Hoofdmenu openen

Octaëdrische moleculaire geometrie

In de scheikunde verwijst een octaëdrische moleculaire geometrie naar moleculen waarbij een centraal atoom omringd wordt door 6 atomen, die elk op de hoekpunten van een denkbeeldige octaëder zijn gelegen. De bindingshoeken bedragen allen 90° wanneer de 6 atomen (of atoomgroepen in het geval van coördinatieverbindingen) gelijk zijn. Voorbeelden hiervan zijn respectievelijk zwavelhexafluoride en vanadiumhexacarbonyl. De perfecte octaëdrische moleculen behoren tot puntgroep Oh.

Octaëdrische moleculaire geometrie
Ruimtelijke structuur
Octahedral-3D-balls.png
Eigenschappen
Puntgroep Oh
Bindende elektronenparen 6
Vrije elektronenparen 0
Bindingshoeken 90°
Coördinatiegetal 6
AXE-symbool AX6E0
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Octaëdrische coördinatieverbindingenBewerken

De meest voorkomende moleculaire structuur van coördinatieverbindingen is de octaëder. Een klassiek voorbeeld is chroomhexacarbonyl.

Cis- en trans-isomerieBewerken

Wanneer 2 dezelfde liganden in een octaëdrisch complex naast elkaar liggen, staan ze cis ten opzichte van elkaar. Als ze tegenover elkaar staan, dan staan ze trans ten opzichte van elkaar. Wanneer 3 dezelfde liganden een zijde van een octaëder bepalen, dan staan deze fac (afgeleid van faciaal) ten opzichte van elkaar. Hierbij zullen minstens 2 liganden cis staan. Als 3 liganden en het centraal metaalion in 1 vlak liggen, dan liggen zij mer ten opzichte van elkaar. Onderstaande structuren geven een voorbeeld (de groene chloor-liganden dienen als toonbeeld):

Optische isomerieBewerken

Optische isomeren van octaëdrische complexen komen voor bij chirale of disymmetrische moleculen. Ze ontstaan door het spiegelbeeld van een molecule te vormen en zijn dus niet superponeerbaar (de atomen kunnen op geen enkele manier samenvallen met elkaar). Dit heeft te maken met het feit dat ze optisch actief zijn: ze zorgen voor een rotatie van het vlak van gepolariseerd licht. De twee optische isomeren worden ook wel enantiomeren of enantiomorfen genoemd.

Het symbool lambda (Λ) duidt op een enantiomeer dat een linksdraaiende conformatie bezit (de zogenaamde laevo-vorm). Het symbool delta (Δ) duidt op een enantiomeer dat rechtsdraaiende conformatie bezit (de zogenaamde dextro-vorm). Hieronder staat voor het trisoxalatoferraat(III)ion een voorbeeld van elk: