Albert Heijn (supermarkt)

Nederlandse supermarktketen

Albert Heijn is de grootste supermarktketen van Nederland met een marktaandeel van ongeveer 35% in 2020. Het bedrijf is opgericht in 1887 als eenmans-kruidenierszaak en sindsdien uitgegroeid tot een van de grootste bedrijven van Nederland met tevens vestigingen in België. Sinds 2016 is de keten onderdeel van Ahold Delhaize.[1]

Albert Heijn
Logo van Albert Heijn
Opgericht 1887, Oostzaan
Hoofdkantoor Zaandam
Eigenaar/onderdeel Ahold Delhaize
Vestigingen 1084
  • 996 in Nederland
    • 897 AH
    • 84 AH To Go
    • 38 AH XL
  • 65 in Vlaanderen
Land(en) Vlag van Nederland Nederland
Vlag van België België
Albert Heijn in Houten
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Economie

GeschiedenisBewerken

 
Replica van de eerste Albert Heijn winkel in het Zaans Museum.

Op 27 mei 1887 nam Albert Heijn de kruidenierszaak van zijn vader Jan Heijn over in Oostzaan en legde daarmee de basis voor de keten. In de jaren die volgde opende Heijn verschillende winkels - in onder andere Purmerend - en in 1899 opende hij een centraal pakhuis in Zaandam.[2]

Al in 1895 begon Heijn met het branden van eigen koffie in een washok in de winkel in Oostzaan, maar de eigen merkproducten namen vanaf 1910 flink toe. Vanaf dat moment gaat Heijn ook meerdere eigen producten zelf produceren, waaronder suikerwerk, koek en banket. Tot 1913 werden de artikelen geproduceerd vanuit een herenhuis in Zaandam, maar in 1913 kwam er op deze plek een professionele fabriek te staan.

In 1920 werden alle onderdelen samengevoegd in de Maatschappij tot Exploitatie der Fabrieken en Handelszaken. In deze onderneming nam Anton Jurgens een belang van 50%, in 1927 werd zijn belang uitgekocht door de familie Heijn. Op 29 april 1920 gaf Heijn de leiding van het bedrijf over aan zijn zoons Gerrit Heijn, Jan Heijn en zijn schoonzoon Johan Hille, zelf blijft hij aan als president-commissaris. De keten opende in 1923 een chocoladefabriek en vanaf 1924 ook eigen chocoladewinkels onder de naam Albert Heijn Chocolateries, de laatste chocoladewinkels verdwenen omstreeks het midden van de vorige eeuw.

Het bedrijf werd in 1948 naar de beurs gebracht. In de jaren '50 maakte de supermarkt twee grote veranderingen door. In 1952 begon het bedrijf met een zelfbedieningswinkel, hierbij pakken de klanten zelf hun waar en niet meer de medewerker. Daarnaast werd in 1955 het assortiment uitgebreid met vers vlees, groenten en fruit, hierdoor ontstond de eerste supermarkt van Nederland.[3] Sinds de introductie van de supermarkt kunnen klanten ook sparen voor zegeltjes, hierbij krijgen ze bij een vol boekje extra rendement van de supermarkt uitgekeerd. Dit programma bestaat anno 2021 nog steeds, hoewel het in 2020 volledig is gedigitaliseerd.[4]

Met restaurants onder de naam Alberts Corner betrad het bedrijf in 1961 een nieuwe markt, de restaurants gingen later door het leven als AC Restaurants en werden in 1998 verkocht aan Autogrill.

In 1972 werd concurrent Simon de Wit overgenomen. De keten bleef haar eigen merk voeren binnen het concern, dit veranderde echter in 1980 toen de winkels alsnog werden omgebouwd naar de Albert Heijn formule.[5]

Op 27 augustus 1973 werd Ahold NV opgericht en Albert Heijn werd hiervan onderdeel. Door de nieuwe constructie kon het nieuwe moederbedrijf van Albert Heijn makkelijker de buitenlandse markt op. In oktober van datzelfde jaar werd Etos overgenomen, een aantal winkels werd omgebouwd tot Albert Heijn en de rest ging verder als drogisterij binnen Ahold.[6]

