Fietssnelweg

Een fietssnelweg, snelfietsroute, doorfietsroute of snelle fietsroute (en in Vlaanderen ook fiets-o-strade, fietsostrade of velostrade) is een fietspad dat bedoeld is voor langeafstandsverkeer.

Bord aan de fietssnelweg F7 tussen Gent en Kortrijk
Het RijnWaalpad tussen Arnhem en Nijmegen
Een fietsbrug van de fietssnelweg F1 bij Antwerpen-Berchem
Het Nederrijnpad nabij Wageningen

Er is geen officiële definitie van een fietssnelweg. Vaak genoemde kenmerken zijn een glad wegdek (bij voorkeur asfalt of beton) en de afwezigheid van gelijkvloerse kruisingen met gemotoriseerd verkeer en verkeerslichten. Tevens zijn fietssnelwegen doorgaans voorzien van een breder wegdek dan standaard fietspaden en worden scherpe bochten en omwegen in het tracé zo veel mogelijk vermeden. Vaak volgt een fietssnelweg het traject van een spoorweg, kanaal of autosnelweg.

Fietssnelwegen worden soms met een F-nummer aangeduid, met name als zij parallel aan een gelijkgenummerde A-weg (autosnelweg) of N-weg is aangelegd.

Fietssnelwegen worden genoemd als middel om files in het autoverkeer tegen te gaan. De verbetering van de fietsinfrastructuur kan de fiets een aantrekkelijker alternatief voor de auto in het woon-werkverkeer maken.

Wie mogen de fietssnelweg gebruiken?Bewerken

In Nederland:

In België (regels voor een fietspad):[1]

  • Fietsers: 'gewone' fietsers, ligfietsers, bakfietsen, velomobielen
  • Bestuurders van voortbewegingstoestellen met een snelheid van meer dan 7 km/uur (enkel binnen de bebouwde kom verplicht, daarbuiten mogen deze bestuurders ook op het voetpad)[1]
  • Bromfietsers klasse A (verplicht) met een maximumsnelheid van 25 km/uur[1]
  • Bromfietsers klasse B (optioneel wanneer de maximumsnelheid 50 km/u is, verplicht als de maximumsnelheid hoger is dan 50 km/u - kan ter plaatse van worden afgeweken doormiddel van verkeersborden). Hangt af van het statuut van de weg: jaagpaden mogen vaak niet gebruikt worden door bromfietsen klasse B.
  • Voetgangers en bestuurders van voortbewegingstoestellen die niet sneller gaan dan 7 km/uur indien een trottoir/voetpad ontbreekt[1]

KenmerkenBewerken

In Nederland is de fietssnelweg niet vastgelegd in het RVV en in België wordt dit type fietspad niet vermeld in de Wegcode.

Het Nederlands Ministerie van Verkeer en Waterstaat omschrijft de fietssnelweg als een lang fietspad zonder kruisingen, waarop fietsers snel grote afstanden kunnen afleggen. Door het aanleggen van fietssnelwegen hoopt de overheid onder meer het gebruik van de fiets voor het woon-werkverkeer te bevorderen en op die manier files te voorkomen.[2]

In België nemen vooral de provinciebesturen en het Vlaams Gewest het initiatief voor de aanleg van een fietssnelweg. Op het Vlaams Gewestelijk niveau bestaan er geen richtlijnen inzake ontwerp van fietssnelwegen, enkel inzake 'gewone' fietspaden. In de praktijk blijven er verschillen bestaan tussen de provincies. Dat komt doordat de bevoegde Vlaamse ambtenaren (MOW, afdeling Beleid) en agentschappen (AWV) ook per provincie georganiseerd zijn, zodat er per provincie soms andere accenten gelegd worden. Meestal zijn er ook stukken fietssnelweg met gemengd verkeer. Ze mogen ook door auto's en vrachtwagens gebruikt worden. Ze worden fietssnelweg genoemd omwille van de routesignalisatie.

Er is (voor fietsers) geen maximumsnelheid, tenzij (anders) aangegeven. Een fietssnelweg is niet als fietssnelweg genummerd, zoals gebruikelijk voor de autosnelweg in het wegenoverzicht.[3]

Ook in Duitsland bestaat voor deze directe langeafstandsfietspaden geen officiële naam. De overheid daar omschrijft de voorziening als 'een goed aangelegde, vlot te berijden weg voor fietsers'.[4]

Een fietssnelweg in Nederland heeft minimaal twee fietsstroken (één fietsstrook per richting). Er is geen vlucht/pechstrook.

