Paus Clemens I

priester uit Romeinse Keizerrijk (40-99)

Paus Clemens I of Clemens Romanus (Rome, 1e eeuw - Chersonesos (Bosporuskoninkrijk, nu: Krim), 99 of 101) was een leider in het vroege christendom. Volgens de officiële lijst van pausen van het Vaticaan was hij paus van 88 of 92 tot 97.

Clemens I
1e eeuw99 of 101
Paus Clemens I
Paus
Periode 88-97
Voorganger Anacletus I
Opvolger Evaristus
Lijst van pausen
Portaal  Portaalicoon   Christendom
Clemens I
Apostolische Vader
Paus
Sint Clemens aanbidt de Triniteit, door Giambattista Tiepolo, 1737-38
Geboren 1e eeuw te Rome, Romeinse Keizerrijk
Gestorven 99 of 101 te Chersonesos, Bosporuskoninkrijk (Huidige Krim,Russische Federatie)
Verering Rooms-Katholieke Kerk
Anglicaanse gemeenschap
Lutheranisme
oosters-orthodoxe kerken
Russisch-orthodoxe Kerk
Naamdag 23 november (Rooms-Katholieke Kerk)
24 november (oosters-orthodoxe kerken)
25 november (Russisch-orthodoxe kerk)
Attributen Pauselijk Gewaad
Anker
Martelaarspalm
Beschermheilige voor Zeevaarders
Steenkappers
Lijst van christelijke heiligen
Portaal  Portaalicoon   Christendom

Clemens schreef de Eerste brief van Clemens en is daarmee na Paulus de eerste belangrijke figuur in het christendom van wie authentieke en omvangrijke bronnen bewaard zijn gebleven. De brief wordt gerekend tot de geschriften van de apostolische vaders.

LevenBewerken

Er is weinig bekend over zijn leven. Waarschijnlijk was Clemens een hellenistische Jood met goede kennis van de Hebreeuwse Bijbel en een grondige filosofische opleiding.

Volgens Tertullianus werd Clemens door de apostel Petrus gewijd.[1] Volgens Hiëronymus was hij Petrus' directe opvolger en waren paus Linus en paus Anacletus I Clemens' opvolgers.[2] Elders noemt Hiëronymus Clemens echter "de vierde paus".[3]

Volgens Ireneüs was Clemens de derde opvolger van Petrus als bisschop van Rome en was zijn pontificaat 92 tot 101. Mogelijk is echter ook dat Clemens samen met Linus en Anacletus lid was van het presbyterium (= de raad van oudsten) van de kerk in de stad Rome. Tijdens zijn ambtstermijn werd het vormsel ingevoerd.

Verschillende schrijvers in de 3e en 4e eeuw identificeerden paus Clemens I met de Clemens die door Paulus in Filippenzen 4:3,[4] waaronder Origenes, Eusebius en Hiëronymus.[5]

Volgens een traditie werd Clemens verbannen naar een eiland in de Zwarte Zee, waarschijnlijk de Krim, waar hij zware arbeid in de mijnen moest verrichten. Omdat hij daar velen tot geloof bracht is hij door de Romeinen verdronken in zee. Om te voorkomen dat zijn lijk later zou aanspoelen bonden zij een anker om zijn nek.

De San Clemente zou zijn gebouwd op het vroegere woonhuis van Clemens.

WerkenBewerken

Clemens schreef de Eerste brief van Clemens aan de christenen van Korinthe (I Clemens) waarschijnlijk omstreeks 96. In de brief is sprake van een rebellie van een groepje jonge christenen die de ouderlingen van de kerk in Korinthe hadden afgezet. Clemens betoogde dat de jongeren moesten worden verbannen en de ouderlingen in hun ambt moesten worden hersteld. Hij verklaarde dat ouderlingen onder geen beding konden worden afgezet. Hij schreef dat 'de apostelen overal bischoppen en diakenen hadden aangesteld'. Clemens introduceerde hiermee conceptueel wat later de apostolische successie zou worden genoemd - een hiërarchische keten: God, Christus, de apostelen, de bisschoppen.[6] De apostelen hadden hun gezag (naar verluidt) overgedragen aan de vroegste apostolische vaders. Ireneüs is de oudste bron die dit verder uitwerkte.

Voorts spoorde Clemens aan te leven zoals Jezus Christus en trouw te zijn aan de Romeinse overheid. Hij vergeleek Jezus met de feniks, die net als Christus na zijn dood herrees (opstanding).[7]

De Tweede brief van Clemens is een van de vroegst bewaard gebleven preken, die zeer waarschijnlijk niet van Clemens zelf is. Er is ook een – fictieve – autobiografie van Clemens, de pseudo-Clementijnse roman, die beschouwd wordt als de eerste christelijke roman.

PatroonheiligeBewerken

In de Rooms-Katholieke Kerk en Orthodoxe Kerken wordt Clemens I op 23 november als heilige gevierd, bij de Grieken op 24 november en in de Russische Kerk op 25 november. In de beeldende kunst wordt hij voorgesteld als paus, met anker, boekrol, palmtak of een uit de zee rijzende tempeltje, ook wel met een bron en een lama. Sint-Clemens is de patroonheilige van Klemskerke, Minderhout, Hoeilaart en Watermaal-Bosvoorde (kerk). In Rome is de basiliek van San Clemente aan hem gewijd.

