Sint Maarten (land)

Caribisch land binnen het Koninkrijk der Nederlanden

Sint Maarten, officieel: Land Sint Maarten (Engels: Country of Sint Maarten, afgekort SXM), is een land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Het bestaat uit het zuidelijk deel van het Caribische eiland Sint Maarten. Het heeft een oppervlakte van ongeveer 34 km² en heeft naar schatting 43.847 (2020) inwoners. De hoofdstad is Philipsburg. Het land Sint Maarten maakt geen deel uit van de Europese Unie; de valuta is de Antilliaanse gulden en de Amerikaanse dollar.

Sint Maarten
Land Sint Maarten
Country of Sint Maarten (Engels)
Vlag van St. Maarten Wapen van St. Maarten
(Details) (Details)
Kaart
Basisgegevens
Officiële landstaal Engels en Nederlands
Hoofdstad Philipsburg
Regeringsvorm Constitutionele monarchie
Staatshoofd Koning Willem-Alexander
Eugene Holiday (gouverneur)
Regeringsleider Silveria Jacobs
Religie 39% rooms-katholiek
12% pinkstergemeente
11% methodist
31% overig
7% geen
Oppervlakte 34 km² [1]
Inwoners 33.609 (2011)[2]
43.847 (2020)[3] (1.289,6/km² (2020))
Bijv. naamwoord Sint Maartenaar
Overige
Volkslied O Sweet Saint Martin's Land
Munteenheid Antilliaanse gulden (ANG)
Amerikaanse dollar (USD)
UTC -4
Nationale feestdag 27 april (Koningsdag)

1 juli (Emancipation Day)

11 november (Sint-Maartensdag)[4]

Web | Code | Tel. .sx | SXM | 1-721[5]
Voorgaande staten
Nederlandse Antillen Nederlandse Antillen 2010
Detailkaart
Kaart van Sint Maarten
Portaal  Portaalpictogram  Landen & Volken
Bioscoopjournaal uit 1973 over een ontziltingsinstallatie op Sint Maarten
Zoutpan bij Philipsburg in 1964

Het noordelijke deel van het eiland, Collectivité de Saint-Martin, is een overzees gebied van Frankrijk, en maakt wél deel uit van de Europese Unie; de valuta daar is de Euro.

Schrijfwijze en gebruik naamBewerken

Sint Maarten werd ook in het Nederlands tot in de twintigste eeuw vaak aangeduid met de op het Frans geënte naam St. Martin, hoewel Sint Maarten ook wel voorkwam. De naam van het Nederlandse deel van het eiland is per 1 april 1937 veranderd in Sint Maarten.[6][7] Deze schrijfwijze, die ook wordt aangehouden in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden en de Staatsregeling van Sint Maarten, druist in tegen de Nederlandse spelling, volgens welke het Sint-Maarten zou moeten zijn. De Nederlandse Taalunie adviseert daarom in afwijking van de officiële naam toch Sint-Maarten te schrijven.[8]

Het bij Sint Maarten horende bijvoeglijk naamwoord is Sint Maartens. Een inwoner is een Sint Maartenaar, een inwoonster een Sint Maartense.[9] De Nederlandstalige benaming Sint Maarten wordt ook gebruikt door de Engelstalige inwoners, die zichzelf in het Engels Sint Maarteners noemen.

GeschiedenisBewerken

Het eiland werd sinds 4000 voor Christus bewoond, sinds ca. 800 door de Arowakken. In de 14e eeuw kwamen de Carib op het eiland. Zij noemden het Soualiga (Zouteiland).

Het eiland werd in 1493 vanuit Europa door Columbus ontdekt die er op 11 november langsvoer. Het is genoemd naar de heilige Martinus van Tours (Sint-Maarten), wiens feestdag op 11 november is. De nationale dag van het eiland Sint Maarten wordt ook op 11 november gevierd. Vanwege de zoutwinning was Sint Maarten interessant voor veel landen, waaronder Nederland en Frankrijk. Zout werd gebruikt om vlees goed te houden gedurende de lange tochten over de oceaan. Tegenwoordig wordt er geen zout meer gewonnen op het eiland, toerisme is nu de belangrijkste bron van inkomsten.