Begin 2003 zag Albert Heijn het marktaandeel fors dalen: 22,8 procent tegen 24,7 procent een jaar eerder.[7] Om klanten terug te winnen en het dure imago achter zich te laten, besloot Albert Heijn in datzelfde jaar nog een grootschalige prijzenoorlog te beginnen. Het concern verlaagde om de zoveel tijd duizenden artikelen blijvend in prijs. Als er een tijd geen verlagingen plaatsvonden, leek de prijzenoorlog ten einde; kort daarop zette Albert Heijn echter de volgende stap in de prijzenoorlog. In 2005 groeide het marktaandeel van 25,3 naar 26,4 procent.[8] Eind 2006 verklaarde hoofddirecteur Dick Boer dat Albert Heijn niet verder zou gaan met het verlagen van prijzen. Het prijsverschil met de concurrenten was namelijk met vele procenten verkleind. Het marktaandeel lag aan het einde van 2006 net onder de 30 procent. Tijdens deze prijzenoorlog is supermarktconcern Laurus voor een deel ten onder gegaan, Ahold kon hierdoor 29 Konmar-vestigingen kopen, waarvan er 23 tot Albert Heijn-supermarkt werden omgebouwd. Nadat Jumbo Supermarkten in september 2009 alle filialen van Super de Boer had gekocht, kondigde Albert Heijn voor het einde van 2009 een nieuwe prijzenoorlog aan.[9] Tijdens de prijzenoorlog verslechterde de relatie tussen de supermarktketens en de fabrikanten, vanwege de enorme prijsverlagingen die werden doorgevoerd. Albert Heijn verkocht geregeld producten onder de adviesprijs van de fabrikanten. Enkele fabrikanten weigerden daarom nog producten te leveren wanneer Albert Heijn het prijsniveau niet zou aanpassen. Zo weigerde koekfabrikant Peijnenburg om vanaf 1 januari 2005 nog ontbijtkoek aan Albert Heijn te verkopen omdat het supermarktconcern deze met verlies verkocht.[10] Er volgde een rechtszaak, die eindigde in het voordeel van Peijnenburg.[11]

Het bedrijf stak in 2007 de oceaan over met de opening van een franchise winkel op Curaçao, Hier kwamen later ook vestigingen op Aruba en in Suriname bij. Een deel van deze winkels werd in 2016 omgevormd naar een andere formule. In 2011 trok de supermarkt België in met de opening van een winkel in Brasschaat. Ondanks de fusie van Ahold en Delhaize bleef Albert Heijn actief in België en heeft het inmiddels 60 locaties verspreid over Vlaanderen. Na Curaçao en België breidde het bedrijf in 2012 uit naar Duitsland met hun AH To Go-formule, deze uitbreiding werd in 2018 stopgezet.[12]

In 2008 verkocht Ahold haar belang in Schuitema - het bedrijf achter C1000 - voor een onbekend bedrag en 56 winkels, welk omgebouwd werden tot Albert Heijn. In 2012 nam Albert Heijn 82 C1000 winkels over van Jumbo Supermarkten, die de keten in 2011 had overgenomen, de overgenomen winkels werden omgebouwd naar Albert Heijn.[13] Vanaf 2012 kunnen mensen ook hun bol.com pakket afhalen bij de supermarkt, dit nadat de webwinkel in datzelfde jaar werd overgenomen door Ahold.

Op dinsdag 16 februari 2021 werd bekend dat de supermarkt de intentie heeft om 39 winkels over te nemen van concurrent Deen, de overige winkels van de keten zullen worden overgenomen door Vomar Voordeelmarkt en DekaMarkt.[14] Op 9 juli 2021 keurde de Autoriteit Consument en Markt de overname van 38 winkels, het distributiecentrum in Hoorn, de activa en passiva van het distributiecentrum in Beverwijk, het Deen hoofdkantoor, de bloemencentrale en de slagerij goed.[15]

WinkelformulesBewerken

 
Albert Heijn in Lier

Albert Heijn wijkwinkelBewerken

De Albert Heijn wijkwinkel is de formule die de supermarkt het meest gebruikt.[16] Vanaf 2018 is Albert Heijn bezig de winkels om te bouwen naar het Echt vers concept, met daarin 10-15% meer ruimte voor vers. Diverse nieuwe onderdelen zoals een kruidenpluk-tuin, patisserie en borreleiland werden geïntroduceerd.[17] Medewerkers van de verbouwde winkels krijgen diverse trainingen gericht op het versassortiment in een speciaal hiervoor gebouwd trainingscentrum in Enspijk. Ook krijgen de nieuwe winkels meer digitale vernieuwingen zoals led-schermen, elektronische prijskaartjes en zelfscankassa’s. In 2019 bouwt Albert Heijn 123 winkels om naar dit winkelconcept.[18] In 2020 wil de winkelketen hier nog 120 winkels aan toevoegen.[19]

 
AH To Go op Station Leeuwarden

AH To GoBewerken

In 1999 ontwikkelde Albert Heijn op verzoek van de Nederlandse Spoorwegen een Albert Heijn-gemakswinkel. De NS werd franchisenemer en opende de eerste winkel in station Den Bosch. De winkelformule kreeg in 2001 haar huidige naam en specialiseert zich in producten voor onderweg.[20]

