Hoofdmenu openen

Kootstertille

nederzetting in Nederland

Kootstertille (Fries: Koatstertille) is een dorp in de gemeente Achtkarspelen, in de Nederlandse provincie Friesland. Hoewel de Friese naam officieel Koatstertille is, wordt in de volksmond ook vaak de naam De Tille gebruikt.

Kootstertille
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Kootstertille Wapen van Kootstertille
Details Details
Kootstertille (Friesland (hoofdbetekenis))
Kootstertille
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag Achtkarspelen Achtkarspelen
Coördinaten 53° 13′ NB, 6° 6′ OL
Algemeen
Inwoners (1 jan. 2017) 2.503[1]
Overig
Postcode 9288
Netnummer 0512
Belangrijke verkeersaders N369 N355
Detailkaart
Locatie in de gemeente Achtkarspelen
Locatie in de gemeente Achtkarspelen
Foto's
Kootstertille aan het Prinses Margrietkanaal
Kootstertille aan het Prinses Margrietkanaal
Plaatsnaambord Kootstertille.jpg
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Het dorp ligt in het oosten van Friesland, ongeveer 15 kilometer ten noorden van Drachten, tussen Twijzel en Drogeham. Kootstertille telde in 2017 2503 inwoners. Onder het dorp vallen ook de buurtschappen De Kooten, Monniketille en Opperkooten.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Van oorsprong was Kootstertille een buurtschap van het dorp Kooten, die sinds 1959 een buurtschap is geworden van Kootstertille. De buurtschap was ontstaan als een satellietnederzetting van het dorp Kooten. Het latere Kolonelsdiep bestond al voor 1508 als Olde diep. Onder stadhouder Caspar de Robles werd in 1575-'76 gewerkt aan een vaarverbinding tussen Briltil en de Lauwers, maar pas in 1595 kwam die verbinding als Cornelsdiep echt tot stand.

Hieraan ontleende ook het kanaal tussen Stroobos en het Bergumermeer de naam Kolonelsdiep of Caspar de Roblesdiep. De verbeterde vaarverbinding tussen Stroobos en Lemmer kreeg in 1955 de naam Prinses Margrietkanaal, maar de oude stukken vaart hielden ook hun oude naam. Er kwamen zich meer mensen vestigen in de omgeving van de brug over dit kanaal. Deze nederzetting kreeg de naam Tille, in 1508 zo aangeduid als Wigher ter Tille. Tille is een Oudfriese benaming voor een vaste kleine brug.

In 1664 werd de plaats vermeld als Kootstertille en in 1786 als Kootster tille. Vooral rond de eeuwwisseling van de 19e en 20ste eeuw verrezen hier o.a. enkele oliemolens, een jeneverstokerij en een scheepstimmerwerf; een pril begin van industrialisatie dus.

Eind jaren dertig van de 20e eeuw werd het kanaal om de buurtschap die al wat dorpse kernmerken had heengeleid, waardoor in de vorm van een doodlopende arm een haven ontstond waar diverse bedrijven gebruik van maakten. Dit had tot gevolg dat Kootstertille het dorp Kooten ging overvleugelen en daarom werd in 1959 Kootstertille aangewezen als de hoofdkern en verkreeg het de dorpsstatus, formeel een samenvoeging van de twee plaatsen maar in de praktijk bleven het twee eigen plaatsen.

Als gevolg van een wijziging van het industrialisatiebeleid van het Rijk werd Kootstertille ook aangewezen tot ontwikkelingskern. Het dorp groeide daardoor verder, het werd zo een komdorp.

De nieuwbouwwijk die na de jaren 80 van 20e eeuw werd aangelegd, werd aangesloten op de Oude Dijk, aan de kant van het oorspronkelijke dorp, en niet op De Koaten, omdat dit inmiddels een doorgaande hoofdweg was geworden. Hierdoor was er geen directe route tussen deze nieuwbouw en de oorspronkelijke kern van het dorp Kooten, op slechts een pad na, het Skoalpaed. Dit pad is vernoemd naar waar de school van Kooten stond aan De Koaten, in de oude dorpskern.

KerkBewerken

Aan de noordelijke rand van de toenmalige buurtschap en net zuiden van de dorpskern van Kooten werd in 1882 de Benedictuskerk gebouwd. Het is een driezijdig gesloten zaalkerk met neoclassicistische details met een toren van vijf geledingen met achtkantige spits. In de toren hangt een klok uit 1759 van klokkengieters Steen en Borchard.

De kerk was de opvolger van een ouder kerk, die dichterbij de brug stond maar wel de dorpskerk was van Kooten. In 1882 is de kerk eerst hier opgebouwd maar hetzelfde jaar weer afgebroken om te herbouwen op de huidige plek. De kerk is een van de zes inschrijvingen in het rijksmonumentenregister.

SportBewerken

Sinds 1961 kent het dorp een eigen voetbalvereniging, SC Kootstertille genaamd. In mei of juni wordt er een avondvierdaagse georganiseerd.

CultuurBewerken

Het dorp kent het uitgebreide dorpshuis, MFA Tillehûs geheten. Verder kent het de Malletband V.I.O.S. en de Majorette en Twirl Vereniging V.I.O.S..

OnderwijsBewerken

Het dorp kent een drietal basisscholen, de CBS De Merlett, de OBS De Balkwar en GBS Oranje Nassau. En het kent verder een peuterspeelzaal.

BevolkingsontwikkelingBewerken

1990 1992 1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2012 2017
2.541 2.557 2.508 2.551 2.526 2.517 2.507 2.515 2.533 2.536 2.503

Geboren in KootstertilleBewerken

  Zie De Kooten voor die geboren werden in het dorp Kooten (voor 1959)