Ruimtetoerisme

Wikinews-artikel
Reizen en
Toerisme
Portaal  Portaalicoon  Toerisme

Ruimtetoerisme is toerisme "in de ruimte", "buiten de aardatmosfeer", al heeft die eigenlijk geen scherpe begrenzing.

SpaceShipOne, het eerste particulier ontwikkelde ruimtevaartuig dat de ruimte bereikte. Het heeft, anders dan gepland, nooit een ruimtetoerist vervoerd.

HistorieBewerken

Van 2001 tot 2009 waren er zeven ruimtetoeristen die fikse bedragen (20 tot 35 miljoen dollar) betaalden om een ruimtevlucht te maken (zie onder). Zij maakten een vlucht naar het Internationaal ruimtestation ISS via het bedrijf Space Adventures, dat gelieerd is aan Roskosmos, het Russische overheidsbureau voor ruimtevaart.

Ruimtetoeristen waren na 2009 niet meer welkom op het ISS.[1]

In juni 2019 stelde NASA het ISS echter weer open voor ruimtetoeristen. Een verblijf kost er zo’n 31.000 euro per etmaal exclusief de vlucht erheen. Die moet de toerist zelf boeken bij een door NASA goedgekeurd lanceerbedrijf. Ook moet de ruimtetoerist aan de standaard voor de lichamelijke conditie van NASA-astronauten voldoen en trainingen volgen. Bigelow Space Operations, een onderdeel van Bigelow Aerospace, heeft zich enkele dagen na die aankondiging opgeworpen als reisbureau en vier vluchten met een SpaceX Crew Dragon geboekt. Zo’n vlucht zou 52 miljoen dollar gaan kosten.[2] Bigelow trok het contract later weer in. Inmiddels zijn de bedrijven Axiom en Space Adventures in die markt gesprongen.

OntwikkelingenBewerken

Virgin GalacticBewerken

Het Britse bedrijf Virgin Galactic is van plan regelmatige vluchten tot buiten de atmosfeer (gedefinieerd als 100 km hoogte) aan te bieden voor een bedrag van rond de 200.000 dollar. Hiermee wordt ruimtetoerisme bereikbaarder voor anderen dan de extreem rijken. Op 27 juli 2009 toonde Richard Branson in Wisconsin het Moederschip Eve, dat in de toekomst met ruimteschepen met betalende passagiers suborbitale ruimtevluchten moet gaan uitvoeren. Uiteindelijk moet een dergelijk uitstapje rond de 10.000 dollar gaan kosten om echt grote markten aan te boren. Het ruimteschip SpaceShipTwo van Virgin Galactic (gebouwd door The SpaceShipCompany, een joint-venture van Virgin Galactic en Scaled Composites) heeft in 2018 en 2019 enkele testvluchten gemaakt. Op 11 juli 2021 was er een geslaagde testvlucht, met het rakettoestel bestuurd door twee piloten, en met Branson en drie van zijn naaste medewerkers als passagiers. Vertrokken werd van Spaceport America. De bereikte hoogte was 90 km.[3][4]

Blue OriginBewerken

Ook Blue Origins New Shepard is voor dit doel ontwikkeld. De eerste vlucht met een ruimtetoerist (Blue Origin NS-16) was op 20 juli 2021. Bezos ging op deze vlucht zelf mee, en ook zijn broer. Verder de 82-jarige Wally Funk, die in de jaren 60, de begintijd van de bemande ruimtevaart met in de VS het Mercury-programma, waarin alleen mannen astronaut konden worden, het jongste lid was van het Mercury 13 team, een groep van 13 vrouwen die succesvol tests hadden ondergaan en werden getraind, zodat daar eventueel toch een eerste vrouwelijke Amerikaanse ruimtevaarder uit zou kunnen worden gekozen, maar dit ging niet door. Aan boord was ook de betalende 18-jarige Nederlander Oliver Daemen. De laatste twee zijn degenen die op de oudste, respectievelijk jongste leeftijd ooit, in de ruimte zijn geweest. De lancering was vanaf Corn Ranch, Texas. De bereikte hoogte was ruim 100 km.[5] De vader van Daemen had tijdens een veiling geboden op deze tocht. Toen de hoogstbiedende die 28 miljoen dollar bood besloot om niet deel te nemen nam Daemen zijn plaats in. Het is niet bekend hoeveel er voor hem geboden werd.

Blue Origin heeft een orbitale draagraket-ruimteschip combinatie genaamd New Glenn in ontwikkeling die ook voor ruimtetoerisme ingezet zou kunnen worden. Evenals een maanraket genaamd New Armstrong.

Op 13 oktober 2021 maakte de acteur William Shatner, bekend als Captain Kirk in de Tv-serie Star Trek, een ruimtereis met Blue Origin.

