Hoofdmenu openen

Blue Origin

bedrijf in Verenigde Staten van Amerika

Blue Origin is het ruimtevaartbedrijf van Amazon.com-oprichter Jeff Bezos dat in 2000 werd opgericht. Het richt zich op zowel ruimtetoerisme als lanceringen en innovaties voor commerciële en wetenschappelijke ruimtevaart. Bezos gelooft dat in de toekomst miljoenen mensen in de ruimte zullen werken en wil dit faciliteren door ruimtevaart betaalbaar te maken. Blue Origin wordt gerekend tot de NewSpace-beweging.

Blue Origin
Blue Origin
Motto of slagzin Gradatim Ferociter!
Oprichting September 2000
Sleutelfiguren Jeff Bezos CEO, Rob Meyerson
Hoofdkantoor Kent Washington
Werknemers 2000[1]
Producten Suborbitale ruimtevluchten met de New Shepard
Orbitale met de New Glenn
Maanlandingen met Blue Moon
BE-1
BE-2
BE-3
BE-3U
BE-4-raketmotoren
Sector Ruimtevaart
Website www.blueorigin.com
Portaal  Portaalicoon   Economie

GeschiedenisBewerken

Blue Origin werd opgericht in 2000 en als eerste werd een aantal lichte raketmotoren ontwikkeld. In eerste instantie werkte Blue Origin onder de radar. Voor het Commercial Crew-development project van NASA werd een ontwerp voor een bemand ruimteschip ingestuurd dat uiteindelijk in de een na laatste ronde niet meer voor verdere ontwikkelingssubsidie in aanmerking kwam. Blue Origin zette daarna eerst in op de ontwikkeling van de suborbitale New Shepard die een aantal elementen uit het eerdere ontwerp waaronder de ontsnappingmotor gebruikte. Daarnaast bleef Blue Origin op eigen kracht door gaan met de ontwikkeling van het orbitale ruimteschip dat aan de Commercial Crew eisen zal voldoen.

In 2006 en 2007 werden drie vluchten met VTOL-testvoertuig (VTOL staat voor vertical take of and landing) genaamd Goddard uitgevoerd. De goddard was uitgerust met BE-1 motoren die op peroxide werkten.

Op 6 mei 2011 werd een VTOL-testraket genaamd PM2 gelanceerd en geland op een korte hoppervlucht.[2] De PM2 was een driemotorige raket met ongeveer het formaat van de latere New Shepard-draagraket. De raketmotoren waren van het type BE-2 en werkten op kerosine en peroxide. Bij de volgende vlucht op 24 augustus 2011 explodeerde de PM2.

De New Shepard is een sub-orbitale draagraket met capsule voor ruimtetoeristen die in het voorjaar van 2015 voor het eerst vloog en in het najaar erin slaagde de draagraket rechtstandig te laten landen na terug te keren van de rand van de ruimte. Voor de New Shepard ontwikkelde Blue Origin zelf de BE-3-raketmotor. De afkorting "BE" staat voor "Blue Engine". Er hebben nog geen bemande vluchten met de New Shepard plaatsgevonden.

Blue Origin ontwikkelt sinds 2011 de BE-4, een op vloeibare methaan en vloeibare zuurstof brandende raketmotor voor orbitale raketten. Sinds 2014 heeft United Launch Alliance (ULA) hierin geïnvesteerd om zodoende de ontwikkeling te bespoedigen zodat een paar BE-4 vanaf 2019 kunnen gaan dienen als de hoofdmotoren van ULA's nieuwe Vulcan. In 2015 sprak ULA zijn duidelijke voorkeur uit voor de BE-4 als hoofdmotor voor de Vulcan (ook de AR1 van Aerojet-Rocketdyne werd voor dit doel ontwikkeld maar was vanaf dat moment plan-b). Blue Origins Robert Meyerson verwachtte in het najaar van 2016 te beginnen met het testen van complete BE-4's.[3] In Juni 2017 werd besloten om de productie van BE-4-motoren in Huntsville Alabama op te zetten. In de omgeving van Huntsville zit veel meer lucht-en-ruimtevaart-industrie gevestigd waaronder de raketfabriek van United Launch Alliance.[4]

Op 15 september 2015 kondigde Bezos op een persconferentie aan dat Blue Origin een deel van lanceercomplex 36 op Cape Canaveral Air Force Station van Space Florida ging huren (een ander deel van LC-36 werd op dat moment nog aan Moon Express verhuurd). Ook kondigde hij aan dat de productie van Blue Origins nieuwe herbruikbare, orbitale raket op het Kennedy Space Center (KSC) nabij Cape Canaveral gaat plaatsvinden en dat ze hiermee de kosten van grote transporten besparen. Deze raket zal naar verwachting pas in 2020 vliegen en zou volgens de toenmalige plannen qua functionaliteit vergelijkbaar zijn met de Falcon 9 van SpaceX.[5]

