Hoofdmenu openen

Unie van Zuid-Amerikaanse Naties

organisatie van landen in Zuid-Amerika

De Unie van Zuid-Amerikaanse Naties (UZAN) is een intergouvernementele organisatie dan op zijn hoogtepunt 12 Zuid-Amerikaanse lidstaten telde. De unie integreert Mercosur en de Andesgemeenschap alsook Chili, Guyana en Suriname.[2]

Unie van Zuid-Amerikaanse Naties

Unión de Naciones Suramericanas
União de Nações Sul-Americanas
Union of South American Nations

Vlag van de Unie van Zuid-Amerikaanse Naties     Embleem van de Unie van Zuid-Amerikaanse Naties
 Lidstaten  Opgeschorte leden  Voormalige leden

 Lidstaten

 Opgeschorte leden

 Voormalige leden

Bestuurscentrum Quito[1]
Cochabamba[1]
Oprichting 23 mei 2008
Werktaal Engels, Nederlands, Portugees, Spaans
Lidmaatschap Vlag van Bolivia Bolivia
Vlag van Guyana Guyana
Vlag van Suriname Suriname
Vlag van Uruguay Uruguay
Vlag van Venezuela Venezuela
Oppervlakte 17.715.335 km²
Inwoners 384.381.000
Dichtheid 21,7 inw/km²
Tijdzone (UTC−2 - UTC−6)
Munteenheid Boliviaanse Boliviano
Guyaanse dollar
Surinaamse dollar
Uruguayaanse peso
Venezolaanse bolivar
Secretaris-generaal Geen (momenteel)
President Pro Tempore Geen (momenteel)
Website unasursg.org
UZAN 2008

De Verklaring van Cusco van 8 december 2004 kondigde de stichting aan van de Zuid-Amerikaanse Statengemeenschap waarna op 23 mei 2008 het oprichtingsverdrag werd ondertekend en de unie formeel haar huidige naam kreeg.[3] Het verdrag trad in werking op 11 maart 2011.

In april 2018 schortte 6 lidstaten - Argentinië, Brazilië, Chili, Colombia, Paraguay en Peru - hun lidmaatschap op en in augustus 2018 stapte Colombia volledig uit de UZAN, gevolgd door Brazilië en Ecuador in maart 2019 en Argentinië, Chili en Paraguay in april 2019. Momenteel zijn enkel Bolivia, Guyana, Suriname, Uruguay en Venezuela nog lid, Peru heeft nog de opgeschorte status. In januari 2019 werd PROSUR opgericht dan een politiek-rechtser alternatief moest zijn voor het politiek-linksere UZAN. Ook de bezorgdheid over het regime in Venezuela speelde hierin een rol.

Inhoud

DoelstellingenBewerken

De doelstellingen van de UZAN zijn politieke, sociale en economische integratie alsook samenwerking op het vlak van onderwijs, milieu, infrastructuur, culturele diversiteit, veiligheid en sociale ontwikkeling.[4] Ook werden door enkele landen een gemeenschappelijke munteenheid en een gemeenschappelijk paspoort voorgesteld.

InstellingenBewerken

Het Algemeen Secretariaat heeft zijn permanente zetel in Quito, de hoofdstad van Ecuador, de Bank van het Zuiden in Caracas, de hoofdstad van Venezuela, en het Zuid-Amerikaanse Parlement in Cochabamba, in Bolivia. De samenstelling, bevoegdheden en het functioneren van het Parlement zullen echter verder bepaald worden door een Additioneel Protocol.[5]

NaamBewerken

De UZAN heeft 4 werktalen en daarom ook 4 officiële namen met bijbehorende afkortingen.

  • Spaans: Unión de Naciones Suramericanas, UNASUR
  • Portugees: União de Nações Sul-Americanas, UNASUL
  • Engels: Union of South American Nations, USAN
  • Nederlands: Unie van Zuid-Amerikaanse Naties, UZAN

VoorgeschiedenisBewerken

  Zie ook Panamerikanisme.

Simón Bolívar, die verantwoordelijk was voor de onafhankelijkheid van Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, en Bolivia (nu de Andesgemeenschap), droomde van een federatie van Spaans-sprekende Zuid-Amerikaanse naties om de welvaart en veiligheid van de naties na hun onafhankelijkheid te verzekeren. Bolívar kon dit doel nooit verwezenlijken, en stierf als een onpopulaire figuur omwille van zijn pogingen om een sterk centraal bestuur op te richten. Groot-Colombia was een staat die door Bolívar werd opgericht met het doel een Latijns-Amerikaanse federatie te verwezenlijken, maar deze staat ging aan interne verdeeldheid ten onder. De Verenigde Staten van Centraal-Amerika was eenzelfde lot beschoren. De Confederatie van Peru en Bolivia was een andere kortstondige poging tot een confederatie, die Bolívar zag als concurrentie voor zijn eigen plannen en die ook door Chili met argwaan bekeken werd. Door militair ingrijpen van Chili kwam ook deze poging tot een einde.

De jonge Zuid-Amerikaanse Statengemeenschap kan worden gezien als een nieuwe poging om toch te komen tot meer samenwerking in de regio. Anders dan bij de eerdere pogingen die allen mislukten, blijft de soevereiniteit bij deze statengemeenschap uitdrukkelijk bij de verschillende staten.