Breedte van de fietsstrookBewerken

In Nederland:

  • De minimaal gewenste breedte van de fietsstrook is op de fietssnelweg 2,00 meter. De absolute minimumbreedte van de fietsstrook is 1,50 meter.

In België:

  • Antwerpen: dubbelrichtingsfietspaden dienen minstens 3 meter breed te zijn.
  • Vlaams-Brabant: dubbelrichtingsfietspaden dienen 4 meter breed te zijn (minstens 3 meter), enkelrichtingsfietspaden 2.5 meter (minstens 2 meter).[5]
  • Oost-Vlaanderen: dubbelrichtingsfietspaden dienen minstens 3 meter breed te zijn.

Kosten en batenBewerken

De kosten om een fietssnelweg aan te leggen hangen af van vele factoren zoals de breedte, het materiaal, eventuele grondinnames enz. In België ligt de kost voor de aanleg van een nieuw traject tussen de 300.000 €/km (voor een breed afgescheiden fietspad) en 800.000 €/km (wanneer er bv. tunnels en of bruggen moeten worden gebouwd).[6]

Om af te wegen of het aanleggen van een nieuw traject verantwoord is, worden vaak kosten-baten analyses gebruikt; bv. het Europese HEAT model of het Belgische CWIcal model.[7][8] Zulke analyses wijzen meestal uit dat voordelen groter uitvallen dan de kosten voor de bouw. Vooral de voordelen voor de gezondheid door meer lichaamsbeweging, geven daarbij de doorslag, naast een betere verkeersveiligheid,[9] betere luchtkwaliteit enz.[6] Uit een studie die in 2018 in het economisch tijdschrift ESB verscheen, wijst uit dat de terugverdientijd van de aanleg zo'n vijf jaar is.[10]

AansluitingBewerken

Met een oprit of invoeging is het mogelijk om op de fietssnelweg te komen en met een afrit of uitvoeging is het mogelijk een fietssnelweg weer te verlaten. Het geheel van de oprit en de afrit wordt de aansluiting genoemd.

MaximumsnelheidBewerken

De maximumsnelheid op een fietssnelweg is afhankelijk van het soort voertuig en de lokale signalisatie: Zone 30, jaagpad (30 km/u), woonerf (20 km/u) en verkeersborden die een maximumsnelheid opleggen (in België C43-verkeersborden).[11]

Voor de elektrische fiets gelden dezelfde verkeersregels als voor de 'gewone' fiets. De trapondersteuning van een elektrische fiets is gelimiteerd tot 25 km/uur. Wanneer de snelheid meer dan 25 km/uur bedraagt, komt dit door het 'snelle' fietsen van de fietser, niet door de trapondersteuning. Bij een speed pedelec is er ondersteuning tot 45 km/uur.

In de fietsbuis van de Maastunnel geldt voor de elektrische fiets een maximumsnelheid van 30 km/uur. Door het hoogteverschil van de helling kan een snelheid worden ontwikkeld die gevaarlijk is voor de overige weggebruikers in de fietstunnel.

  België   Nederland
Fiets geen [12] geen
Elektrische fiets geen (trapondersteuning tot 25 km/u)[13] geen
Speed pedelec 45 km/u ? km/u
Segway 18 km/u 25 km/u
Bromfiets klasse A 25 km/u ? km/u
Scootmobiel / elektrische rolstoel[14] 18 km/u[15] ? km/u
Gehandicaptenvoertuig (binnen bebouwde kom) ? km/u 30 km/u
Gehandicaptenvoertuig (buiten bebouwde kom) ? km/u 40 km/u

TrajectenBewerken

BelgiëBewerken

  Zie Lijst van Belgische fietssnelwegen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

