Elizabeth line

deels ondergrondse spoorweg in Londen en omgeving
(Doorverwezen vanaf Elizabeth Line (spoorwegen))

De Elizabeth line is een voorstadspoorweg voor stadsgewestelijk vervoer in en rond de Britse hoofdstad Londen, die is genoemd naar koningin Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk.[1] De lijn is de oost-westverbinding van het Crossrail-project en wordt in 2022-2023 in fasen geopend. De exploitatie is in handen van Transport for London (TfL).

Elizabeth line roundel.svg

AchtergrondBewerken

Het doel waarmee de lijn werd aangelegd was tweeledig:

  • een doorgaande verbinding tot stand te brengen tussen het spoorwegnet ten oosten van Londen, dat grotendeels eindigt in het station London Liverpool Street, en het net aan de westkant dat eindigt in station Paddington, waardoor tijdrovend overstappen zou worden vermeden en rechtstreekse verbindingen konden ontstaan met bestemmingen in het centrale deel van Londen;
  • een betere spreiding te bewerkstelligen tussen de reizigersstromen binnen dat centrale deel, waar bijvoorbeeld de Central Line van het metronet al vele jaren overbelast was.

De Crossrail Act 2008,[2] de wet waarin de aanleg en constructie van de lijn is goedgekeurd, werd van kracht op 23 juli 2008. In december 2008 volgde de Crossrail Sponsors Agreement, waarin de geldgevers uit het bedrijfsleven hun bijdragen vastlegden aan het project waarvan de kosten op dat moment werden begroot op 15.9 miljard pond. Aanvullende bijdragen dienden te komen van instanties als Network Rail, de British Airport Authority (BAA) en de City of London.

Het hart van de Elizabeth line is de tussen 2009 en 2021 aangelegde Crossrail-tunnel onder de binnenstad tussen Whitechapel en Paddington.

ReizigersdienstBewerken

Vooruitlopend op de opening begon een deel van de diensten op het bovengrondse deel enkele jaren eerder onder de naam TfL Rail:

  • In het oosten reed TfL Rail sinds 31 mei 2015 tussen Shenfield en Liverpool Street bovengronds.
  • In het westen werden op 20 mei 2018 de diensten tussen Paddington en Heathrow overgenomen van Heathrow Express. Op 15 december 2019 begon TfL Rail ook met de diensten naar Reading en sinds 9 mei 2020 wordt ook Terminal 5 van Heathrow door TfL Rail aangedaan.

De proefritten door de tunnel onder de binnenstad begonnen in de laatste week van november 2021 en namen bijna een half jaar in beslag. De 96-jarige koningin Elizabeth II bracht op 17 mei 2022, een week voor de geplande ingebruikstelling, een onaangekondigd bezoek aan station Paddington. Daar onthulde zij een plaquette, waarmee de lijn officieel geopend was.[3] Op 24 mei 2022 startte de reizigersdienst door de tunnel met 12 ritten per uur tussen Paddington en Abbey Wood.[4]

In de herfst van 2022 volgt volgens de planning de opening van de tunnel tussen Whitechapel en Stratford, waarna rechtstreekse diensten tussen Paddington en Shenfield gaan rijden. De diensten van/naar het westen worden dan doorgaand, zonder dat op Paddington een overstap nodig is. Hierdoor ontstaat een frequentie van 24 ritten per uur in de tunnel. In mei 2023 wordt volgens plan een dienstregeling ingevoerd met doorgaande diensten tussen de westelijke en oostelijke eindpunten.[5]

OverzichtBewerken

 

