Gebruiker:DirkVE/Zandbak6

#100wikiwomenBewerken

Jennie Augusta BrownscombeBewerken

Anne Frances ByrneBewerken

Jeanna BauckBewerken

Lily BlatherwickBewerken

Katharine CameronBewerken

Mary CameronBewerken

Rose Maynard BartonBewerken

Rose Maynard Barton
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonsgegevens
Volledige naam Rose Mary Barton
Geboren Dublin, 21 april 1856
Overleden 1929
Geboorteland   Ierland
Beroep(en) kunstschilder
Portaal      Kunst & Cultuur

Rose Mary Barton (Dublin 21 april 1856 – 1929) was was een Ierse aquarellist die landschappen, straattaferelen, tuinen, kinderportretten en illustraties van het stadsbeeld van Groot-Brittannië en Ierland schilderde. Barton was lid van een aantal verschillende schilderverenigingen, met name de Watercolor Society of Ireland (WCSI), de Royal Academy (RA), de Royal Hibernian Academy (RHA), de Society of Women Artists en de Royal Watercolor Society (RWS). Haar schilderijen bevinden zich in openbare collecties van Ierse schilderkunst in zowel Ierland als Groot-Brittannië, waaronder de National Gallery of Ireland, de Dublin City Gallery The Hugh Lane in Dublin en het Ulster Museum in Belfast.

BiografieBewerken

GalerijBewerken

  Zie de categorie Rose Maynard Barton van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{Bibliografische informatie}}

Categorie:Iers kunstschilder

Antonia BañuelosBewerken

Antonia Bañuelos
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonsgegevens
Volledige naam Antonia de Bañuelos-Thorndike
Geboren Rome, 1856
Overleden 1926
Geboorteland   Spanje
Beroep(en) kunstschilder
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1878-1926
Portaal      Kunst & Cultuur

Antonia (de) Bañuelos-Thorndike (Marquesa de Alcedo; Rome, 1856 - 1926) was een Spaanse kunstschilderes.

BiografieBewerken

Antonia Bañuelos werd in 1856 geboren in Rome en woonde de meeste tijd van haar leven in Parijs. Ze was de dochter van de graaf van Bañuelos en een leerling van Charles Joshua Chaplin.[1]

Op de Expositie van Parijs van 1878 trokken verschillende portretten van haar de aandacht, waaronder een zelfportret.[2] Op de expositie van 1880 exposeerde ze De gitaarspeler.[3] Haar werken De kleine vissers en Studie van een lachende baby werden opgenomen in het boek Women Painters of the World uit 1905.[4]

GalerijBewerken

  Zie de categorie Antonia de Bañuelos-Thorndike van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "Banuelos, Antonia" krijgt voorrang voor de sortering "Barton, Rose". Categorie:Spaans kunstschilder

Helen Cordelia AngellBewerken

Helen Cordelia Angell
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonsgegevens
Geboren Horsham (West Sussex), januari 1847
Overleden Kensington (Londen), 8 maart 1884
Geboorteland   Verenigd Koninkrijk
Beroep(en) aquarelschilder
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1864-1884
Portaal      Kunst & Cultuur

Helen Cordelia Angell (née Coleman, Horsham, West Sussex, januari 1847Kensington, Londen, 8 maart 1884) was een Engels aquarellist.

BiografieBewerken

Helen Cordelia was de vijfde dochter van de twaalf kinderen van Henrietta Dendy en William Thomas Coleman, een arts. Ze kreeg thuis les. Samen met haar zus, pottenbakster Rose Rebecca Coleman, leerde ze schilderen en tekenen van hun oudere broer William Stephen Coleman, die een pottenbakkersatelier had in South Kensington.

Haar vroege aquarellen werden voor het eerst tentoongesteld in de Dudley Gallery in Londen in 1864. Ze trouwde met Thomas William Angell op 15 oktober 1874. Hij was een postmeester en een amateurkunstenaar.[1]

Angell was lid van zowel de Royal Watercolor Society als het Royal Institute of Painters in Water Colours, die haar in 1875 een lidmaatschap toekende. Voor zijn dood noemde aquarelschilder William Henry Hunt Coleman zijn enige opvolger. Van 1879 tot aan haar dood was ze Flower Painter in Ordinary van koningin Victoria. Haar schilderij Study of a bird's nest werd opgenomen in het boek Women Painters of the World uit 1905.[2] Haar werk is ook te vinden in de collectie van het Victoria and Albert Museum in Londen.[3]

Angell stierf op 8 maart 1884 op 37-jarige leeftijd aan baarmoederkanker.