OntstaanBewerken

De basis voor de vorming van de unie werd gelegd na de militaire dictatuur in onder meer Brazilië en Argentinië. In 1986 tekenden de presidenten van deze twee landen, respectievelijk José Sarney en Raúl Alfonsín, te Buenos Aires een overeenkomst die op den duur moest leiden tot de totstandkoming van een douane-unie. Twee jaar later sloten Alfonsín en Sarney te Buenos Aires een akkoord ter creatie van een binationale munt. Vervolgens sloot Sarney te Acre een handelsverdrag met de Peruaanse president Alan García. In 1991 kwam de douane-unie Mercosur tot stand tussen Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay.

Dertien jaar kwamen Zuid-Amerikaanse regeringsleiders in Cuzco bijeen en tekenden de verklaring van Cusco aangaande de Zuid-Amerikaanse Statengemeenschap. In 2007 werd de naam van de intergouvernementele organisatie officieel gewijzigd in Unie van Zuid-Amerikaanse Naties. Ongeveer één jaar later kwam de intergouvernementele organisatie middels het oprichtingsverdrag van de Unie van Zuid-Amerikaanse Naties daadwerkelijk tot stand. Dit verdrag werd op 23 mei 2008 door de Zuid-Amerikaanse regeringsleiders ondertekend tijdens een bijeenkomst in Brasília.

Crisis binnen de UZANBewerken

Nadat het ambtstermijn van de Colombiaan Ernesto Samper als secretaris-generaal in januari 2017 erop zat, kwamen de UZAN-lidstaten niet tot een akkoord over wie de volgende secretaris-generaal werd. De Argentijnse diplomaat José Octavio Bordón was kandidaat maar Venezuela hield met de steun van Bolivia en Suriname deze benoeming tegen.

In augustus 2017 sloten zes leden van de UZAN - Argentinië, Brazilië, Chili, Colombia, Paraguay en Peru - zich aan bij de Limagroep, een groep van landen op het westelijk halfrond die de regering van Venezuela afwijzen en als antidemocratisch beschouwen. In februari 2018 werd Maduro niet uitgenodigd op de 8ste Amerikaanse Top in Lima en als reactie hierop verdedigde de Boliviaanse president, Evo Morales, Venezuela bij de UZAN en verklaarde dat de UZAN een spoedvergadering bijeen moet roepen en de soevereiniteit van een broederlijk volk moet verdedigen. Op 17 april 2018 beëindigde Morales de functie van President Pro Tempore bij de UZAN.

Op 20 april 2018 kondigden zes lidstaten- Argentinië, Brazilië, Chili, Colombia, Paraguay en Peru - aan dat ze hun eigen lidmaatschap voor een jaar zouden opschorten totdat er meer orde op zake werd gesteld binnen de UZAN. De Chileense minister van Buitenlandse Zaken - Roberto Ampuero - verklaarde dat de UZAN nergens komt, er geen integratie is en dat er geld wordt uitgegeven voor iets dat niet werkt. In een verklaring van het Braziliaanse kabinet werd er verklaard dat de landen van mening zijn er nooit een effectief leiderschap van Bolivia is geweest. De Paraguayaanse minister van Buitenlandse Zaken verklaarde dat het bezwaar van zijn land betrekking had op het falen om een ​​nieuwe secretaris-generaal aan te stellen en de nood om de organisatie minder ideologisch te maken. De Boliviaanse minister van Buitenlandse Zaken Fernando Huanacuni roepte een noodvergadering bijeen in mei 2018 om te proberen de crisis op te lossen.

Deelnemende landenBewerken

  • Leden van de Mercosur:

  Uruguay
  Venezuela

  • Leden van de Andesgemeenschap:

  Bolivia

  • Overige leden:

  Guyana¹
  Suriname¹

  • Waarnemers:

  Mexico
  Panama

¹ Guyana en Suriname zijn lid van de Caricom.

Vergelijking met andere organisaties/landenBewerken

Organisatie Oppervlakte
(km²)
Bevolking NNP (PPP)
miljoen US$
NPG (PPP)
per capita

US$
Lid-
staten
NAFTA 21.588.638 430.495.039 12.889.900 29.942 3
UZAN 17.715.335 366.669.975 2.635.349 7187 12
EU 3.977.487 497.198.740 18.164.752 36.484 28
AU 29.797.500 766.848.000 1.515.000 1896 53
ASEAN 4.400.000 553.900.000 2.172.000 4044 10
GOS 22.402.200 290.000.000 1.500.000 5000 12
Grote
landen
Deelgebieden
India 3.287.590 1.065.070.607 3.033.000 2900 34
China 9.596.960 1.298.847.624 6.449.000 5000 33
VS1 9.631.418 293.027.571 10.990.000 37.800 50
Canada1 9.984.670 32.507.874 958.700 29.800 13
Rusland2 17.075.200 143.782.338 1.282.000 8900 89

Tijdens 2003. Blauw voor het grootste, groen voor het kleinste van de vergeleken blokken.
Bron: CIA World Factbook 2004, IMF WEO Database
1Lid van NAFTA
2Lid van GOS

Externe linkBewerken

Zie ookBewerken