Externe linksBewerken

1e-2e eeuw:Petrus · Linus · Anacletus I · Clemens I · Evaristus · Alexander I · Sixtus I · Telesforus · Hyginus · Pius I · Anicetus · Soter · Eleuterus · Victor I · Zefyrinus
3e-4e eeuw:Hippolytus · Calixtus I · Urbanus I · Pontianus · Anterus · Fabianus · Novatianus · Cornelius · Lucius I · Stefanus I · Sixtus II · Dionysius · Felix I · Eutychianus · Cajus · Marcellinus · Marcellus I · Eusebius · Miltiades · Silvester I · Marcus · Julius I · Liberius · Felix II · Damasus I · Ursinus · Siricius · Anastasius I
5e-6e eeuw:Innocentius I · Zosimus · Bonifatius I · Eulalius · Celestinus I · Sixtus III · Leo I · Hilarius · Simplicius · Felix II (III) · Gelasius I · Anastasius II · Symmachus · Laurentius · Hormisdas · Johannes I · Felix III (IV) · Dioscurus · Bonifatius II · Johannes II · Agapitus I · Silverius · Vigilius · Pelagius I · Johannes III · Benedictus I · Pelagius II · Gregorius I
7e-8e eeuw:Sabinianus · Bonifatius III · Bonifatius IV · Adeodatus I · Bonifatius V · Honorius I · Severinus · Johannes IV · Theodorus I · Martinus I · Eugenius I · Vitalianus · Adeodatus II · Donus · Agatho · Leo II · Benedictus II · Johannes V · Conon · Theodorus II · Paschalis I · Sergius I · Johannes VI · Johannes VII · Sisinnius · Constantijn I · Gregorius II · Gregorius III · Zacharias · Stefanus (II) · Stefanus II (III) · Paulus I · Constantijn II · Filippus · Stefanus III (IV) · Adrianus I · Leo III
9e-10e eeuw:Stefanus IV (V) · Paschalis I · Eugenius II · Valentinus · Gregorius IV · Sergius II · Johannes VIII · Leo IV · Anastasius III · Benedictus III · Nicolaas I · Adrianus II · Johannes VIII · Marinus I · Adrianus III · Stefanus V (VI) · Formosus · Bonifatius VI · Stefanus VI (VII) · Romanus · Theodorus II · Johannes IX · Sergius III · Benedictus IV · Leo V · Christoforus · Sergius III · Anastasius III · Lando · Johannes X · Leo VI · Stefanus VII (VIII) · Johannes XI · Leo VII · Stefanus VIII (IX) · Marinus II · Agapitus II · Johannes XII · Leo VIII · Benedictus V · Johannes XIII · Benedictus VI · Bonifatius VII · Benedictus VII · Johannes XIV · Bonifatius VII · Johannes XV · Gregorius V · Johannes XVI · Silvester II
11e-12e eeuw:Johannes XVII · Johannes XVIII · Sergius IV · Benedictus VIII · Gregorius VI · Johannes XIX · Benedictus IX · Silvester III · Benedictus IX · Gregorius VI · Clemens II · Benedictus IX · Damasus II · Leo IX · Victor II · Stefanus IX (X) · Nicolaas II · Benedictus X · Alexander II · Honorius II · Gregorius VII · Clemens III · Victor III · Urbanus II · Paschalis II · Theodorik · Albert · Silvester IV · Gelasius II · Gregorius VIII · Calixtus II · Honorius II · Celestinus II · Innocentius II · Anacletus II · Victor IV (Gregorius) · Celestinus II · Lucius II · Eugenius III · Anastasius IV · Adrianus IV · Alexander III · Victor IV (Octavianus) · Paschalis III · Calixtus III · Innocentius III · Lucius III · Urbanus III · Gregorius VIII · Clemens III · Celestinus III · Innocentius III
13e-14e eeuw:Honorius III · Gregorius IX · Celestinus IV · Innocentius IV · Alexander IV · Urbanus IV · Clemens IV · Gregorius X · Innocentius V · Adrianus V · Johannes XXI · Nicolaas III · Martinus IV · Honorius IV · Nicolaas IV · Celestinus V · Bonifatius VIII · Benedictus XI · Clemens V · Johannes XXII · Nicolaas V · Benedictus XII · Clemens VI · Innocentius VI · Urbanus V · Gregorius XI · Urbanus VI · Clemens VII · Bonifatius IX · Benedictus XIII
15e-16e eeuw:Innocentius VII · Gregorius XII · Alexander V · Johannes XXIII · Martinus V · Clemens VIII · Benedictus XIV · Eugenius IV · Felix V · Nicolaas V · Calixtus III · Pius II · Paulus II · Sixtus IV · Innocentius VIII · Alexander VI · Pius III · Julius II · Leo X · Adrianus VI · Clemens VII · Paulus III · Julius III · Marcellus II · Paulus IV · Pius IV · Pius V · Gregorius XIII · Sixtus V · Urbanus VII · Gregorius XIV · Innocentius IX · Clemens VIII
17e-18e eeuw:Leo XI · Paulus V · Gregorius XV · Urbanus VIII · Innocentius X · Alexander VII · Clemens IX · Clemens X · Innocentius XI · Alexander VIII · Innocentius XII · Clemens XI · Innocentius XIII · Benedictus XIII · Clemens XII · Benedictus XIV · Clemens XIII · Clemens XIV · Pius VI · Pius VII
19e-20e eeuw:Leo XII · Pius VIII · Gregorius XVI · Pius IX · Leo XIII · Pius X · Benedictus XV · Pius XI · Pius XII · Johannes XXIII · Paulus VI · Johannes Paulus I · Johannes Paulus II
21e eeuw:Benedictus XVI · Franciscus

Cursief: tegenpaus

  Zie de categorie Clemens I van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.