GalerijBewerken

Externe linkBewerken

  Zie de categorie Helen Cordelia Angell van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "Angell, Helen Cordelia" krijgt voorrang voor de sortering "Banuelos, Antonia". Categorie:Brits kunstschilder

Marie-Jeanne de LalandeBewerken

Marie-Jeanne de Lalande
 
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Marie-Jeanne "Amélie" Lefrançois de Lalande
Geboortedatum 1768
Geboorteplaats Parijs
Datum van overlijden 8 november 1832
Plaats van overlijden Parijs
Nationaliteit   Frankrijk
Wetenschappelijk werk
Vakgebied Astronomie
Portaal      Astronomie

Marie-Jeanne "Amélie" Lefrançois de Lalande (née Marie-Jeanne Harlay, Parijs, 1768 – aldaar, 8 november 1832[1]) was een Frans astronome en wiskundige.

BiografieBewerken

Marie-Jeanne "Amélie" Harlay was de dochter van Jean François Harlay en Anne Elisabeth Cany, beiden leraar in Parijs. Op 27 september 1788 trouwde ze met Michel Jean Jérôme Lefrançois de Lalande (1766-1839), de zoon van Jean Lefrançois, de neef van de Franse astronoom Jérôme Lalande.

Jérôme Lalande bracht Michel na de zomervakantie van 1780 naar Parijs en leerde hem astronomie, in het bijzonder de technieken van telescopische observatie. In 1782 publiceerde Michel zijn eerste astronomisch artikel waarin hij zijn waarneming van een totale maansverduistering beschreef. Voordat ze met Michel trouwde, kreeg Amélie Harlay ook astronomietechnieken onderwezen door Lalande, die al snel besefte dat Amélie getalenteerd was in het leren van wiskundige technieken. Amélie en Michel werkten voor hun huwelijk samen, Michel als deskundige waarnemer en Amélie ondernam grote hoeveelheden rekenkundig werk dat ze met grote nauwkeurigheid en snelheid kon doen.

Amélie en Michel Lefrançois de Lalande hadden vier kinderen. Op 1 januari 1789 beviel ze van hun eerste kind, dat ze Isaac Lefrançois de Lalande noemden ter ere van Isaac Newton. Op 20 januari 1790 werd hun eerste dochter geboren. Op dezelfde dag werd de door Caroline Herschel ontdekte komeet voor het eerst zichtbaar in Parijs, dus noemden ze hun dochter Carolina Lefrançois de Lalande. Helaas stierf ze toen ze nog een baby was. Hun tweede dochter werd geboren op 27 juli 1793 en heette Charlotte Uranie Lefrançois de Lalande, genoemd naar Urania, met als peetvader de astronoom Jean-Baptiste Delambre, en als meter Charlotte van Saksen-Meiningen, hertogin van Gotha. Hun vierde en laatste kind werd geboren op 26 maart 1802 en heette Charles Auguste Frédéric Jérôme Lefrançois de Lalande.[1]

OeuvreBewerken

Ze berekende de dienstregelingen van de marine die werden gepubliceerd in de Abrégé de navigation historique historique theoretische et pratique avec tables heures (1793) van Joseph Jérôme Lalande. Met deze tabellen konden zeelieden hun positie op zee bepalen door de hoogte van de zon en de sterren te berekenen.[1]

In 1791 was haar expertise zodanig dat ze de zoon van de astronoom Jean-Dominique de Cassini (bekend als Cassini IV) zijn eerste waarneming liet doen aan het Collège de France.

Haar werken werden opgenomen in de Connaissance des Temps, de jaarlijkse efemeriden gepubliceerd door Lalande van 1794 tot 1806.[1]

In 1799 stelde ze een catalogus van 10.000 sterren op. Ze werkte ook mee aan het schrijven van de l'Histoire céleste française van Lalande, gepubliceerd in 1801. Het werk geeft de positie van 47.390 sterren aan.[1]

TriviaBewerken

In 1991 werd een inslagkrater op de planeet Venus naar haar vernoemd.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "le Lalande, Marie-Jeanne" krijgt voorrang voor de sortering "Angell, Helen Cordelia". Categorie:Frans astronoom Categorie:Frans wiskundige

Georges Achille-FouldBewerken

Maria DanilovaBewerken

Maria Danilova
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Achtergrondinformatie
Volledige naam Maria Ivanovna Danilova
Geboortenaam Maria Ivanovna Perfilieva
Geboren 1793
Overleden 20 januari 1810
Geboorteland   Rusland
Beroep(en) balletdanseres
Portaal      Kunst & Cultuur

Maria Ivanovna Danilova (née Maria Ivanovna Perfilieva; Russisch: Мария Ивановна Перфильева) (Sint-Petersburg, 1793 - aldaar, 20 januari 1810) was een Russische balletdanseres.

