · Slag bij Alphen aan den Rijn (1425) · Slag bij Brouwershaven (1426) · Kennemer opstand (1426) · Beleg van Haarlem (1426) · Slag bij Hoorn (1426) · Beleg van Amersfoort (1427) · Slag bij Wieringen (1427) · Beleg van Zevenbergen (1427) · Beleg van Gouda (1428) · Zoen van Delft (1428)
Derde stroming
Eerste Utrechtse Burgeroorlog (1456-1458)· Beleg van Deventer (1456) · Plundering van IJsselstein (1470) · Inname van Den Haag (1479) · Tweede Utrechtse Burgeroorlog (1481-1483) · Beleg van Leiden (1481) · Slag bij Scherpenzeel (1481) · Inname van Dordrecht (1481) · Slag bij Vreeswijk (1481) · Inname van Eemnes (1481) · Slag bij Westbroek (1481) · Inname van Hoorn (1482) · Beleg van IJsselstein (1482) · Beleg van Rhenen (1483) · Beleg van Montfoort (1483) · Beleg van Utrecht (1483)
Vierde stroming (Jonker Fransenoorlog)
Inname van Rotterdam (1488) · Mislukte invallen van Schiedam (1488-90) · Bestorming van Schoonhoven (1488) · Inname van Woerden (1488) · inname van Geertruidenberg (1489) · Aanslag op Delft (1489) · Slag op de Lek (1489) · Beleg van Gouda (1489) · Beleg van Rotterdam (1490) · Slag bij Moordrecht (1490) · Beleg van Montfoort (1490) · Slag bij Brouwershaven (1490)

Inhoud

AchtergrondBewerken

De slag had als inzet controle te krijgen in Holland en Zeeland. Jacoba van Beieren, die de Hoekse partij achter zich had staan vond steun bij de baronnen in Zeeland en haar derde man Humphrey van Gloucester, die een Engelse vloot had gestuurd. Haar tegenstanders de Kabeljauwen, die merendeels bestonden uit boeren en burgers, waren strategisch gezien minder sterk, maar wel in de meerderheid. Nu stond echter Jacoba's tweede man Jan IV van Brabant hun ter zijde en deze betrok ook haar neef, de machtige Filips de Goede, hertog van Bourgondië in deze strijd.

SlagBewerken

Uit Engeland vertrok, onder commando van Walter Fitzwalter, een vloot van 40 schepen, bemand met ca. 500 boogschutters en 1200 ruiters en manschappen. In Zeeland zouden ze ondersteund worden door nog eens 1500 Zeeuwen.

De hertog van Bourgondië zag zelf toe op het rekruteren van soldaten. Zo liet hij uit Dordrecht, Delft en Den Haag de beste mannen overkomen naar Schiedam, waar ze ingescheept werden. De Zeeuwse strijdkrachten lieten hun tegenstanders ongehinderd landen, mogelijk hopend op een Azincourt-achtige triomf met hulp van de Engelse vloot. Toen de Engelse troepen eenmaal arriveerden werden die met Arbalast kruisbogen beschoten door de militie's. Dit leek enig effect te hebben, maar de gedisciplineerde Engelse boogschutters beantwoordden dit met hun langboog-geschut waardoor de tegenstander even gedesoriënteerd leek. De goed bewapende Bourgondiërs besloten over te gaan op een man-tegen-mangevecht met de Engelse strijdkrachten[1].

Ook al was Filips aanwezig in volle harnas uitrusting bij de slag, hij liet de leiding van de aanvallen aan Jean de Villiers de L'Isle-Adam. Deze leidde flank aanvallen op Engelse piket soldaten, had daarbij de beschikking over 1500 Bourgondische en Vlaamse troepen. De Hollandse steden Dordrecht, Delft en Haarlem leverde allen per stad schat plichtige troepen van 100 man per stad. De stad Dordrecht zou doorslag gevend zijn geweest in de winst van de slag[2]. Door de venijnige aanval konden de Engelse strijders en boogschutters niet standhouden en zij trokken zich terug achter een nabijgelegen dijk waar ze werden ingesloten en uitgemoord. Volgens overlevering werden er zeker drieduizend man om het leven gebracht, waaronder een aantal Zeeuwse edelen. Filwater wist nog met een kleine overgebleven vloot te ontsnappen en terug te keren naar Engeland. Er werden 200 Engelse gevangengenomen[3]

NasleepBewerken

Het verlies was een grootschalig drama voor Jacoba's zaak. Hertog Humphrey had constant politieke conflicten thuis in Engeland waardoor nieuwe steun uitbleef. Ook knoopte Humphrey een relatie aan met Eleonora Cobham, een vroegere hofdame van Jacoba.

De burggraaf van Zeeland, Floris III van Haamstede werd opgepakt en in Brielle gevangengezet. Zijn rechterhand Johan van Renesse en zijn neef Raas van Haamstede werden gedood tijdens de slag. Aan andere zijde deed zelfs Filips de Goede mee aan de strijd en deze moest dit bijna met de dood bekopen. Aan zijn zijde viel alleen de dood van Jacob van Borselen te betreuren. Enkele maanden later ontstond de Kennemerse opstand waardoor Jacoba steun bij hen zocht en het beleg van Haarlem begon. Filips was op dat moment bezig een organisatie op touw te zetten in Zeeland en liet zich pas in september gelden bij de Slag bij Hoorn.

In 1428 wordt het huwelijk tussen Jacoba en Humphrey geannuleerd, en de laatste trouwt later met Eleanor. Hierdoor kon Jacoba de Bourgondiërs niet meer afstoppen en na het beleg van Gouda, verzoenden ze zich dan ook met Filips de Goede in de Zoen van Delft.

ReferentiesBewerken

  • Janus Reygersberg, Chronyk en Historie van Zeeland.
  • Jan Baptist David, Vaderlandsche historie. deel 6
  • Richard Vaughan (2002) 1970, Philip the Good. Woodbridge, Suffolk: Boydell Press. ISBN 0-85115-917-6