In januari 2016 kreeg Orbital ATK een subsidie van het Pentagon om een verlengde straalpijp (uitlaat van een raketmotor) voor de vacuümversie van Blue Origins BE-3, de BE-3U te ontwikkelen. Dit maakte deel uit van een subsidieprogramma om nieuwe Amerikaanse raketmotoren te ontwikkelen en zo de afhankelijkheid van Russische rakettechnologie te doorbreken.[6] Deze BE-3U met verlengde uitlaat werd als belangrijkste kandidaat gezien om de upperstage van Orbital ATK's OmegA voortstuwen. Orbital ATK koos echter in 2018 voor de RL-10C van Aerojet Rocketdyne die zich reeds als zeer betrouwbare motor bewezen heeft. In juni 2016 ging de eerste spade in de grond voor de bouw van een rakettenfabriek op het Kennedy Space Center. In september 2016 zei Bezos ook plannen te hebben om de rest van LC-36 en CCAFS Lanceercomplex 11 (dat niet ver van LC-36 ligt) te verbouwen en gebruiken.

Op 12 september 2016 plaatste Bezos een tekening op twitter waarop de twee versies van zijn orbitale raket met de naam New Glenn staan. Het gaat om een zeer grote tweetrapsraket en een nog grotere drietrapsraket (qua formaat vergelijkbaar met de Saturnus V maar iets kleiner en minder krachtig) die beide dezelfde herbruikbare boostertrap gebruiken en veel groter zijn dan het concept dat Bezos in september 2015 toonde.[7] De naamkeuze is in lijn met de suborbitale New Shepard die is vernoemd naar Alan Shepard, de eerste Amerikaan die een suborbitale ruimtevlucht maakte. De orbitale New Glenn is vernoemd naar John Glenn, de man die als eerste Amerikaan een orbitale ruimtevlucht maakte. Een week daarvoor waren al artistieke impressies van Blue Origin's lanceerinstallaties naar buiten gebracht. Wat betreft kracht en mogelijkheden zal de New Glenn vooral met SpaceX’ Falcon Heavy concurreren. Ook gaf Bezos de hint dat er tevens aan een "New Armstrong" wordt gewerkt, wat de ambitie van een maanraket en maanlander zou betekenen. Op 6 maart 2017 tweette Jeff Bezos een foto van de eerste afgebouwde BE-4 raketmotor met het bericht dat een tweede en derde bijna af zijn.[8] Een dag later volgde een animatiefilm die delen van de vlucht van de New Glenn toonde[9] en het bericht dat Eutelsat als eerste klant voor de New Glenn is binnengehaald.

Blue Origin heeft ook een maanlander genaamd “Blue Moon” in ontwikkeling die voortborduurt op technieken van de New Shepard[10].

In 2018 werd ook duidelijk dat Blue Origin Hangar S op het Cape Canaveral Air Force Station huurt. Het historische NASA gebouw waar Mercury en Gemini-astronauten trainden en hun ruimtecapsules vluchtklaar werden gemaakt is daarmee van de sloophamer gered.[11]

Op 27 september 2018 selecteerde United Launch Alliance de BE-4 definitief als hoofdmotor van hun Vulcan-raket.

Op 9 mei 2019 presenteerde Jeff Bezos het conceptontwerp voor de maanlander Blue Moon. Een aantal maanden later kondigde Blue een samenwerking met Lockheed Martin, Northrop Grumman en Draper Laboratory aan om met een ontwerp commerciële, bemande maanlander te komen. Blue Origin heeft daarin de leiding. De Blue Moon wordt in dat plan de landingsmodule. De bedrijven hopen daarmee het contract voor de bouw van de maanlander van NASA’s Artemisprogramma in de wacht te slepen.

Gelijkenis met SpaceXBewerken

In de media wordt Blue Origin graag vergeleken met SpaceX. Er wordt zelfs gesproken over een "nieuwe ruimtewedloop".[12] Zo hebben de oprichters Jeff Bezos en Elon Musk beiden hun startkapitaal verdiend op het internet (Bezos met Amazon en Musk met Paypal). Ook ontwikkelen beide bedrijven rakettrappen die rechtstandig kunnen landen. Beide bedrijven hebben ook als doel om ruimtevaart veel goedkoper te maken door de prijzen van lanceringen te decimeren als gevolg van herbruikbaarheid en slimme, vernieuwende productiemethodes.

In 2015 klaagde Blue Origin SpaceX aan omdat Blue meende een patent op een aantal technieken van het landen van een raket op een schip te hebben. Uiteindelijk werd een veel ouder soortgelijk plan door SpaceX aangedragen waaruit bleek dat er geen patent op deze technieken meer mogelijk was.

Externe linkBewerken