BiografieBewerken

Maria Danilova schreef zich op achtjarige leeftijd in op de Keizerlijke balletschool in Sint-Petersburg. De trainer Charles-Louis Didelot merkte haar talent op en een jaar later maakte ze haar eerste publieke optreden. Ze wordt door Charles-Louis Didelot als uitzonderlijk begaafd beschouwd en hij gaf haar titelrollen in verschillende van zijn balletten, terwijl ze nog studeerde: Apollo en Daphne (1802), Zephire en Flora (1808), Psyche en Cupido (1809). Op 15-jarige leeftijd danste ze met Louis-Antoine Duport met wie zij een ongelukkige liefdesaffaire zal hebben. Haar dans werd beschreven als "zo licht en ongrijpbaar dat het publiek de adem beneemt".[1] Danilova had een fragiel gestel en de stress van het optreden eiste te veel van haar gezondheid. Ze stierf op 17-jarige leeftijd aan tuberculose.[2]

TriviaBewerken

In 1991 werd een inslagkrater op de planeet Venus naar haar vernoemd.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "Danilova, Maria" krijgt voorrang voor de sortering "le Lalande, Marie-Jeanne". Categorie:Russisch balletdanser

Halide Edib AdivarBewerken

Halide Edib Adivar
 
Algemene informatie
Geboren 11 juni 1884
Geboorteplaats Constantinopel, Ottomaanse Rijk
Overleden 9 januari 1964
Overlijdensplaats Istanboel
Land   Turkije
Beroep Schrijver, onderwijzeres en vrouwenrechtenactiviste
Werk
Jaren actief 1910-1962
Onderscheidingen Orde van Liefdadigheid
Portaal      Literatuur
Turkije
 
Foto van de jonge Halide Edib
 
Halide Edib Adivar geschilderd door Alfons Mucha in 1928

Halide Edib Adivar (Osmaans Turks: خالده اديب) (Istanboel, 11 juni 1884 – aldaar, 9 januari 1964) was een Turkse romanschrijfster, nationalist, kemalist, onderwijzeres en politiek activiste voor de vrouwenrechten. Ze was vooral bekend om haar romans waarin ze de lage sociale status van Turkse vrouwen bekritiseerde en wat ze uit haar observatie zag als het gebrek aan interesse van de meeste vrouwen om hun situatie te veranderen.

BiografieBewerken

Halide Edib werd in 1884 geboren in Constantinopel (Istanboel) (Ottomaanse Rijk) in een familie uit de hogere klasse. Haar vader was een secretaris van de Ottomaanse sultan Abdülhamit II. Halide Edib kreeg thuis les van privéleraren van wie ze Europese en Ottomaanse literatuur, religie, filosofie, sociologie, pianospel, Engels, Frans en Arabisch leerde. Ze leerde Grieks van haar buren en door kort naar een Griekse school in Constantinopel te gaan. Ze ging in 1893 een korte periode naar het American College for Girls. In 1897 vertaalde ze de roman Mother van de Amerikaanse schrijver Jacob Abbott, waarvoor de sultan haar de Orde van Liefdadigheid (Şefkat Nişanı) toekende.[1] Ze ging van 1899 tot 1901 opnieuw naar het American College, waar ze afstudeerde. Het huis van haar vader was een centrum van intellectuele activiteit in Constantinopel en zelfs als kind nam Halide Edib deel aan het intellectuele leven van de stad.

Na haar afstuderen, trouwde ze met de wiskundige en astronoom Salih Zeki Bey, met wie ze twee zonen kreeg. Ze zette haar intellectuele activiteiten echter voort en begon in 1908 artikelen te schrijven over onderwijs en over de status van vrouwen voor de krant Tanin van Tevfik Fikret en het vrouwenblad Demet. Ze publiceerde haar eerste roman, Seviye Talip, in 1909. Vanwege haar artikelen over onderwijs huurde het ministerie van Onderwijs haar in om meisjesscholen in Constantinopel te hervormen. Ze werkte samen met Nakiye Hanım aan pedagogische veranderingen en doceerde ook pedagogiek, ethiek en geschiedenis op verschillende scholen. Vanwege een meningsverschil met het ministerie over moskeescholen nam ze ontslag.

In 1910 verkreeg ze een scheiding van Salih Zeki en haar huis werd een intellectuele salon, vooral voor diegenen die geïnteresseerd zijn in nieuwe concepten van Turksheid. Ze raakte betrokken bij de NGO "Turkse Haarden" (Türk Ocağı) in 1911 en werd het eerste vrouwelijke lid in 1912. Ze was ook een van de oprichters van de vrouwenorganisatie Taali-i Nisvan.

Halide Edib raakte bevriend met de Armeense priester, muzikant Komitas. Komitas was meerdere keren uitgenodigd om bij haar thuis te zingen. Terwijl Halide Edib persoonlijk vriendelijk tegen hem was, beschreef ze in haar geschriften Komitas en zijn muziek als "Anatolisch" in plaats van Armeens. Ze beweerde dat zijn muziek was gestolen van Turken en dat hij "de woorden gewoon in Armeens veranderde". Bovendien geloofde ze dat zijn ouders "waarschijnlijk van Turkse afkomst" waren en dat "hij een Armeense nationalist was, of zijn afkomst nu Turks of Armeens was, maar in temperament en hart was hij een echte Anatolische Turk, zij het onbewust."

