Hoofdmenu openen

Bolletjesvarenfamilie

Familie varens uit de orde Polypodiales

De bolletjesvarenfamilie (Onocleaceae) is een familie van varens met drie geslachten en vijf soorten. Het zijn terrestrische planten uit gematigde streken.

Bolletjesvarenfamilie
Struisvaren (Matteuccia struthiopteris)
Struisvaren (Matteuccia struthiopteris)
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Clade:Tracheophyta
Clade:Euphyllophyta
Clade:Monilophyta
Klasse:Polypodiopsida
Orde:Polypodiales
Familie
Onocleaceae
Pic.Serm. (1970)
Afbeeldingen Bolletjesvarenfamilie op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Bolletjesvarenfamilie op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De bolletjesvarenfamilie is sterk verwant aan de niervarenfamilie (Dryopteridaceae) en wordt door sommige taxonomen als een tribus van deze laatste gezien.

België en Nederland kennen geen soorten die hier van nature voorkomen, maar er zijn wel twee soorten die regelmatig uit tuinen ontsnappen en in het wild kunnen waargenomen worden.

Inhoud

Naamgeving en etymologieBewerken

  • Synoniem: Dryopteridaceae tribus Onoleeae Tod.
  • Engels: Bead Fern family

De botanische naam Onocleaceae is overgenomen van het geslacht Onoclea en komt van het Griekse 'onos' (= vat)[bron?] en 'kleiein' (= sluiten) naar de manier waarop de sporenhoopjes wordt afgesloten.

De Nederlandse naam 'bolletjesvaren' slaat eveneens op de vorm van de sporenhoopjes.

KenmerkenBewerken

De soorten uit de bolletjesvarenfamilie hebben allen een rechte of een lange, kruipende wortelstok met schubben. De bladen kunnen in bundels bij elkaar zitten of verspreid uit de wortelstok ontspringen. De bladsteel bevat onderaan twee vaatbundels die naar boven toe met elkaar versmelten.

 
Vruchtbaar blad overdekt met rijpe sporenhoopje bij de struisvaren (Matteuccia struthiopteris)

Er zijn steeds twee soorten bladen of veren: grote, meestal enkelvoudig geveerde steriele bladen en kleinere, smalle en soms meervoudig geveerde, fertiele bladen. De blaadjes van deze laatste zijn sterk ingerold en bedekken de onrijpe sporenhoopjes.

De sporenhoopjes liggen in grote aantallen op de onderzijde van de fertiele bladen, zijn rond en afgedekt met een klein driehoekig dekvliesje of helemaal niet afgedekt. Rijpe, fertiele bladen lijken helemaal overdekt te zijn met de bolvormige sporenhoopjes, vandaar ook de naam van deze varens.

VoorkomenBewerken

De leden van de bolletjesvarenfamilie zijn varens van gematigde streken van het noordelijk halfrond: Noord-Amerika, Azië en Europa.

België en Nederland kennen geen soorten die hier van nature voorkomen, een tweetal soorten kan uit tuinen ontsnappen en hier overleven.

Het zijn allen terrestrische planten.

Beschreven soortenBewerken

Van de bolletjesvarenfamilie kunnen twee soorten in België en Nederland in het wild gevonden worden:

Familie: Bolletjesvarenfamilie (Onocleaceae)

Externe linksBewerken