NederlandBewerken

No. Van - naar Eigen naam Status (okt '18) Omschrijving Externe link
1 Almere-Poort - Almere-Buiten Spoorbaanpad Gereed Dit fietspad volgt de spoorlijn door Almere. Deze fietsroute wordt in 2017-'18 opgeknapt en verbeterd tot snelfietsroute. [5]
2 Amersfoort - Utrecht (stad) F128 In uitvoering Dit is de eerste snelfietsroute in de provincie Utrecht. De route loopt van Utrecht (Singel bij Griftpark) via Bilthoven, Den Dolder en Soestduinen naar Amersfoort en v.v. [6][dode link], [7]
3 Amsterdam - Haarlem F200 In uitvoering De snelfietsroute begint in Amsterdam-Sloterdijk en volgt de A200 naar het centrum van Haarlem. Op veel plekken is in 2017 het asfalt vernieuwd en in 2019 wordt de N200 en het fietspad vernieuwd. [8]
4 Amsterdam - Zaandam - Gereed De fietsroute voert van het NDSM-terrein in Amsterdam-Noord naar het centrum van Zaandam. [9]
5 Apeldoorn - Deventer F344 Gereed De route tussen Apeldoorn en Deventer loopt grotendeels langs de provinciale weg N344. [10], [11]
6 Arnhem - Dieren - Gepland De snelfietsroute volgt de spoorbaan. (gearchiveerd)
7 Arnhem - Nijmegen RijnWaalpad Gereed Eerste snelfietsroute van Gelderland. Verbindt de Rijn in Arnhem met de Waal in Nijmegen. [12]
8 Arnhem - Wageningen Nederrijnpad In uitvoering Volgt de Nederrijn van Arnhem naar Wageningen. (gearchiveerd)
9 Arnhem - Zevenaar De Liemers Gereed Deze snelfietsroute volgt de spoorbaan. (gearchiveerd)
10 Assen - Groningen - In uitvoering In de winter van 2017-'18 is een eerste deel aangelegd. Naar verwachting is de route in de zomer van 2020 gereed. (gearchiveerd)
11 Beuningen - Nijmegen Batavierenpad Gereed Het Batavierenpad heeft zowel een noordelijke als een zuidelijke route tussen de gemeentes Beuningen en Nijmegen. In Nijmegen sluit het aan op het RijnWaalpad. [13],[14]
12 Bilthoven - De Uithof - Houten - Deels gereed Verbeteringen aan bestaande fietspaden zou tot een doorgaande snelfietsroute moeten leiden. Het stuk tussen Bilthoven en de universiteit is inmiddels gerealiseerd. (gearchiveerd)
13 Breukelen - Utrecht - Gereed De snelfietsroute volgt het Amsterdam-Rijnkanaal. [15]
14 Breda - Etten-Leur F58 Gereed Dit eerste traject van de F58 tussen Breda en Etten-Leur is gerealiseerd. In de toekomst moet de route verder worden doorgetrokken naar Roosendaal en Bergen op Zoom. (gearchiveerd)
15 Cuijk - Nijmegen MaasWaalpad In uitvoering Verschillende aanpassingen, waaronder een brug over de Maas, zijn nog nodig om dit pad te voltooien. (gearchiveerd)
16 De Lier - Delft - Pijnacker-Nootdorp ZOEF-route Gereed De route verbindt Delft met zowel het Westland als met Pijnacker-Nootdorp. (gearchiveerd)
17 Delft - Rotterdam - Gereed De route volgt ook een deel van de A13. Gerealiseerd in 2009. (gearchiveerd)
18 Den Haag - Leiden Via 44 én Velostrada Gereed Twee snelfietsroutes verbinden Den Haag met Leiden. De Velostrada volgt het spoor en de Via44 volgt de A44. [16]
19 Den Haag - Zoetermeer F12 Gereed Deze snelfietsroute is al in 2008 gerealiseerd en loopt parallel aan de snelweg A12. [17]
20 Dordrecht - Rotterdam F16 Gereed Deze route is in 2014 geopend door bestaande fietspaden te verbeteren en knelpunten op te lossen. De route volgt in grote lijnen de A16. Wel zijn er nog veel verkeerslichten op deze route zodat doorfietsen nog niet echt mogelijk is. [18] [19]
21 Ede - Veenendaal - Gereed De wegen en fietspaden op deze route zijn verbeterd in 2015/2016 en zo is een snelfietsroute gecreëerd. [20]
22 Eindhoven - Helmond F270 In uitvoering De route loopt van station Eindhoven naar station Helmond. (gearchiveerd)
23 Eindhoven - Valkenswaard Oude Spoorbaantracé / F69 Gereed Geopend in 2015. Dit fietspad volgt een deel van het oude spoorbaantracé van de spoorlijn Spoorlijn 18 Winterslag - Eindhoven. (gearchiveerd)
24 Gouda- Rotterdam F20 Gepland Deze route zal de A20 volgen en vanaf 2021 gereed zijn. [16]
25 's-Hertogenbosch- Oss F59 Gereed Deze route is in 2016 geopend en volgt in grote lijnen de A59. De route zal worden doorgetrokken van 's-Hertogenbosch naar Waalwijk. [17][18]
26 Hoofddorp - Schiphol - Aalsmeer - Uithoorn - Gepland 2018 - 2020 Deze snelfietsroute volgt in hoofdlijnen de oude route van de N201. [19]
27 Maassluis - Schiedam Hoekselijnpad Deels gereed Dit pad is deels gereed. Uiteindelijk moet het een doorgaande fietsroute worden tussen Rotterdam en Hoek van Holland. Het deel tussen Maassluis en Schiedam is nu gereed. [20]
28 Maastricht - Sittard - In uitvoering In 2018 wordt het eerste deel van de route opgeleverd. [21][22]
29 Oss - Veghel F50 Gepland De voorkeursvariant is het 'Duits lijntje' langs een voormalige spoorlijn. [23],[24]
30 Papendrecht - Dordrecht F15 Beneden Merwederoute Gereed Door verbeteringen in bestaande fietsinfrastructuur is deze snelfietsroute gerealiseerd. De route is in februari 2018 geopend. De snelfietsroute wordt verder uitgebreid richting IJsselmonde. [25]
31 Sevenum - Venlo Greenport Bike-Way Venlo Gereed Deze route tussen station Horst-Sevenum en station Venlo is in 2015 geopend. [26]
32 Tilburg - Waalwijk F261 In uitvoering Deze snelfietsroute voert van Tilburg NS-station naar Waalwijk bedrijventerrein over een lengte van 18,6 km. De route wordt in delen aangelegd in de periode 2018-2021. Voor deze route is speciale wegmarkering en borden ontworpen. [27]
33 Twente F35 Deels gereed Eén van de eerste fietssnelwegen in Nederland, die verschillende steden in Twente met elkaar verbindt. De route wordt ook doorgetrokken naar Duitsland. [28]