Tijdens de Eerste WereldoorlogBewerken

Ze hertrouwde in 1917 met Dr. Adnan (later Adıvar) en het jaar daarop nam ze een baan als docent literatuur aan de Letterenfaculteit van de Universiteit van Istanboel. Het was gedurende deze tijd dat ze steeds actiever werd in de Turkse nationalistische beweging, beïnvloed door de ideeën van Ziya Gökalp. In 1916-1917 trad ze op als Ottomaanse inspecteur voor scholen in Damascus, Beiroet en het Collège Saint Joseph in het gouvernement Libanongebergte. Onder de leerlingen van deze scholen bevonden zich honderden Armeense, Arabische, Koerdische en Turkse wezen. In de loop van de Armeense Genocide en onder leiding van Halide Edib Adıvar en Djemal Pasha, een van de drie pasja's die de Armeense genocide organiseerden, werden ongeveer 1.000 Armeense en 200 Koerdische kinderen "verturkt" in het Collège Saint Joseph in Aintoura.

Halide Edibs verslag van haar inspecteurschap benadrukt haar humanitaire inspanningen en haar strijd om het geweld van de situatie te verwerken. Echter, een Amerikaanse getuige beschreef haar in de The New York Times als "deze kleine vrouw die zo vaak opschept over haar Amerikaanse idealen van vrouwelijkheid en waar haar westerse vrienden zoveel van maken", en beschuldigde Halide Edib van "rustig plannen met Djemal Pasha's vormen van menselijke martelingen voor Armeense moeders en jonge vrouwen" en het op zich nemen van "de taak om van hun weeskinderen Turken te maken". Robert Fisk schreef dat Halide Edib "hielp om dit weeshuis van terreur te runnen waarin Armeense kinderen systematisch van hun Armeense identiteit werden beroofd en nieuwe Turkse namen kregen, gedwongen moslim te worden en werden geslagen als ze Armeens spraken". Professor in mensenrechtenstudies Keith David Watenpaugh vergeleek de behandeling van niet-Turkse weeskinderen door Halide Edib en Djemal Pasha met de Amerikaanse en Canadese scholen voor Indiaanse kinderen die met geweld werden geassimileerd en vaak werden misbruikt. Hij schreef dat Edib in haar geschriften een sterke haat jegens de Armeniërs toonde, hen afschilderde als "een mythische en existentiële vijand van de Ottomanen" en zelfs beweerde dat er bloedlaster en kinderkannibalisme was, vergelijkbaar met die in antisemitisme. Ze beweerde ook een samenzwering om Turkse kinderen in Armeniërs te veranderen, "waardoor de beschuldigingen die tegen haar werden geuit voor haar werk in Antoura de schuld van de Armeniërs zelf was".

Ondanks haar rol in de weeshuizen in Antoura, betuigde Halide Edib haar medeleven met de Armeniërs met betrekking tot het bloedvergieten en wekte de woede van de leden van het Comité voor Eenheid en Vooruitgang die vroegen om haar te straffen. Talaat Pasha weigerde hier op in te gaan en zei: "Ze dient haar land op de manier waarop ze gelooft. Laat haar haar mening uiten, ze is oprecht." Een Amerikaanse Hoge Commissaris noemt haar een "chauvinist" en iemand die "probeert Turkije te rehabiliteren." Aan de andere kant zegt de Duitse historicus Hilmar Kaiser: "En zelfs als je een Turkse nationalist bent, maakt dat je nog geen moordenaar. Er waren mensen die beroemde Turkse nationalisten waren zoals Halide Edib; ze pleitte voor assimilatie van Armeniërs maar ze was zeer fel gekant tegen elke vorm van moord." Op 21 oktober 1918 schreef Halide Edib een artikel in de krant Vakit waarin zij de bloedbaden veroordeelde: "We hebben de onschuldige Armeense bevolking afgeslacht ... We hebben geprobeerd de Armeniërs uit te roeien met methoden die tot de middeleeuwen behoren".

Van 1919 tot 1920 was ze een van de medewerkers van Büyük Mecmua, een weekblad opgericht ter ondersteuning van de Turkse onafhankelijkheidsoorlog.

Tijdens de Turkse OnafhankelijkheidsoorlogBewerken

Na de nederlaag van het Ottomaanse Rijk in de Eerste Wereldoorlog, werd Constantinopel bezet door Britse troepen en bondgenoten bezetten verschillende delen van het rijk. Mustafa Kemal (later Atatürk) begon het verzet tegen de bezetting te organiseren. Halide Edib verwierf in Istanboel een reputatie als een "vuurhaard en een gevaarlijke agitator". De Britten probeerden haar en verschillende andere leiders in maart 1920 naar Malta te verbannen. Halide Edib vluchtte samen met haar man naar Anatolië om zich aan te sluiten bij het Turkse Nationale Verzet. Op weg naar Ankara ontmoette ze Yunus Nadi, een journalist die had besloten zich bij de Nationalisten aan te sluiten. Tijdens een bijeenkomst op het treinstation van Geyve, op 31 maart 1920, waren ze het eens over het belang van het informeren van de internationale publieke opinie over de ontwikkelingen rond de Turkse Bevrijdingsoorlog en besloten ze de nationale strijd te helpen door een persbureau op te richten. Ze werden het eens over de naam Anadolu Ajansı.

