Hoofdmenu openen

Gewone tongorchis

Soort orchidee uit het geslacht Serapias (tongorchis)

De gewone tongorchis[1] (Serapias lingua) is een orchidee. De plant komt voor in het Middellandse Zeegebied.

Gewone tongorchis
Gewone tongorchis
Gewone tongorchis
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:Eenzaadlobbigen
Orde:Asparagales
Familie:Orchidaceae (Orchideeënfamilie)
Geslacht:Serapias (Tongorchis)
Soort
Serapias lingua
L. (1753)
Afbeeldingen Gewone tongorchis op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Gewone tongorchis op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De plant dankt zijn naam aan zijn opvallende tongvormige bloemlip.

Naamgeving en etymologieBewerken

  • Synoniem: Orchis lingua (L.) Scop. (1772), Helleborine lingua (L.) Pers. (1807), Serapiastrum lingua (L.) A.A. Eaton (1908)
  • Frans: Sérapias en langue, sérapias à languette, sérapias petite langue
  • Engels: Tongue orchid

De botanische naam Serapias is ontleend aan de Egyptische god Serapis. Lingua komt uit het Latijn en betekent in dit verband 'tong'.

KenmerkenBewerken

PlantBewerken

De gewone tongorchis is een 10–35 cm hoge plant. De bloemstengel heeft een bladrozet en één tot vijf bloemen.

BladerenBewerken

De plant heeft onderaan de stengel een bladrozet van lichtgroene, ongevlekte lancetvormige bladeren en hogerop één of twee kleinere bladeren langs de stengel. De schutbladen zijn rood gekleurd.

 
Gewone tongorchis, detail bloem

BloemenBewerken

De tot 2,5 cm lange bloem heeft een opvallende tongvormige lip, die zeer variabel van vorm is en een kleur heeft met schakeringen van wit over roze naar wijnrood, soms met donkerder nerven. De lip heeft een karakteristieke verdikte en donkerrode tot bruine plek aan de basis. De drie sepalen vormen een helm en zijn meestal donkerder gekleurd met donkerrode nerven.

De bloeitijd is van maart tot juni.

HabitatBewerken

De gewone tongorchis prefereert kalk- tot leemrijke gronden op zonnige of licht beschaduwde plaatsen zoals vochtige of droge graslanden, bermen, bosranden, lichte bossen. In de bergen komt de soort voor tot op hoogtes van 1200 m.

VoorkomenBewerken

De gewone tongorchis is net als de andere soorten van hetzelfde geslacht een plant die voornamelijk voorkomt in het Middellandse Zeegebied: Spanje, Zuid-Frankrijk, Italië, Griekenland, Turkije en Noord-Afrika. Van alle soorten tongorchissen komt de gewone tongorchis het meest noordelijk voor en kan aan de Atlantische kust gevonden worden.

Verwante en gelijkende soortenBewerken

De gewone tongorchis kan door zijn kleur en vorm enkel verward worden met andere soorten uit hetzelfde geslacht.

Bedreiging en beschermingBewerken

De tongorchis is beschermd in onder meer Turkije en Malta.

NotenBewerken

  1. Bij het schrijven van dit artikel is onder meer gebruikgemaakt van:
    . Het artikel Serapias lingua op de Spaanstalige Wikipedia
    . Ouvrage collectif sous l'Egide de la Société Français d'Orchidophilie, 1998.: Les Orchidées de France, Belgique et Luxembourg, Collection Parthenope, ISBN 2-9510379-1-0

Externe linksBewerken