Nationaal Bus Museum

museum in Groningen (provincie)

Het Nationaal Bus Museum (of: NBM) in de Groningse plaats Hoogezand is een busmuseum met als doel het bewaren, restaureren en rijvaardig houden van autobusmaterieel, met name uit het noordelijk deel van Nederland. Tot 2011 stond het bekend als Noordelijk Bus Museum met als vestigingsplaats Winschoten.

Nationaal Bus Museum
v/h Noordelijk Bus Museum
Het gebouw van het Nationaal Bus Museum
Het gebouw van het Nationaal Bus Museum
Locatie Hoogezand, Nederland
Coördinaten 52° 22′ NB, 4° 53′ OL
Oppervlakte 4000 m2
Type Cultuurhistorisch
Thema Autobus
Opgericht 2011
Website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
Openbaar vervoer

Het busmuseum is sinds 13 april 2013 op woensdag, zaterdag en zondag open voor publiek.

Huisvesting en naamsveranderingBewerken

Sinds 1985 was het museum gevestigd in een uit 1954 daterende busgarage van het vroegere streekvervoerbedrijf GADO in Winschoten. Dit pand werd gehuurd van de gemeente. In de loop van 2011-2012 verhuisde het NBM naar een groter pand in Martenshoek bij Hoogezand, waar een deel van de collectie kan worden getoond. De huisvesting in Winschoten werd als dependance aangehouden. Bij de verhuizing is de naam Noordelijk Bus Museum gewijzigd in Nationaal Bus Museum, zodat de initialen NBM dezelfde bleven. Daarmee demonstreert het museum een nationale ambitie die verder gaat dan Noord-Nederland. Hoewel beide organisaties zich "nationaal" noemen, heeft het NBM geen formele binding met de Stichting Nationaal Openbaar Vervoermuseum in Ouwsterhaule, die zich eveneens bezighoudt met het bewaren, restaureren en conserveren van historische autobussen.

CollectieBewerken

Vrijwilligers van het Nationaal Bus Museum in beeld

Het museum beheert een collectie van ongeveer 45 historische autobussen, waarvan een deel in rijvaardige staat is en een ander deel nog wacht op restauratie. Dit materieel dateert van de jaren dertig tot de jaren tachtig van de twintigste eeuw en is afkomstig van (voor het overgrote deel verdwenen) bedrijven als DAM, ESA, FRAM, GADO, GDS, GVB Groningen, Harmanni, LAB, Marnedienst, [Nefkens, NTM, NWH, OAD, Pieper, ZWH e.a. Een bijzonder exemplaar is de Volvo / Berkhof gevangenenbus, die in gebruik is geweest bij het gevangeniswezen in Nederland.

Bij een brand in 2011 ging een Bedford-bus uit 1936 verloren. Al eerder werd een Leyland-Verheul LVB668-bus uit 1968 bij een ongeval zwaar beschadigd. In 2014 werden de restanten gesloopt.

Naast bussen beschikt het museum ook over attributen van het openbaar vervoer uit de noordelijke provincies, een witkar uit Amsterdam en een archief met documentatie, o.a. van het vroegere Kromhout, producent van autobussen en vrachtauto's.

De gedachte dat autobussen uit de collectie rijdend gehouden moeten worden, heeft het museum uit praktische en financiële overwegingen losgelaten. Slechts enkele bussen blijven beschikbaar voor verhuur en deelname aan evenementen. De overige worden na restauratie als statisch object tentoongesteld.

Afbeeldingen van de collectie (selectie)Bewerken

Nummer Bedrijf Jaar Type Opmerking Afbeelding
52 NWH 1952 Scania Vabis-Hainje streekbus  
4400 GADO 1958 Leyland-Verheul streekbus  
4379 NTM 1963 Leyland-Verheul streekbus
66 Harmanni 1964 Mercedes-Benz, Jonckheere  
133 ESA 1964 DAF-Groenewold  
154 DAM 1965 DAF-Smit Appingedam  
22 GDS 1967 Leyland-Den Oudsten streekbus  
1121 NOF 1968 Leyland-Verheul LVB668 standaardstreekbus
Citosa/Westnederland 1111
(in 2014 gesloopt)
 
7 GVG 1968 Leyland-Verheul stadsbus  
17 LAB 1968 DAF-Smit Joure  
88 Zuidwesthoek 1971 DAF-Hainje  
2 Noord-Westhoek 1975 DAF-ZABO streekbus  
2783 GADO 1975 Leyland-Den Oudsten cabrioletbus  
5677 Westnederland 1976 Leyland-Den Oudsten korte standaardstreekbus  
57 (5684) DVM 1977 Leyland-Den Oudsten  
2692 FRAM 1978 Leyland-Den Oudsten standaardstreekbus  
61 GVBG 1978 DAF-Hainje stadsbus CSA 1  
305 (2732) DVM 1978 Leyland-Den Oudsten
1671 FRAM 1980 Leyland-Den Oudsten  
1759 VAD 1980 Den Oudsten-Leyland  
8797 GSM 1981 DAF MB200-Den Oudsten standaardstreekbus  
36 Noord-Westhoek 1986 DAF MB200-Den Oudsten standaardstreekbus  
44 Pieper 1988 Volvo-LAG AI450  
52 GVU 1989 DAF-Hainje stadsbus CSA 2  
519 GVU 1990 Volvo-Den Oudsten B88 gelede bus  

Externe linkBewerken