Tijdens de Grieks-Turkse Oorlog (1919-1922) kreeg ze de rang van eerste korporaal en vervolgens sergeant in het nationalistische leger. Ze reisde naar de fronten, werkte in het hoofdkwartier van İsmet Pasha, commandant van het Westelijk Front en schreef haar indrukken van de verschroeide aarde-tactiek van het binnenvallende Griekse leger en de Griekse gruweldaden in West-Anatolië in haar boek "The Turkish Ordeal".

Na-oorlogse periodeBewerken

In 1926 werden Halide Edib en vele medewerkers beschuldigd van verraad. Zij en haar man vluchtten naar Europa. Ze woonden van 1926 tot 1939 in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Halide Edib reisde veel en gaf herhaaldelijk les in de Verenigde Staten en India. Ze verzamelde haar indrukken van India als een Britse kolonie in haar boek "Inside India". Ze keerde in 1939 terug naar Turkije en werd professor Engelse literatuur aan de Letterenfaculteit in Istanboel. In 1950 werd ze verkozen in het Parlement. Dit was de enige formele politieke functie die ze ooit bekleedde tot ze aftrad in 1954.

LiteratuurBewerken

Gemeenschappelijke thema's in de romans van Halide Edib waren sterke, onafhankelijke vrouwelijke personages die erin slaagden hun doelen te bereiken tegen een sterke oppositie. Ze was ook een fervent Turkse nationalist en verschillende verhalen benadrukken de rol van vrouwen in de Turkse onafhankelijkheid. Ze was een Panturkist en promootte het turanisme in verschillende van haar romans. Haar boek, getiteld Yeni Turan, roept op tot de eenwording van de Turkse volkeren in Centraal-Azië en de Kaukasus onder een rijk onder leiding van Turkije. Verscheidene romans werden later verfilmd.[2]

BibliografieBewerken

  • Seviye Talip (1909)
  • Handan (1912)
  • Mevut Hükümler (1918)
  • Yeni Turan (1912)
  • Son Eseri (1919)
  • Ateşten Gömlek (1922; vertaald in het Engels als The Daughter of Smyrna of The Shirt of Flame)
  • Çıkan Kuri (1922)
  • Kalb Ağrısı (1924)
  • Vurun Kahpeye (1926)
  • The Memoirs of Halide Edib (1926; memoires, gepubliceerd in het Engels)
  • The Turkish Ordeal (1928; gepubliceerd in het Engels)
  • Zeyno'nun Oğlu (1928)
  • Turkey Faces West (1930; gepubliceerd in het Engels)
  • The Clown and His Daughter (eerst gepubliceerd in het Engels in 1935 en in het Turks als Sinekli Bakkal in 1936)
  • Inside India (eerst gepubliceerd in het Engels in 1937 en in het Turks als Hindistan'a Dairin in 2014)
  • Türk'ün Ateşle İmtihanı (memoires, gepubliceerd in 1962; vertaald in het Engels als House with Wisteria)

TriviaBewerken

In 1991 werd een inslagkrater op de planeet Venus naar haar vernoemd.

  Zie de categorie Halide Edib Adıvar van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "Adivar, Halide Edib" krijgt voorrang voor de sortering "Danilova, Maria". Categorie:Turks schrijver Categorie:Osmaans persoon in de Eerste Wereldoorlog Categorie:Turks activist

Caroline B. CooneyBewerken

Amenirdis IBewerken

Sjepenoepet IBewerken

Sjepenoepet IIBewerken

Karomama MeritmoetBewerken

Anaxandra (kunstschilder)Bewerken

Anaxandra (Grieks: Ἀναξάνδρα; jaren 220 v.Chr.) was een kunstschilderes uit het Oude Griekenland. Ze was de dochter en leerling van Nealkes, een schilder van mythologische en genretaferelen. Ze schilderde rond circa 228 v.Chr. Ze wordt genoemd door Clemens van Alexandrië, de 2e-eeuwse christelijke theoloog, in een deel van zijn Stromateis getiteld "Vrouwen zowel als mannen in staat tot perfectie". Clemens noemt een verloren werk van de Hellenistische geleerde Didymus Chalcenterus (1e eeuw v.C.) als zijn bron.[1]

Hedendaags gebruik van de naamBewerken

In 1994 werd een inslagkrater op de planeet Venus naar haar vernoemd. Anaxandra is ook het hoofdpersonage in de roman Goddess of Yesterday, over de Trojaanse Oorlog in de Griekse mythologie, geschreven in 2003 door de Amerikaanse auteur Caroline B. Cooney.[2]

Categorie:Oud-Grieks kunstschilder Categorie:Kunstenaar in de 3e eeuw v.Chr.

Zinaida Aksentjeva (1900-1969)Bewerken

Zinaida Aksentjeva
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Zinaida Nikolajevna Aksentjeva
Geboortedatum 25 juli 1900
Geboorteplaats Odessa, Russisch Keizerrijk
Datum van overlijden 8 april 1969
Plaats van overlijden Poltava, Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek
Nationaliteit   Sovjet-Unie
Wetenschappelijk werk
Vakgebied astronomie en geofysica

Zinaida Nikolajevna Aksentjeva (Russisch: Зинаида Николаевна Аксентьева, Oekraïens: Зінаїда Миколаївна Аксентьєва; Odessa, Russisch Keizerrijk, 25 juli 1900 - Poltava, Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek, 8 april 1969) was een Oekraïens/Sovjet astronoom en geofysicus.

BiografieBewerken

Zinaida Aksentjeva werd in 1900 geboren in Odessa. Aksentjeva's vader was een feldsjer in het spoorwegziekenhuis in Odessa. Ze studeerde aan het Instituut voor Nationaal Onderwijs van Odessa in de afdeling wiskunde van de faculteit Beroepsonderwijs en studeerde af in 1924. Van 1919 tot 1926 werkte ze onder leiding van Alexander Orlov in het Astronomisch Observatorium van de Universiteit van Odessa. Aksentjeva werkte vanaf de oprichting in 1926 in het Gravimetrische Observatorium van Poltova. Ze begon als waarnemer en evaluator. Later werd ze onderzoeksassistent, afdelingshoofd en tenslotte wetenschappelijk adjunct-directeur van het observatorium.[1]

Van 1929 tot 1938 maakte Aksentjeva samen met het observatoriumcollectief de gravimetrische kaart van Oekraïne met een verbinding met het zwaartekrachtnetwerk van Europa. Van 1930 tot 1941 voerde ze hellingmetingen uit in Poltava met de horizontale slinger volgens het Repsold-Lewitzky-systeem. Van 1934 tot 1939 werkte ze in wetenschappelijke organisaties in Moskou en het oblast Moskou.

Tijdens de oorlog tussen Duitsland en de Sovjet-Unie werd Aksentjeva geëvacueerd naar Irkoetsk waar ze de getijden van het Baikalmeer onderzocht. In 1943 verdedigde zij haar proefschrift voor een doctoraat als kandidaat in de fysisch-wiskundige wetenschappen. In 1947 verdedigde ze haar proefschrift.

In 1951 werd Aksentjeva, als opvolger van Alexander Orlov, met wie ze inmiddels getrouwd was, directeur van het Poltava-observatorium. In hetzelfde jaar werd ze verkozen tot corresponderend lid van de Academie van Wetenschappen van de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek. Onder haar leiding werd het Gravimetrische Observatorium van Poltova een van de toonaangevende wetenschappelijke instellingen in de Sovjet-Unie voor de studie van de rotatie van de Aarde.[2] Vanaf 1953 werkte het Centraal Sovjet-Bureau in het Observatorium van Poltova voor de berekening van geografische coördinaten.

Aksentjeva werd onderscheiden met het Ereteken van de Sovjet-Unie.

TriviaBewerken

In 1994 werd een inslagkrater op de planeet Venus naar haar vernoemd.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "Aksentjeva, Zinaida" krijgt voorrang voor de sortering "Adivar, Halide Edib". Categorie:Wetenschapper uit de Sovjet-Unie Categorie:Astronoom Categorie:Geofysicus

Maria Ermolova (Maria Nikolajevna Ermolova)Bewerken

Maria Ermolova
Мари́я Никола́евна Ермо́лова
 
Portret van Ermolova door Valentin Serov, 1905
Algemene informatie
Volledige naam Maria Nikolajevna Ermolova
Geboren 15 juli 1853
Geboorteplaats Moskou
Overleden 12 maart 1928
Overlijdensplaats Moskou
Land   Rusland
Werk
Jaren actief 1870-1921
Beroep Toneelactrice

Maria Nikolajevna Ermolova (Russisch: Мари́я Никола́евна Ермо́лова, Moskou, 15 juli 1853 - aldaar, 12 maart 1928) was een Russische drama-actrice in het Moskous Malytheater.

BiografieBewerken

Maria Ermolowa werd geboren als dochter van een souffleur uit Moskou die werkte in het Malytheater, dat in 1756 werd opgericht. Op tienjarige leeftijd ging ze naar de Keizerlijke theaterschool (tegenwoordig de Semjonovitsj Shtsjepkin Theaterhogeschool), waar ze voor het eerst balletles volgde. De jonge Ermolova werd echter steeds enthousiaster over acteren in plaats van ballet, met een voorkeur voor tragische rollen. Ermolova had haar eerste grote optreden begin 1870, toen ze moest invallen voor een andere actrice. Ze speelde de hoofdrol in een uitvoering van Lessings Emilia Galotti en kreeg lovende kritieken. Voordat ze in 1871 afstudeerde van de theaterschool, speelde ze verschillende andere rollen en had ze een solide ervaring op het podium tegen de tijd dat ze afstudeerde van school. In 1871 werd Ermolova toegelaten tot de toneelgroep van het Malytheater, waar ze bleef tot het einde van haar carrière.

