1640-1649

decennium

De jaren 1640-1649 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 17e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissenBewerken

OorlogenBewerken

Dertigjarige OorlogBewerken

Tachtigjarige OorlogBewerken

Britse RijkBewerken

Tsaardom RuslandBewerken

  • 1645 : De eerste Romanov tsaar Michaël I Fjodorovitsj Romanov sterft, hij wordt opgevolgd door zijn zoon Alexis.
  • 1648 : Chmelnytsky-opstand. Bohdan Chmelnytsky begint een opstand om de Oekraïne te ontdoen van Poolse en Roetheense magnaten en joden. Binnen enkele maanden na het begin van de opstand zijn vrijwel alle Poolse edelen, beambten en priesters omgebracht of uit de Oekraïne verdreven. Vooral onder de joden zijn de verliezen zwaar want zij zijn van het szlachta-regime het talrijkst en het makkelijkst te vangen. Chmelnytsky vertelt dat de Polen hen als slaven 'in de handen van de vervloekte joden' hadden verkocht. Met die woorden als strijdkreet slachten de kozakken in de jaren 1648-1649 een enorm aantal joden af. De schattingen lopen uiteen van minimaal 50.000 tot honderdduizenden doden onder de joden. Driehonderd joodse gemeenschappen worden volkomen vernietigd. Het totale aantal doden in het Pools-Litouws Gemenebest als gevolg van de opstand bedraagt meer dan een miljoen. Bij represailles worden duizenden kozakken en hen steunende boeren vermoord.
  • 1649 : Kozakken-Hetmanaat wordt opgericht en wordt op termijn een protectoraat van Rusland.
  • 1649 : Alexis maakt het lijfeigenschap wettelijk.

AziëBewerken

  • 1641 : Het kunstmatig eiland Dejima wordt gecreëerd, het is een Nederlandse handelspost en het enige contact tussen de westerse wereld en het grotendeels afgesloten Japan.
  • 1644 : Begin van de Qing-dynastie, de laatste keizerlijke dynastie van China.

Wereldhandel en koloniesBewerken

GodsdienstBewerken

Wetenschap en techniekBewerken

Stad en landBewerken

  • Als alternatief voor de Stadsweg werd het trekpad aan de noordkant van het Damsterdiep in de jaren 1647-1650 als een van de eerste wegen in de provincie Groningen met puin verhard. Er werd een wagenspoor met de uniforme spoorbreedte van 1.28 m - het zogenaamde Hollands spoor - aangelegd. Er mochten hier alleen postkoetsen en wagens van leden van het voerliedengilde passeren. Particuliere wagens, karren, sleden en vee moesten gebruik blijven maken van de Stadsweg.

Kunst en cultuurBewerken

MuziekBewerken

SchilderkunstBewerken


  Zie de categorie 1640s van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.