Sinds 2019 test het bedrijf een nieuwe versie van AH To Go, een winkel zonder personeel en kassa's. De klant scant bij de ingang diens pinpas en camera's registreren vervolgens welke klant erbij hoort en welke producten er gepakt worden. Volgens kan de klant met de producten de winkel uitlopen en zal het verschuldigde bedrag worden afschreven. Het concept en de technologie worden getest in een verplaatsbare unit die bij het hoofdkantoor van Ahold Delhaize heeft gestaan en vervolgens op Schiphol.[21]

Samen met Selecta ontwikkelde Albert Heijn in 2020 een variant van de To Go formule voor kantoorcomplexen, waarbij onbemande winkels medewerkers van de kantoren de gehele dag voorziet van eten en drinken. Samen met Selecta zal Albert Heijn ook in België deze variant uitrollen.[22]

 
AH XL in Assen

AH XLBewerken

In 1996 startte Albert Heijn met AH Wereld van Werelden, een winkel met meer aanbod dan alleen boodschappen verdeeld over vier afzonderlijke werelden. Dit concept werd nooit grootschalig uitgerold, maar werd wel de basis voor de AH XL formule.

De AH XL heeft een minimale winkeloppervlakte van 3.000 m² en een aanbod van meer dan 30.000 producten, zowel food als non-food. Daarnaast bevinden zich in de supermarkt ook koks die maaltijden kunnen bereiden.

Albert Heijn OnlineBewerken

 
Albert Heijn Pick Up Point

In 1987/1988 begon Ahold te experimenteren met het thuisbezorgen van de boodschappen onder de naam James Telesuper. In welgestelde, dichtbevolkte, maar goed bereikbare delen van de Randstad kon men per telefoon of fax boodschappen bestellen en laten thuisbezorgen.[23]

In 1999 begon men met de Albert Heijn Thuisservice - In 2001 hernoemd tot Albert.nl - hierbij konden klanten producten van Albert Heijn, Etos en Gall&Gall online bestellen en thuis laten bezorgen. De bezorgdienst werd in 2014 volledig geïntegreerd in de website van Albert Heijn, de merknaam verdween en de bezorgdienst opereert nu als Albert Heijn.[24] In 2015 opende het bedrijf een Pick Up Point, hierbij konden klanten hun bestelde boodschappen afhalen op een gekozen tijdstip. Het bedrijf heeft inmiddels 58 plekken in Nederland waar boodschappen afgehaald kunnen worden.[25] In 2020 richtte het bedrijf de bezorgdienst AH Compact op, een bezorgdienst die zich richt op kleinere huishoudens, met een kleiner assortiment.[26]

De organisatieBewerken

Sinds 1899 staat het hoofdkantoor van Albert Heijn in Zaandam, hier zit tevens het moederbedrijf Ahold Delhaize gevestigd. De keten heeft zes distributiecentra in Nieuwegein, Geldermalsen, Zaandam, Tilburg, Pijnacker en Zwolle. Daarnaast heeft het bedrijf zeven Home Shop Centers in Almere, Eindhoven, Rotterdam, De Meern, Amsterdam, Oosterhout en Bleiswijk.

TriviaBewerken

  • Vanaf 1927 mag Albert Heijn zich Hofleverancier noemen. Daarnaast kreeg Ahold in 1987 het predicaat Koninklijk, vanwege het 100-jarige bestaan van Albert Heijn. Koning Willem-Alexander gaf in 2016 toestemming dat het fusiebedrijf Ahold Delhaize ook het predicaat mocht blijven gebruiken.[27]
  • Het huidige logo van Albert Heijn bestaat sinds 1965 en is een ontwerp van James Pilditch en John Harris van merkenbureau AID. Het logo is sinds 2003 omsloten door een blauw scheef huis.[28]
  • Het bedrijf introduceerde in 1998 de Bonuskaart, hiermee krijgen kaarthouders korting op geselecteerde producten. In 2013 werd het programma vernieuwd en konden klanten met hun nieuwe bonuskaart ook persoonlijke korting krijgen.[29][30]
  • In 2007 richtte de supermarkt samen met leveranciers van versproducten de Albert Heijn Foundation op. Deze investeert vooral in lokale projecten op het gebied van wonen, scholing en gezondheid. De AH Foundation werkt nauw samen met ICCO en FairMatch Support voor het selecteren en tot stand brengen van projecten op bijvoorbeeld het gebied van watervoorzieningen en onderwijs.
  • Van 2004 tot eind 2014 adverteerde Albert Heijn met commercials waarin supermarktmanager meneer Van Dalen - gespeeld door acteur Harry Piekema - te zien was. Vanaf 2019 is na enkele jaren supermarktmanager Ilse zijn opvolger, gespeeld door Randy Fokke.[31]

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken

  Zie de categorie Albert Heijn van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.