Sappemeer

plaats in Groningen

Sappemeer (Gronings: Sapmeer, vroeger ook Sapmeer) is een plaats en tevens een voormalig meer in provincie Groningen in Nederland. Het is tevens de naam van de voormalige gemeente die in 1949 is opgegaan in de gemeente Hoogezand-Sappemeer. Sinds 1 januari 2018 behoort Sappemeer tot de gemeente Midden-Groningen.

Sappemeer
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Sappemeer Wapen van Sappemeer
(Details) (Details)
Sappemeer (Groningen)
Sappemeer
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Midden-Groningen Midden-Groningen
Coördinaten 53° 9′ 51″ NB, 6° 47′ 18″ OL
Algemeen
Inwoners (2021-01-01) 8.085[1]
Overig
Postcode 9611
Woonplaatscode 1021
Belangrijke verkeersaders A7
Portaal  Portaalicoon   Nederland

GeschiedenisBewerken

 
Het beeld "Veengravers" van Hans Mes herinnert aan de veenarbeiders in Sappemeer

De stad Groningen werd in 1613 eigenaar van een nog onontgonnen veengebied ten oosten van de stad, dat de provincie acht jaar daarvoor van de Utrechtse of Rheense Compagnie had verpacht. Om dit gebied in cultuur te brengen werd vanaf 1618 het Winschoterdiep gegraven. Tegelijkertijd werden het Sappemeer en Kleine Meer (Kleine Sapmeer) drooggelegd. Het dorp is in 1621 ontstaan, toen zich er enkele verveners vestigden en werd vernoemd naar het drooggelegde Sap(pe)meer. In 1631 sloot het stadsbestuur van Groningen een contract met de Friese vervener Feijthije Ottens, die de ontginning van het Sappemeer en het Kleinemeer ter hand nam. Sappemeer werd het eerste centrum in de Veenkoloniën.

Sappemeer was oorspronkelijk als dorp (niet als gemeente) dan ook groter dan het naastgelegen Hoogezand. De gemeente Sappemeer telde bij de oprichting in 1795 2.077 inwoners (tegen 4.044 voor Hoogezand), hetgeen in 1859 was doorgegroeid tot 3.475, in 1899 tot 6.117 en in 1947 tot 7.224. Toen zich in Hoogezand in de 19e eeuw industrie ging vestigen, groeide het tot aan Sappemeer. In 1949 werden beide dorpen samengevoegd tot één gemeente, waarbij Hoogezand inmiddels de dominante plaats was geworden.

Geografie en geologieBewerken

IndelingBewerken

  Zie Wijken en buurten in Midden-Groningen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tot het kerspel Sappemeer behoorden oorspronkelijk de buurtschappen en gehuchten Achterdiep, Heerenlaan, Jagerswijk, Kleinemeer, Winkelhoek, Borgercompagnie (gedeeltelijk), Tripscompagnie (gedeeltelijk) en Spitsbergen (gedeeltelijk). Het dorp Sappemeer bestaat tegenwoordig uit de wijken en buurten Margrietpark, Sappemeer-Oost, Boswijck-West en -Oost, Compagniesterpark, De Vosholen-West en -Oost (met Kleinemeer), Nieuw Woelwijck, Polder de Nijverheid en Sappemeer-Noord (met het Achterdiep en Jagerswijk). Alleen de laatste wijk heeft afzonderlijke plaatsnaamborden.

Op het grondgebied van Sappemeer lagen de voormalige waterschappen Kleinemeer (1775), Overwater (1793), Jagerswijk, Spitsbergen en Kostverloren (1793), Borgercompagnie-Westkant (1835), De Nijverheid of Oostkant Kleinemeer (1857), De Winkelhoeken (voor 1934) en De Waker (1962).

Sappemeer ligt pal naast het aardgasveld van Slochteren, van waaruit aardgas wordt gewonnen. Het laatste decennium doen zich geregeld aardbevingen voor in het polderrijke gebied.[2] Deze aardbevingen zouden een oorzaak voor de vele schademeldingen aan gebouwen kunnen zijn.

CultuurBewerken

BezienswaardighedenBewerken

Verkeer en vervoerBewerken

In Sappemeer lag tot 13 december 2020 het treinstation Sappemeer Oost, aan de spoorverbinding van Bad Nieuweschans en Veendam naar Groningen. Op het station stopte op doordeweekse dagen vier keer per uur een trein richting Groningen en twee keer per uur een trein naar zowel Bad Nieuweschans als Veendam. Dit station werd opgeheven zodat er ruimte vrijkwam voor de sneltrein Groningen - Winschoten.[3]

Buurtbus 515 rijdt sinds december 2019 een ringlijn die begint en eindigt bij het medisch centrum van Hoogezand. Deze ringlijn gaat via Sappemeer.

Voorheen reden onder andere ook de lijnen 44, 74, 79 en 174 door Sappemeer. Die lijnen werden opgeheven toen de parallelle spoorlijn vaker werd bediend.

SportBewerken

Sappemeer heeft een voetbalvereniging, genaamd VV HSC en bijgenaamd de zwarte kraaien.

Geboren in SappemeerBewerken

Zie ookBewerken

  Zie de categorie Sappemeer van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.