De Spanjaarden lieten het eiland aanvankelijk met rust. Rond 1630 vestigden zich er Fransen en Nederlanders, vooral vanwege het aanwezige zout, maar zij werden aanvankelijk door de Spanjaarden verdreven. In 1644 gaven de Spanjaarden hun rechten op.

Op 23 maart 1648 tekenden het koninkrijk Frankrijk en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden een overeenkomst (Verdrag van Concordia), waarbij het eiland gedeeld werd. Pas in 1817 werd deze overeenkomst definitief; het eiland was toen al ongeveer 16 keer van eigenaar verwisseld.

Tussen 1951 en 1983 was het eiland onderdeel van het eilandgebied Bovenwindse Eilanden

Tussen 1983 en 2010 was het zuidelijke deel van het eiland Sint Maarten een eilandgebied van het land de Nederlandse Antillen.

Op 2 november 2006 werd tussen Nederland, Curaçao en Sint Maarten een akkoord gesloten, op grond waarvan deze twee eilanden een aparte status binnen het Koninkrijk kregen, vergelijkbaar met die van Aruba sinds 1986, in het kader van verregaande staatkundige hervormingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden.

De Nederlandse Antillen zouden als land binnen het Koninkrijk op 15 december 2008 worden ontbonden. Die datum is echter niet gehaald. Minister Sarah Wescot-Williams wilde begin 2010 als nieuwe deadline, maar Nederland stemde daar niet mee in.[10] Uiteindelijk werden de Nederlandse Antillen op 10 oktober 2010 opgeheven.

Op ‘10-10-10’ verkreeg Sint Maarten derhalve autonomie binnen het Koninkrijk der Nederlanden, evenals Curaçao. De overige eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen, Bonaire, Sint Eustatius en Saba (de zogenoemde BES-eilanden) vormen sinds die datum Caribisch Nederland en zijn als 'bijzondere gemeente' direct onderdeel van het land Nederland.

Sociale geografieBewerken

DemografieBewerken

Bij de laatste volkstelling in 2011 had het land Sint Maarten 33.609 inwoners. Het daadwerkelijke aantal inwoners was waarschijnlijk echter een stuk hoger, door het grote aantal illegalen, naar schatting meer dan 30.000.[11] Ook groeit de bevolking door immigratie.

Van de 33.609 getelde inwoners had slechts 51% de Nederlandse nationaliteit en was niet meer dan 30% op het eiland zelf geboren. De grootste groepen buitenlanders vormen staatsburgers van de Dominicaanse Republiek en Haïti (elk minstens 10% van de bevolking). Kleinere groepen buitenlanders komen uit Engelstalige landen, zoals Jamaica, Guyana, het Verenigd Koninkrijk (vooral van de Britse Maagdeneilanden) en de Verenigde Staten.

TaalBewerken

De officiële talen van Sint Maarten zijn het Engels en Nederlands, zoals staat vastgelegd in de Staatsregeling van Sint Maarten.[12] In de Staten van Sint Maarten wordt uitsluitend in het Engels gecommuniceerd, enkel de wetteksten worden ook in het Nederlands opgesteld.

Van de bevolking spreekt 70% Engels, 12% Spaans, 9% Haïtiaans Creools, 4% Nederlands, 2% Hindi en 1% Papiaments.[13]

Er zijn zowel Nederlandstalige als Engelstalige basis- en middelbare scholen. De meeste Sint Maartenaren beheersen het Nederlands in min of meerdere mate.

