Hoofdmenu openen

EvenwichtsvoorwaardeBewerken

Voor een oplossing van een (zwak) zuur, HZ, in water geldt de evenwichtsvoorwaarde:  

KaBewerken

Soms gebruikt men ook wel   met de z van zuur, maar dit veroorzaakt verwarring met de dissociatieconstante van een zout. Daarom gebruikt men vaker   met index a van acid, Engels voor zuur.

De zuurconstante is dus niets anders dan de evenwichtsconstante van de dissociatiereactie van het zuur.

Hoe groter de waarde van  , des te sterker het zuur.

pKa of pKzBewerken

Vaak vindt men ook de pKa- of de pKz-waarde (Ka vanuit het Engelse "acid", Kz vanuit het Nederlandse "zuur"). Dit is, analoog aan de pH-waarde, de negatieve logaritme van  :  . Hiervoor geldt hoe kleiner de  , des te sterker het zuur. De pKa waarde geeft bovendien aan bij welke pH juist de helft van de zuurmoleculen zijn H+ heeft afgestaan. Dit is eenvoudig te controleren: Vul voor [Z] en [HZ] hetzelfde getal in: de gelijkheid geldt dan alleen als [H+] gelijk is aan Ka. Van zowel [H+] als Ka de negatieve logaritme berekenen levert dan uiteraard ook dezelfde waarde op.

pH en de pKaBewerken

De evenwichtsvoorwaarde kan herschreven worden als:  

Deze vergelijking wordt de Henderson-Hasselbalch-vergelijking of ook de bufferformule genoemd.

Wanneer de pKa van een zuur bekend is, en de pH gemeten is, kan berekend worden welk deel van de zuurmoleculen zijn H+ heeft afgestaan.