Trialetian

Zie Trialeti (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Trialeti. Dit artikel gaat over de mesolithische cultuur. Voor de bronstijdcultuur, zie Trialeticultuur.

Het Trialetian is een archeologische cultuur van het epipaleolithicum (ofwel mesolithicum) uit Transkaukasië. Het is gedateerd tot de periode tussen 16.000 en 8.000 BP.

Trialetian
Regio Transkaukasië
Periode epipaleolithicum
Datering 16.000 - 8.000 BP
Voorgaande cultuur Baradostian
Volgende cultuur Sjoelaveri-Sjomoecultuur, Jeitunian, Prekeramisch Neolithicum B
Portaal  Portaalicoon   Archeologie

De cultuur is vernoemd naar sites in de historische regio Trialeti in het Chrami-riverbekken van zuidelijk Georgië. Deze sites zijn onder meer Barmaksyzkaja en Edzani-Zoertaketi. In Edzani is een aanzienlijk percentage van de artefacten gemaakt van obsidiaan. De economie was gebaseerd op de jacht op de West-Kaukasische toer, wild zwijn en bruine beer.

Het Kaukasisch-Anatolische gebied van het Trialetian grenst in het oosten en zuiden aan de Zarzian-cultuur van Irak en Iran, en in het zuidwesten aan de Levantijnse Natufische cultuur.

SitesBewerken

Kaukasus en Transkaukasië:

Oost-Anatolië:

Trialetische invloeden zijn ook aangetoond in:

Kaspisch mesolithicumBewerken

Een aantal sites in de Kaspische regio van Noord-Iran en Turkmenistan werden in het verleden ook tot het Trialetian gerekend:

Een gedetailleerde studie van de Komishan-site stelde echter verschillen vast op het niveau van culturele ecologie.

Terwijl de Trialetische industrie zich ontwikkelde in steppe-riparische en berg-ecozones, zoals bijvoorbeeld in de Chrami-vallei en de bergachtige locatie van Tsjoch, vond het Kaspische mesolithicum plaats in een overgangszone tussen de Kaspische Zee, kustvlakte en Elboers-gebergte. De Kaspische mesolithische jager-verzamelaars waren aangepast aan de exploitatie van mariene hulpbronnen en hadden toegang tot grondstoffen van hoge kwaliteit, terwijl in Trialetische sites als Tsjoch en Trialeti het materiaal over afstanden van rond 100 km geïmporteerd werd.

EindfaseBewerken

8.000 BP is voorgesteld als de tijd waarop de achteruitgangsfase plaatsvond. Vanaf deze datum zijn de eerste bewijzen van het Jeitunian, een industrie die waarschijnlijk is geëvolueerd van het Trialetian cq. Kaspisch mesolithicum. Vanaf deze datum zijn ook de eerste neolithische vondsten in de Hotu en Kamarband-grotten.

In het zuidwesten van de Trialetische regio is de cultuur mogelijk rond 9.000 BP op sites als Cafer Höyük geëvolueerd naar een lokale versie van het Prekeramisch Neolithicum B.

Kozłowski suggereert dat de Trialetian geen voortzetting lijkt te hebben in het neolithicum van Georgië (zoals bijvoorbeeld in Paloeri en Koboeleti), hoewel in de 7.000 BP bepaalde microlieten vergelijkbaar met die van het Trialetian verschijnen in Sjoelaveri-gora en Irmi-gora in Georgië (Sjoelaveri-Sjomoecultuur).