Hoofdmenu openen

Newfoundland (Frans: Terre-Neuve, voorheen in het Nederlands: Terneuf, Engelse uitspraak Newf'ndland), is een eiland in de Atlantische Oceaan voor de noordoostkust van Noord-Amerika. Het behoort tot de Canadese provincie Newfoundland en Labrador. Newfoundland wordt door de Straat van Belle Isle gescheiden van het schiereiland Labrador. Het eiland heeft een oppervlakte van 111 390 km².

Newfoundland
Eiland in Canada Vlag van Canada
Newfoundland (Canada (hoofdbetekenis))
Newfoundland
Kaart van Newfoundland
Coördinaten 48° 33′ NB, 55° 46′ WL
Algemeen
Oppervlakte 111.390 km²
Inwoners (2016) 479.538
Portaal  Portaalicoon   Canada

De provinciehoofdstad St. John's bevindt zich op de zuidoostelijke punt van het eiland. Net ten zuiden van de hoofdstad ligt Cape Spear, het oostelijkste punt van Canada.

GeschiedenisBewerken

Bij L'Anse aux Meadows zijn de overblijfselen gevonden van een Vikingnederzetting. Vermoedelijk is Newfoundland het door Leif Eriksson verkende Vinland van de Vikingen, dat voor het eerst beschreven werd in 1076 door Adam van Bremen.

Tijdens een expeditie in 1497 heeft ontdekkingsreiziger John Cabot het eiland waarschijnlijk herontdekt. In opdracht van koning Hendrik VII voer hij met achttien man op de Matthew naar het westen om een vaarroute naar Azië te vinden. Op Newfoundland vond hij sporen van mensen, maar hij ontmoette geen indianen. Engeland was destijds niet bij machte om het gebied te koloniseren, terwijl de Spanjaarden, Nederlanders en Portugezen zich op zuidelijkere streken richtten. Newfoundland werd jaar na jaar aangedaan door Europese seizoensvissers, maar het zou nog 75 jaar duren voordat Europeanen zich er permanent zouden vestigen.[1] De Europeanen kwam toen wel in contact met de lokale bevolking, de Beothuk. Dit inheemse volk telde minder dan 1000 individuen over het hele eiland en had erg te lijden onder de Europese kolonisatie. Zo verloren ze vele visgronden, hadden ze massaal te lijden onder Europese ziektes als tuberculose en schuwden de Europeanen het geweld allerminst. In 1829 werden de Beothuk uitgestorven verklaard.

Newfoundland was vooral een interessante vestigingsplaats vanwege de bijzonder visrijke wateren nabij het eiland. De beste daarvan bevonden zich ten oosten en zuidoosten van het eiland, bij de relatief ondiepe Grand Banks. In de tweede helft van de 20e eeuw kwam het traditionele vissersbestaan in de afgelegen outports meer en meer onder druk te staan. De provincieoverheid begon in 1954 daarom aan een politiek van hervestigingen. In twintig jaar tijd werden ruim 300 dorpen volledig ontvolkt en werden bijna 30.000 mensen hervestigd in groeipolen op het eiland.

GeografieBewerken

Steden en plaatsenBewerken

Newfoundland heeft slechts drie plaatsen die erkend zijn als stad (city), St. John's, Mount Pearl en Corner Brook.

Grootste plaatsen van Newfoundland (2016) zijn:

  1. St. John's (stad) (108.860 inwoners)
  2. Conception Bay South (26.199 inwoners)
  3. Mount Pearl (stad) (22.957 inwoners)
  4. Paradise (21.389 inwoners)
  5. Corner Brook (stad) (19.806 inwoners)
  6. Grand Falls-Windsor (14.171 inwoners)
  7. Gander (11.688 inwoners)
  8. Portugal Cove-St. Philip's (8.147 inwoners)
  9. Torbay (7.899 inwoners)
  10. Stephenville (6.623 inwoners)

Schiereilanden en baaienBewerken

Het noorden van het eiland bestaat uit een zeer groot schiereiland, dat de naam Great Northern Peninsula draagt. In het uiterste zuidoosten ligt dan weer het schiereiland Avalon, waar de helft van de inwoners en de provinciehoofdstad gevestigd zijn. Andere grote schiereilanden van Newfoundland zijn Baie Verte, Bonavista, Bay de Verde, Burin, Connaigre, Port au Port en New Ferolle.

De grote baaien van het eiland zijn Hare Bay, White Bay, Notre Dame Bay en de Bay of Exploits in het noorden, Bonavista Bay, Trinity Bay en Conception Bay in het oosten, St. Mary's Bay, Placentia Bay, Fortune Bay en Bay d'Espoir in het zuiden en St. George's Bay en Port au Port Bay in het westen.

Natuur en parkenBewerken

Op het eiland bevinden zich twee nationale parken: Gros Morne en Terra Nova. Barachois Pond Provincial Park is een van de bekendste provinciale parken en Marble Mountain is een belangrijke plaats in de winter voor skiërs.

EconomieBewerken

Historisch gezien was de visserij steeds de belangrijkste inkomstenbron voor de mensen op het eiland, tezamen met onder andere houtkap en mijnbouw. Wegens het koude klimaat en vooral het rotsachtige karakter van de bodem, is landbouw een marginaal verschijnsel. In de late 20e eeuw is de visvangst sterk achteruitgegaan door de dalende visbestanden (vooral van kabeljauw). Nadat de kabeljauwbestanden in de jaren 70 reeds sterk terugvielen, vond er een totale instorting van de Noordwest-Atlantische kabeljauwbestanden plaats begin jaren 90.[2] Daarop werd er door Canada in 1992 een moratorium op de professionele visserij ervan ingezet, wat ernstige negatieve gevolgen had op de economie van het eiland. Dit leidde naast een hoge werkloosheidsgraad ook een significante demografische terugval in, die vooral in de kleine vissersdorpen groot was en zich tot op heden blijft voortzetten.

Vooral daarom begon de provincie sindsdien sterk in te zetten op oliewinning, aangezien er onder de Grand Banks ten oosten van Newfoundland rijke oliereserves zijn. Een voorbeeld hiervan is het Hiberniaveld, waar het grootste productieplatform ter wereld (Hibernia GBS) sinds 1997 in werking is.

OnderwijsBewerken

Newfoundland heeft een bekende universiteit, de Memorial University of Newfoundland, in St. John's. Deze universiteit heeft ook een campus in Corner Brook.

TriviaBewerken