Vanaf het midden van de jaren 1870, sinds het overweldigende succes van het Ostrovski-toneelstuk De Storm in het Malytheater, speelde Marija Ermolova bijna alle vrouwelijke leidende rollen uit het repertoire van dit theater en was een van de meest gerenommeerde actrices in Rusland tijdens de einde van de 19e eeuw. In 1881 droeg de ontluikende schrijver Anton Tsjechov zijn eerste toneelstuk Vaderloosheid (Platonov) aan haar op, maar zijn wens om het toneelstuk in het Malytheater te laten opvoeren mislukte. Hij heeft Ermolova pas in 1890 persoonlijk kunnen leren kennen (hierover schreef hij op 15 februari aan de dichter Pleschtschejew: "Na de lunch bij de ster voelde ik twee dagen daarna sterren rond mijn hoofd."[1].

Ermolova ontving in 1920 de eretitel Volksartiest van de Sovjet-Unie. In 1921 beëindigde ze haar acteercarrière en stierf in 1928 in Moskou. Haar graf bevindt zich op de Novodevitsjibegraafplaats. Een theater in Moskou, opgericht in 1925 en gelegen aan de Tverskajastraat, werd naar haar genoemd.

Rollen (selectie)Bewerken

TriviaBewerken

In 1985 werd een inslagkrater op de planeet Venus naar haar vernoemd.

  Zie de categorie Maria Yermolova van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "Ermolova, Maria" krijgt voorrang voor de sortering "Aksentjeva, Zinaida". Categorie:Russisch toneelacteur

Alexandra JablotsjkinaBewerken

Alexandra Jablotsjkina
 
Algemene informatie
Volledige naam Aleksandra Aleksandrovna Jablotsjkina
Geboren 3 november 1866
Geboorteplaats Sint-Petersburg, Keizerrijk Rusland
Overleden 20 maart 1964
Overlijdensplaats Moskou, Sovjet-Unie
Land   Sovjet-Unie
Werk
Jaren actief 1885-1961
Beroep Toneelactrice

Aleksandra Aleksandrovna Jablotsjkina (Александра Александровна Яблочкина; Sint-Petersburg, 3 november 1866 - Moskou, 20 maart 1964) was een Sovjet-Russische actrice. Ze was meer dan 75 jaar een hoofdrolspeelster van het Malytheater in Moskou.[1]

BiografieBewerken

Alexandra Jablotsjkina werd geboren in een familie van kunstenaars: haar moeder, Serafima Jablotsjkina, was een actrice en haar vader, Alexandre Jablotsjkine, was een regisseur. Alexandra leerde de kunst van het toneelspelen met haar vader en de actrice Glikeria Fedotova, die ze soms "moeder" noemde. In 1885 trad ze voor het eerst op het podium van het Tiflistheater. In 1886 kwam ze bij de Korsjttheatergroep en twee jaar later verhuisde ze naar de Malytheater, waar ze samenwerkte met Maria Ermolova en Alexander Yuzhin.[2] Jablotsjkina specialiseerde zich in komische rollen en stond bekend om de zuiverheid van haar uitspraak.

In 1915 werd ze voorzitter van de Russische theatervereniging en bleef in deze functie tot het einde van haar leven. Ze schreef haar memoires in twee delen, "Mijn leven in het theater" (1953) en "75 jaar in het theater" (1960).

Alexandra Jablotsjkina stierf op 20 maart 1964 in Moskou en werd begraven op de Novodevitsjibegraafplaats.[1]

OnderscheidingenBewerken

TriviaBewerken

  Zie de categorie Aleksandra Yablochkina van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "Jablotsjkina, Alexandra" krijgt voorrang voor de sortering "Ermolova, Maria". Categorie:Russisch toneelacteur

María Antonia Vallejo FernándezBewerken

María Antonia Vallejo Fernández
 
Portret van La Caramba uit 1788
Algemene informatie
Geboren 9 maart 1751
Geboorteplaats Motril
Overleden 10 juni 1787
Overlijdensplaats MAdrid
Land   Rusland
Bijnaam La Caramba
Werk
Jaren actief 1776-1784
Beroep Toneelactrice

María Antonia Vallejo Fernández, bijgenaamd La Caramba (Motril, 9 maart 1751 - Madrid, 10 juni 1787), was een Spaans komisch actrice en zangeres in de tonadilla.

BiografieBewerken

María Antonia Vallejo Fernández werd geboren in 1751 als dochter van Bernardo Vallejo en María Manuela Fernández. Ze verliet haar ouderlijk huis om zich te wijden aan de showbusiness en in 1776 verhuisde ze naar Madrid. Ze debuteerde op Pasen datzelfde jaar in het Coliseo de la Cruz met het Manuel Martínez-gezelschap.

