Hoofdmenu openen
Zie artikel Zie Zwarte Meer voor andere betekenissen van Zwarte Meer.

Zwartemeer is een dorp in de Nederlandse provincie Drenthe, gemeente Emmen, aan de Duitse grens.

Zwartemeer
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Zwartemeer (Drenthe)
Zwartemeer
Situering
Provincie Vlag Drenthe Drenthe
Gemeente Vlag Emmen Emmen
Coördinaten 52° 43′ NB, 7° 3′ OL
Algemeen
Inwoners (1 januari 2019) 2979[1]
Overig
Postcode 7894
Netnummer 0591
Belangrijke verkeersaders A37E233
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Zwartemeer, moderne kunst op straat

GeschiedenisBewerken

Het dorp Zwartemeer is in 1871 ontstaan ten zuiden van het verdwenen Zwarte Meer. Dit was een ca. 100 hectare grote meerstal (hoogveenmeer) dat de oorsprong vormde van het beekje Runde. Het is bij de ontginning van het veengebied drooggelegd en verdwenen. Het veengebied was onderdeel van het grote Boertanger Moeras.

De kolonisten waren grotendeels afkomstig uit de katholieke gebieden van Hannover, over de Duitse grens, waardoor de huidige bevolking voor ongeveer de helft een katholieke achtergrond heeft en er veel Duitse achternamen in het dorp te vinden zijn.

Zwartemeer is een veenkolonie, oorspronkelijk ontstaan op het bovenbeen in het gebied dat nu het ruim 2000 ha grote natuurreservaat Burgerveen omvat. De eerste bewoners woonden in provisorisch opgebouwde huisjes en plaggenhutten. Tijdens de afgraving van de soms meer dan 5 meter dikke veenlaag verplaatsten de bewoners zich langzamerhand naar de nu nog bestaande lintbebouwing langs de Kamerlingswijk, een zuidelijke zijtak van de Verlengde Hoogeveense Vaart. Later is het dorp nog meer naar het noorden 'opgeschoven' met bebouwing langs de Verlengde Hoogeveense Vaart zelf. Vooral na de Tweede Wereldoorlog is het dorp ongeveer iedere 20 jaar uitgebreid met enkele nieuwbouwwijken. Het huidige dorp ligt nu daar waar tot ca. 1890 het Zwarte Meer heeft gelegen. In 2019 is tussen het Bargerveen en ten zuidwesten van het huidige dorp het Zwarte Meer op nieuw vorm gegeven door de aanleg van een waterbekken dat dienst doet als overloop voor het geval het waterpeil in het Bargerveen te hoog oploopt. De plas heeft daarnaast een recreatieve functie. Ook de omstreeks 2005 gereconstrueerde Runde vindt zijn oorsprong weer in dit nieuwe Zwarte Meer.

VoorzieningenBewerken

Zwartemeer heeft een openbare, een katholieke basisschool. De protestants-christelijke basisschool is in 2019 opgeheven wegens een te weinig leerlingental. Het dorpshuis De Meerstal is een cultureel zalencentrum waarin ook her Sociaal Cultureel jongerenwerk is ondergebracht. In de sporthal traint en speelt op het landelijk hoogste niveau spelende handbalclub Hurry Up. Het sportpark wordt voornamelijk gebruik door de voetbalclub SC Zwartemeerse Boys. Ook zijn er een supermarkt met postagentschap en diverse andere winkels en horecagelegenheden.

Er zijn nog twee kerken in gebruik: de katholieke Verrijzeniskerk en de PKN-kerk, voorheen in gebruik als Gerformeerde-kerk. De sinds 2019 opgeheven Hervormde kerkgemeente is samen met de Gereformeerde-kerk samen gegaan tot de PKN-kerk. De Hervormde Kapel is sinds dien ingericht als een modern Uitvaartcentrum van de plaatselijke Uitvaartverzorging. Aan het zuideinde van de Kamerlingswijk, daar waar het oorspronkelijke dorp Zwartemeer ontstond, staat de RK Sint-Antoniuskerk uit 1921. De kerk, thans een rijksmonument, wordt niet meer actief gebruikt en wacht op een totale restauratie. Ook de aangesloten pastorie is een rijksmonument dat particuliere bewoning heeft. Deze bewoners exploiteren een Theeschenkerij in de pastoriethuin.

Ten noorden van het dorp, tussen de Hoogeveensche Vaart en de A37 is sinds 2005 het Sportlandgoed Swartemeer gevestigd. Een grote horeca voorziening met restaurant, sportcafé en diverse grote zalen voor evenementen. Op het ca. 30 ha grote terrein vindt men een 18 holes mini-golfbaan, zwem- en visvijver, 30 blokhutten, crossbaan voor quads en diverse andere sportaccommodaties als tennisbaan en een voetbalveld.

GeografieBewerken

De omgeving van het dorp kenmerkt zich door landbouwgebied (veenontginningen) en een klein bos ten noorden van de Verlengde Hoogeveense Vaart. Ten zuiden van het dorp ligt het laatste grote hoogveenreservaat in Zuidoost-Drenthe, het Bargerveen. Aan de andere kant van de landsgrens liggen ook nog veengebieden. Het dorp ligt ten zuiden langs de A37 (Hoogeveen - Duitse grens). In Duitsland sluit de weg aan op de Duitse A31, de noord-zuid verbindingsader tussen het Ruhrgebied en Oost-Friesland, (Oberhausen - Emden - Bremen).

SportBewerken

HV Hurry-Up is een handbalvereniging uit Zwartemeer, die met het herenteam op het hoogste niveau (BENE-Liga) speelt en in 2017 een Europese halve finale haalde.

Verder heeft het dorp de voetbalvereniging SC Zwartemeerse Boys. Het in de jaren '50 en '60 van de 20e eeuw als een (semi)profvoetbalclub (VV Zwartemeer) die in de tweede divisie speelde is oorspronkelijk in de 30er jaren in Zwartemeer opgericht, maar speelt al sinds jaar en dag in het buurdorp Klazienaveen.

Geboren in ZwartemeerBewerken

Zie ookBewerken