ReligieBewerken

In godsdienstig opzicht is Sint Maarten voor 82% christelijk, daarvan is 33% rooms-katholiek, 14% behoort tot een Pinkstergemeente, 10% is methodist, 4% baptist, 6% zevendedagsadventist, 3% is anglicaan en protestants.

Van de bevolking is 8% niet religieus en 5% hindoeïstisch, voornamelijk door immigratie vanuit Guyana, India, Suriname en Trinidad en Tobago.

Bevolking naar religie in 2011[14] Aantal %
Christendom totaal 27.621
  • 11.134
  • 4.954
  • 3.346
  • 2.224
  • 1.585
  • 1.387
  • 1.027
  • 927
  • 572
  • 456
82,18%
  • 33,13
  • 14,74
  • 9,96
  • 6,62
  • 4,72
  • 4,13
  • 3,06
  • 2,76
  • 1,70
  • 1,36
geen religie 2.654 7,90
hindoeïsme 1.748 5,20
onbekend 796 2,37
islam en jodendom 377 1,12
andere religie 270 0,80
boeddhisme en sikhisme 88 0,26
rastafari 64 0,19
Totaal 33.609

DistrictenBewerken

Met een bevolkingsdichtheid van bijna 1000 inwoners per km² is Sint Maarten het dichtstbevolkte land van het Koninkrijk der Nederlanden. De oorspronkelijke kernen in het gebied zijn hierdoor op veel plaatsen aan elkaar vastgegroeid. Bij volkstellingen werden de volgende kerngebieden onderscheden:[15]

District 2001 2011
Inwoners
Philipsburg (hoofdstad) 1227 1,327
Lower Prince's Quarter 8123 8,143
Cul de Sac

Wijken:

  • Ebenezer
  • South Reward
  • Saunders
  • Betty's Estate
  • St. Peters
  • Mary's Fancy
  • St. John's
  • Retreat Estate
  • Sentry Hill
7880 7,593
Cole Bay

Wijken:

  • Diamond
  • Billy Folly
  • Cay Bay
  • Orange Grove
  • Cockpit
  • Windsor
6046 5,594
Upper Prince's Quarter

Wijken:

  • Vineyard
  • Oyster Pond
  • Hope Estate
  • Pointe Blanche
  • Guana Bay
  • Defiance
  • Sucker Garden
4021 3,139
Little Bay
  • Belair
  • Cay Hill
  • Fort Hill
2176 3,093
Simpson Bay 736 596
Lowlands 232 348
Onbekend 153
Totaal 30.594 33.609

Tot het eilandgebied behoren ook de voor de kust liggende onbewoonde eilandjes Guana Key, Hen & Chickens, Cow & Calff, Molly Beday en Pelikan Key.

EconomieBewerken

De economie is volledig gericht op het massatoerisme. In 2019 werden 319.616 verblijfstoeristen geregistreerd; een beduidende stijging na de terugval na orkaan Irma in 2017. Met 193.478 bezoekers is Noord-Amerika de belangrijkste markt voor de Sint Maartense toeristenindustrie.[16] Behalve verblijfsrecreatie is het eiland ook een halteplaats voor veel cruiseschepen. Hierdoor kan de drukte op het eiland sterk verschillen naarmate er meer of minder schepen liggen aangemeerd.

De internationale luchthaven Prinses Juliana tussen Simpson Bay en Lowlands is de toegangspoort tot het eiland.

OpleidingBewerken

BestuurBewerken

Het bestuur van het land bestaat uit een gouverneur, een kabinet en de Staten.

GouverneurBewerken

De gouverneur van Sint Maarten is de vertegenwoordiger van het staatshoofd in het land. De huidige gouverneur is Eugene Holiday, de waarnemend gouverneur is Reynold Groeneveldt.

StatenBewerken

De Staten van Sint Maarten vormen het parlement.