SpaceXBewerken

Voor 2023 staat een vlucht om de Maan (vrije-terugkeertraject) gepland met (nu nog in ontwikkeling zijnde) Starship. De Japanner Yusaku Maezawa (CEO van ZOZO) is met SpaceX overeengekomen om op deze vlucht (tegen betaling van een niet nader bekendgemaakt bedrag) mee te gaan en zes tot acht nog door hem te selecteren topartiesten mee te nemen, in het kader van een kunstproject genaamd dearMoon. De bedoeling is dat de vlucht deze artiesten zal inspireren tot het maken van bijzondere nieuwe kunstwerken. Maezawa denkt aan artiesten zoals een filmregisseur, kunstschilder, danser, romanschrijver, musicus, modeontwerper, beeldhouwer, fotograaf en een architect.[6][7] Verder gaan er een of meer personeelsleden van SpaceX mee, als piloot/astronaut.[8]

In september 2021 heeft SpaceX met Inspiration4 vier ruimtetoeristen voor de duur van drie dagen in een baan om de aarde gebracht. Dit was de eerste ruimtevlucht met alleen mensen aan boord die geen beroepsastronaut zijn.

Ook zal SpaceX in 2022 een vijfdaagse orbitale vlucht voor maximaal vier ruimtetoeristen op een hoogte tussen 800 en 1200 km boven de aarde uitvoeren. Deze vlucht is geboekt door ruimte-reisbureau Space Adventures.[9]

Er is ook door Axiom Technologies een Crew Dragon-vlucht naar het ISS geboekt voor drie ruimtetoeristen en een reisleider. Axiom bouwt met steun van NASA vijf commerciële modules voor het ISS die later als zelfstandig commercieel ruimtestation kunnen doorgaan.

SojoezBewerken

In oktober 2021 zullen aan boord van Sojoez MS-19 een nog te selecteren Russische actrice en een filmproducent naar het ISS mee gaan om daar een film op te nemen. Zij reizen terug met Sojoez MS-18.[10]

Ook zullen er in december 2021 twee ruimtetoeristen aan boord van Sojoez MS-20 naar het ISS gaan: Yusaku Maezawa en zijn productieassistent Yozo Hirano zullen dit samen als voorbereiding van het project dearMoon doen. Die vlucht duurt 12 dagen en is geboekt via ruimtereisbureau Space Adventures.[11] Voor 2023 heeft Space Adventures een ruimtetoeristische Sojoezvlucht naar het ISS met een ruimtewandeling geboekt.[12]

KritiekBewerken

Ruimtetoerisme wordt bekritiseerd vanuit de milieubeweging. Het hoge energieverbruik en de uitstoot van broeikasgassen zouden, bij een grote toename van het ruimtetoerisme, een versterking van het broeikaseffect en een enorme aanslag op het milieu betekenen. In tegenstelling tot de reguliere ruimtevaart, staat er (meestal) geen wetenschappelijk nut tegenover. Raketten die op waterstof werken (zoals de New Shepard) hebben echter nauwelijks vervuilende uitstoot. Wel moet daarbij de CO2-uitstoot van de waterstofproductie meegenomen worden.

Er was ook kritiek van oud-astronaut John Glenn die vond dat ruimtetoerisme ruimtevaart op een "goedkope" wijze commercialiseerde.[13] Ironisch gezien kreeg Glenn zelf kritiek in 1998 toen hij, na zijn pensioen bij NASA en inmiddels senator geworden, een vlucht maakte met de Space Shuttle, die werd gezien als een snoepreisje voor een belangrijke senator en een pr-stunt voor NASA. Er kan dus beargumenteerd worden dat Glenn toen zelf een ruimtetoerist was.

Lijst van zelfgefinancierde ruimtetoeristenBewerken

Lijst van zelfgefinancierde ruimtetoeristen
Ruimtetoerist Nationaliteit Kosten Missie Duur (Periode) Jaar
1. Dennis Tito Amerikaans 20 miljoen dollar Heen: Sojoez TM-32
Terug: Sojoez TM-31
9 dagen (28 april - 6 mei) 2001
2. Mark Shuttleworth Zuid-Afrikaans / Brits 20 miljoen dollar Heen: Sojoez TM-34
Terug: Sojoez TM-33
11 dagen (25 april - 5 mei) 2002
3. Gregory Olsen Amerikaans 20 miljoen dollar Heen: Sojoez TMA-7
Terug: Sojoez TMA-6
11 dagen (1 oktober - 11 oktober) 2005
4. Anousheh Ansari Iraans / Amerikaans ruim 20 miljoen dollar Heen: Sojoez TMA-9
Terug: Sojoez TMA-8
12 dagen (18 september - 29 september) 2006
5. Charles Simonyi Hongaars / Amerikaans ruim 20 miljoen dollar Heen: Sojoez TMA-10
Terug: Sojoez TMA-9
15 dagen (7 april - 21 april) 2007
35 miljoen dollar Heen: Sojoez TMA-14
Terug: Sojoez TMA-13
12 dagen (26 maart - 8 april) 2009
6. Richard Garriott Amerikaans / Brits 30 miljoen dollar Heen: Sojoez TMA-13
Terug: Sojoez TMA-12
12 dagen (12 oktober - 23 oktober) 2008
7. Guy Laliberté Canadees 35 miljoen dollar Heen: Sojoez TMA-16
Terug: Sojoez TMA-14
12 dagen (30 september - 12 oktober) 2009
8. Oliver Daemen Nederlands niet bekendgemaakt Heen: Blue Origin NS-16
Terug: Blue Origin NS-16
10 minuten suborbitaal (20 juli) 2021

GalerijBewerken

ReferentiesBewerken

  Zie de categorie Space tourism van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.