Naast deze snelfietsroutes zijn er nog vele andere in onderzoek. Hierbij onderzoeken provincies, gemeentes of belanghebben de mogelijkheden voor een bepaalde snelfietsroute.

DenemarkenBewerken

In Denemarken bestaat er een netwerk van langeafstands- en hogesnelheidsfietspaden die de voorsteden van Kopenhagen met de stadskern verbinden. In september 2018 waren er acht routes in gebruik. Er zijn plannen voor de aanleg van 45 routes met een totale lengte van 476 km tegen 2021 in de steden en gemeenten van de regio van Kopenhagen.

DuitslandBewerken

 
De 100 km lange fietssnelweg tussen Duisburg en Hamm

Ook in Duitsland worden fietssnelwegen aangelegd.

In het Roergebied werd in 2016 tussen de steden Duisburg en Hamm een 100 km lange snelfietsroute aangelegd. Deels is hierbij gebruik gemaakt van een in onbruik geraakte spoorlijn. Andere fietssnelpaden lopen van Frankfurt naar Darmstadt en tussen delen van Berlijn en van München.

Daarnaast is er een plan om Aken via een 30 km lange fietsroute met de Nederlandse plaats Heerlen te verbinden. Deze route staat bekend als de Radschnellweg StädteRegion Aachen.

Verenigd KoninkrijkBewerken

 
Bord voor Cycle Superhighway 7

In Londen wordt sinds 2008 gewerkt aan de aanleg van een netwerk van fietssnelwegen of Cycle Superhighways zoals ze in het Engels genoemd worden. Er zijn twaalf routes ontworpen, waarvan er medio 2016 zeven zijn aangelegd.

Externe linksBewerken

  Zie de categorie Fietssnelweg van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.