Historisch verloop zetelverdeling Staten en Eilandsraad
Partij 1951 1955 1959 1963 1967 1971 1975 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2010 2014 2016 2018 2020
Eilandgebied de Bovenwindse Eilanden Eilandgebied Sint Maarten Land Sint Maarten
Democratische Partij (DP) 1 4 4 4 5 4 5 3 5 7 3 5 7 6 6 2 2 2 - -
Nationale Volkspartij 4 1 1 1 -
National Alliance (NA)
voorheen Sint Maarten Patriotic Alliance (SPA)
- - - - - - - 2 2 2 4 5 3 4 5 7 4 5 5 6
United People (UP) - - - - - - - - - - - - - - - 6 7 5 - 4
United Democrats (UD)
fusie van United People (UP) en Democratische Partij (DP)
- - - - - - - - - - - - - - - - - - 7 1
Windward Islands People's Movement - - 0 0 1
United St. Maarten Party (USP) - - - - - - - - - - - - - - - - 2 3 2 2
Sint Maarten Christian Party (SCMP) - - - - - - - - - - - - - - - - - 0 1 0
People's Progressive Alliance (PPA) - - - - - - - - - - - - - 1 - - - 0 0 0
Serious Alternative People's Party (SAPP)
voorheen Progressive Democratic Party (PDP)
- - - - - - - - - - 2 1 0 0 - - - - - -
National People's Party (NPP) - - - - - - - - - - - - 1 0 - - - - - -
Party for Progress (PFP) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 2
Totaal 5 5 5 5 5 5 5 5 7 9 9 11 11 11 11 15 15 15 15 15

Kabinet[17]Bewerken

  Zie Kabinet-Jacobs II voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • Minister-president van Sint Maarten en tevens Minister van Algemene Zaken: Silveria Jacobs (NA)
  • Minister van Justitie: Anna Richardson
  • Minister van Financiën: Ardwell Irion
  • Minister van Onderwijs, Cultuur, Jeugd- en Sportzaken: Rodolphe Samuel
  • Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Milieu en Infrastructuur: Egbert Doran
  • Minister van Volksgezondheid, Sociale Ontwikkeling en Arbeidszaken: Omar Ottley
  • Minister van Toerisme, Economische Zaken, Vervoer en Communicatie: Ludmila de Weever

Binnen de rijksministerraad van het Koninkrijk der Nederlanden wordt Sint Maarten vertegenwoordigd door de gevolmachtigd minister van Sint Maarten. Sinds 28 november 2019 is dit Rene Violenes.

Staatkundige hervormingenBewerken

Al bij het eerste referendum op 14 oktober 1994, waar alle landen kozen voor behoud van de Nederlandse Antillen, was een grote minderheid (33%) op Sint Maarten voor een 'status aparte' als Land binnen het Koninkrijk.

Mede door de steeds grotere samenwerkingsproblemen binnen de Antillen, hield het eilandbestuur van Sint Maarten op 23 juni 2000 een tweede referendum, waarbij zijzelf de status aparte aanprees als oplossing voor die problemen. De bevolking koos met ruime meerderheid voor de status van autonoom land, waarop de politiek van Sint Maarten aandrong op staatkundige hervorming binnen het Koninkrijk der Nederlanden.

Uitslag referendum 23 juni 2000
Optie Stemmen %
A: onderdeel blijven van de Nederlandse Antillen 332 3,74
B: een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden 6.212 69,99
C: integratie in Nederland 1.050 11,83
D: een onafhankelijke staat 1.282 14,44
Blanco en ongeldige stemmen ? -
Opkomst ? ?

De uitslag van dit referendum vormde zo de aanleiding voor discussies en referenda op de andere eilanden. In het najaar van 2006 werd uiteindelijk met Nederland overeengekomen dat Sint Maarten de status van land binnen het Koninkrijk zal krijgen.

 
Topografische kaart van het eiland Sint Maarten

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken

  Zie de categorie Sint Maarten, Dutch Caribbean van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.