Fluoriet

mineraal van calcium en fluor

Het mineraal vloeispaat of fluoriet is calciumfluoride met de chemische formule CaF2.

Vloeispaat
Fluoriet
Fluoriet
Mineraal
Chemische formule CaF2 {Ce,Y}
Kleur kleurloos, groen, blauw, geel, rood
Streepkleur wit
Hardheid 4 (per definitie)
Gemiddelde dichtheid 3,01 - 3,25 kg/dm3
Glans Glasglans
Splijting [111], volkomen
Habitus kubus, octaëder, dodecaëder
Kristaloptiek
Ruimtegroep Fm3m
Eenheidscel a=546,38 pm
Brekingsindices 1,433
Overige eigenschappen
Chemisch gedrag Dikwijls fluorescent in uv-licht en kathodestralen
Lijst van mineralen
Portaal  Portaalicoon   Aardwetenschappen
Fluoriet onder UV-licht.

Eigenschappen bewerken

Fluoriet heeft een kubisch kristalstelsel. De calcium-ionen nemen vlakgecentreerde posities in; de fluoride-ionen bevinden zich in de tetraeders tussen vier calcium-ionen. De octaedrische ruimtes tussen calcium-ionen blijven onbezet.

In zuivere vorm is het kleurloos, maar afhankelijk van de sporenelementen (veelal transitiemetalen) die het bevat kan het verschillende kleuren hebben. Sommige specimina zijn amethistachtig, andere groen, geel of blauw en soms zelfs rood. Wanneer het mineraal gekrast wordt of blootgesteld aan ultraviolet licht fluoresceert het vaak. Qua luminescentie is het ook triboluminescent en thermoluminescent. De gemiddelde dichtheid van fluoriet is 3,13 kg/l en de hardheid is 4, daar fluoriet het typemineraal voor die hardheid is.

Naam bewerken

De namen fluoriet en vloeispaat zijn afgeleid van het Latijnse fluere, dat betekent "stromen, vloeien". Ook de naam van het element fluor is ervan afgeleid. Het verschijnsel fluorescentie is voor het eerst bij fluoriet bestudeerd en is hiernaar genoemd.
Het mineraal moet niet verward worden met veldspaat, dat een tectosilicaat is.

Voorkomen bewerken

Het komt vaak in aders voor samen met bariet, kwarts en calciet. Het is een algemeen voorkomend mineraal, vooral in lagen van pneumatolytische oorsprong en het is een primair mineraal in graniet.

Industriële toepassing bewerken

Vloeispaat wordt als vloeimiddel (flux) gebruikt in de productie van staal, in het maken van opalescerend glas, emaille voor keukengerei. Het is de voornaamste bron voor de productie van difluor (F2) en waterstoffluoride (HF) en daarmee voor de fluorchemie. Verder wordt calciumfluoride (CaF2) gebruikt voor lenzen van optische apparatuur of monsterhouders van spectrometers.

De prachtige blauwgele vorm die gevonden wordt in Derbyshire (Engeland), wordt onder de naam Derbyshire Blue John (uit het Frans bleu jaune, blauw geel) wel voor ornamentele doeleinden gebruikt, maar het mineraal is te zacht om als edelsteen gebruikt te worden.

Afbeeldingen bewerken

Zie ook bewerken

Zie de categorie Fluorite van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.