Ze zong in buffa-opera's en tonadilla's en voerde wilde Andalusische zigeunerliederen uit. Ze kreeg de artiestennaam La Caramba na een uitroep ¡caramba! aan het eind in een van haar tonadilla's. Na haar huwelijk in 1781 beëindigde ze haar carrière, maar scheidde daarna van haar man en keerde terug naar het podium in de speciaal gecomponeerde tonadilla El luto de Garrida por la muerte de la Caramba. Ze trok zich in 1784 om onbekende redenen plotseling terug van het podium en ging een klooster binnen waar ze in 1787 op 36-jarige leeftijd overleed.

In 1942 ging de zarzuela La Caramba, gecomponeerd door Federico Moreno Torroba op basis van het libretto van Luis Fernandéz Ardavin, in première in Madrid.[1] In 1951 draaide Arturo Ruiz Castillo de film María Antonia 'La Caramba' met Antoñita Colomé in de titelrol.[2]

LiteratuurBewerken

  • La Caramba, in: Großes Sängerlexikon, 2000, S. 13554f.
  • Narciso Díaz de Escovar: Comediantes de otros siglos. María Antonia Fernández, "La Caramba", in: Boletín de la Real Academia de la Historia, tomo 96 (1930), S. 774–784
  • L. Fernández Ardavín: La Caramba: Zarzuela en tres actos. Madrid : Camarasa, 1942
  • Nicolás González Ruiz: La Caramba. Madrid : Morata, 1944
  • Antonina Rodrigo: María Antonia, La Caramba, el genio de la tonadilla en el Madrid goyesco. Madrid : Prensa española, 1972 ISBN 8488191855
  • Cándida Martínez López, Susanna Tavera (Hrsg.): Mujeres en la historia de España : enciclopedia biográfica. Barcelona : Planeta, 2000 ISBN 84-08-03541-X, S. 359–362[3]

TriviaBewerken

In 1985 werd een inslagkrater op de planeet Venus naar haar vernoemd.

Externe linkBewerken

  Zie de categorie María Antonia Vallejo van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "Fernandez, Maria Antonia Vallejo" krijgt voorrang voor de sortering "Jablotsjkina, Alexandra". Categorie:Spaans toneelacteur Categorie:Spaans zanger

Adriana BudevskaBewerken

Adriana Budevska
 
Adriana Budevska in 1900
Algemene informatie
Geboren 13 december 1878
Geboorteplaats Dobritsj
Overleden 9 december 1955
Overlijdensplaats Sofia
Land   Rusland
Werk
Jaren actief 1899-1926
Beroep Toneelactrice

Adriana Budevska (Bulgaars: Адриана Будевска; Dobritsj, 13 december 1878 - Sofia, 9 december 1955) was een Bulgaars actrice en een van de grondleggers van het moderne Bulgaarse theater.

BiografieBewerken

Adriana Budevska werd geboren in de havenstad Dobritsj aan de Zwarte Zee en voltooide de middelbare school in Varna. In 1895 werd ze door het Bulgaarse Ministerie van Cultuur geselecteerd als beursstudent aan het Russische Malytheater in Moskou.

Na vier jaar training keerde Budevska in 1899 terug naar Bulgarije en debuteerde in het theater "Salsa i Smjach" in Sofia met de rol van Wassilissa Melentiewa in het gelijknamige toneelstuk van de Russische toneelschrijver Aleksandr Ostrovski. Tussen 1906 en 1926 speelde Budevska in het nationale theater "Iwan Wasow". Daar leerde ze acteur Christo Gantsjev kennen en trouwde met hem.

Budevska werd in 1926 ontslagen en emigreerde in 1937 naar haar zoon in Zuid-Amerika. Ze keerde pas in 1948 terug na het einde van het tsaristische regime en de oprichting van de Volksrepubliek Bulgarije. Begin 1949 werd in het hele land haar 70e verjaardag gevierd.

Andriana Budevska stierf op 9 december 1955 in de Bulgaarse hoofdstad Sofia. Het toneeltheater in Burgas draagt haar naam.[1]

TriviaBewerken

In 1991 werd een inslagkrater op de planeet Venus naar haar vernoemd.

  Zie de categorie Adriana Budevska van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{Bibliografische informatie}} Waarschuwing: de standaardsortering "Budevska, Adriana" krijgt voorrang voor de sortering "Fernandez, Maria Antonia Vallejo". Categorie:Bulgaars toneelacteur

MalytheaterBewerken

Theaterplein (Moskou)Bewerken

Susanna WhiteBewerken

Caroline WeldonBewerken

Woman Walks AheadBewerken

Christianna BrandBewerken

Nurse Matilda (boekenreeks)Bewerken

Frances AbingtonBewerken

Women Painters of the WorldBewerken

Externe linkBewerken

  Zie de categorie Women Painters of the World van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.