StationsBewerken

  • De sorteerwaarde van de foto's is de ligging aan de lijn van west naar oost.
Zijtakken Hoofdlijn Overstappunt Foto * Type Geopend Ligging Opmerkingen
Reading     Maaiveld 30 maart 1840 51° 27′ 32″ NB, 0° 58′ 20″ WL TfL Rail sinds 15 december 2019
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Twyford     Maaiveld 1 juli 1839 51° 28′ 34″ NB, 0° 51′ 47″ WL TfL Rail sinds 15 december 2019
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Maidenhead     Talud 1 november 1871 51° 31′ 8″ NB, 0° 43′ 23″ WL TfL Rail sinds 15 december 2019
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Taplow   Maaiveld 4 juni 1838 51° 31′ 26″ NB, 0° 40′ 52″ WL TfL Rail sinds 15 december 2019
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Burnham   Talud 1 juli 1899 51° 31′ 26″ NB, 0° 38′ 46″ WL TfL Rail sinds 15 december 2019
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Slough     Maaiveld 1 juni 1840 51° 30′ 43″ NB, 0° 35′ 31″ WL TfL Rail sinds 15 december 2019
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Langley   Maaiveld 30 juni 1845 51° 30′ 29″ NB, 0° 32′ 31″ WL TfL Rail sinds 15 december 2019
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Iver   Maaiveld 1 december 1924 51° 30′ 32″ NB, 0° 30′ 25″ WL TfL Rail sinds 15 december 2019
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
West Drayton   Maaiveld 9 augustus 1884 51° 30′ 36″ NB, 0° 28′ 20″ WL TfL Rail sinds 15 december 2019
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Heathrow T5 ↑↓   Ondiep gelegen zuilenstation 27 maart 2008 51° 28′ 20″ NB, 0° 29′ 17″ WL TfL Rail sinds 9 mei 2020
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Heathrow Central ↑↓   Dubbelgewelfdstation 23 juni 1998 51° 28′ 16″ NB, 0° 27′ 14″ WL TfL Rail sinds 20 mei 2018
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Heathrow T4 ↑↓   Dubbelgewelfdstation 23 juni 1998 51° 27′ 34″ NB, 0° 26′ 49″ WL TfL Rail sinds 20 mei 2018
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Hayes & Harlington Hayes & Harlington     Maaiveld 1864 51° 30′ 7″ NB, 0° 25′ 12″ WL TfL Rail sinds 20 mei 2018
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Southall   Maaiveld 1 mei 1839 51° 30′ 22″ NB, 0° 22′ 42″ WL TfL Rail sinds 20 mei 2018
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Hanwell   Talud 4 juni 1838 51° 30′ 42″ NB, 0° 20′ 20″ WL TfL Rail sinds 20 mei 2018
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
West Ealing     Maaiveld 1 maart 1871 51° 30′ 49″ NB, 0° 19′ 13″ WL TfL Rail sinds 20 mei 2018
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Ealing Broadway         Uitgraving 6 april 1838 51° 30′ 53″ NB, 0° 18′ 5″ WL TfL Rail sinds 20 mei 2018
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Acton Main Line   Maaiveld 1 februari 1868 51° 31′ 2″ NB, 0° 16′ 0″ WL TfL Rail sinds 20 mei 2018
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Old Oak Common   Maaiveld 2026 51° 31′ 30″ NB, 0° 14′ 48″ WL Bouw gestart in 2021, toekomstig overstappunt op High Speed 2.
Paddington      
   
  Ondiep gelegen zuilenstation 4 juni 1838 51° 30′ 56″ NB, 0° 10′ 33″ WL TfL Rail sinds 20 mei 2018 bovengronds
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Bond Street       Dubbelgewelfdstation 30 juli 1900 51° 30′ 52″ NB, 0° 8′ 58″ WL Elizabeth line stopt hier niet
Tottenham Court Road       Dubbelgewelfdstation 30 juli 1900 51° 30′ 58″ NB, 0° 7′ 51″ WL Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Farringdon           Dubbelgewelfdstation 10 januari 1863 51° 31′ 16″ NB, 0° 6′ 25″ WL Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Liverpool Street      
     
  Pylonenstation 12 juli 1875 51° 31′ 7″ NB, 0° 4′ 51″ WL TfL Rail sinds 31 mei 2015 bovengronds
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Whitechapel Whitechapel       Dubbelgewelfdstation 2 juni 1902 51° 31′ 10″ NB, 0° 3′ 40″ WL Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Stratford           Talud 20 juni 1839 51° 32′ 28″ NB, 0° 0′ 10″ WL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Maryland   Uitgraving 6 januari 1873 51° 32′ 46″ NB, 0° 0′ 21″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Forest Gate   Maaiveld 22 augustus 1856 51° 32′ 58″ NB, 0° 1′ 27″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Manor Park   Maaiveld 6 januari 1873 51° 33′ 9″ NB, 0° 2′ 46″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Ilford   Uitgraving 20 juni 1839 51° 33′ 32″ NB, 0° 4′ 10″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Seven Kings   Maaiveld 1 maart 1899 51° 33′ 48″ NB, 0° 5′ 49″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Goodmayes   Maaiveld 8 februari 1901 51° 33′ 56″ NB, 0° 6′ 40″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Chadwell Heath   Maaiveld 11 januari 1864 51° 34′ 4″ NB, 0° 7′ 46″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Romford     Talud 20 juni 1839 51° 34′ 30″ NB, 0° 11′ 0″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Gidea Park   Uitgraving 1 december 1910 51° 34′ 56″ NB, 0° 12′ 22″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Harold Wood   Maaiveld 1 december 1868 51° 35′ 34″ NB, 0° 13′ 60″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Brentwood   Maaiveld 1 juli 1840 51° 36′ 49″ NB, 0° 18′ 0″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
↑↓ Shenfield     Maaiveld 29 maart 1843 51° 37′ 49″ NB, 0° 19′ 45″ OL TfL Rail sinds 31 mei 2015
Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Canary Wharf         Ondiep gelegen zuilenstation 24 mei 2022 51° 30′ 22″ NB, 0° 0′ 57″ WL
Custom House     Maaiveld 1855 51° 30′ 35″ NB, 0° 1′ 33″ OL Elizabeth line sinds 24 mei 2022
Woolwich         Ondiep gelegen zuilenstation 24 mei 2022 51° 29′ 30″ NB, 0° 4′ 19″ OL
Abbey Wood     Maaiveld 30 juli 1849 51° 29′ 28″ NB, 0° 7′ 18″ OL Elizabeth line sinds 24 mei 2022

DepotBewerken

Het depot van de lijn ligt bij Old Oak Common, waar ook een station gepland is voor overstappers tussen de Elizabeth line en de rond 2030 te openen High Speed 2, de hogesnelheidslijn richting Birmingham en Manchester.