Welver

gemeente in Kreis Soest, Duitsland

Welver is een plaats en gemeente in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, gelegen in de Kreis Soest. De gemeente Welver telt 11.940 inwoners (31 december 2018)[1] op een oppervlakte van 85,60 km².

Welver
Wapen van Welver
Welver (Noordrijn-Westfalen)
Welver
Situering
Deelstaat Vlag van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen Noordrijn-Westfalen
Kreis Soest
Regierungsbezirk Arnsberg
Coördinaten 51° 37′ NB, 7° 58′ OL
Algemeen
Oppervlakte 85,60 km²
Inwoners (31-12-2018[1]) 11.940
(139 inw./km²)
Nederlanders (09-05-2011[2]) 15 (0,12%)
Hoogte 83 m
Burgemeester Uwe Schumacher
Overig
Postcode 59514
Netnummers 02384, 02921 (Borgeln)
Kenteken SO, LP
Gemeentenummer 05 9 74 048
Website www.welver.de
Locatie van Welver in Soest
Kaart van Welver
Portaal  Portaalicoon   Duitsland

Indeling van de gemeenteBewerken

Welver omvat 21 kernen:

  • Balksen
  • Berwicke
  • Blumroth
  • Borgeln
  • Dinker
  • Dorfwelver
  • Ehningsen
  • Eilmsen [3]
  • Einecke
  • Eineckerholsen
  • Flerke
  • Illingen
  • Klotingen
  • Welver-dorp[4]
  • Merklingsen
  • Nateln
  • Recklingsen
  • Scheidingen
  • Schwefe
  • Stocklarn
  • Vellinghausen


Bevolkingscijfers[5]Bewerken

Peildatum: 1 januari 2020.

  • Welver (dorp) 5.072
  • Balksen 32
  • Berwicke 245
  • Blumroth 47
  • Borgeln 970
  • Dinker 801
  • Dorfwelver 203
  • Ehningsen 60
  • Einecke 148
  • Eineckerholsen 74
  • Flerke 455
  • Illingen 329
  • Klotingen 272
  • Merklingsen 77
  • Nateln 173
  • Recklingsen 219
  • Scheidingen 1.386
  • Schwefe 664
  • Stocklarn 183
  • Vellinghausen-Eilmsen 812

TOTAAL: 12.222.

Van de christenen in de gemeente is de meerderheid evangelisch-luthers.

Economie, ligging, infrastructuurBewerken

Welver is een typische plattelandsgemeente met van oudsher agrarisch georiënteerde dorpen. De gemeente leeft tegenwoordig vooral van lokaal midden- en kleinbedrijf, terwijl in Welver het aantal woonforensen met een werkkring in het nabije Ruhrgebied tamelijk hoog is.

Ten noorden van Welver stroomt de Ahse, een zijriviertje van de Lippe. Dit riviertje is alleen van belang voor de waterhuishouding en omdat langs de oevers zeldzame vogelsoorten voorkomen. Grotere vaartuigen dan kano's en kleine roeibootjes mogen niet varen op de Ahse.

BuurgemeentesBewerken

  • In het noorden: Lippetal
  • In het (oost-)zuidoosten: Soest
  • In het zuiden en zuidwesten: Werl
  • In het westen: Hamm.

WegverkeerBewerken

Afrit 18 van de Autobahn A2, naar Hamm en het bij die stad behorende Rhynern, de kruising met de Bundesstraße 63 (B63), is de dichtstbijzijnde hoofdverkeersader, deze ligt ten westen van de gemeentegrens. Dit geldt ook voor de Bundesautobahn 445 die aan de noordrand van Werl in de B63 overgaat.

Vanaf beide Autobahnen is het nog lastig, om in Welver te komen, omdat door de gemeente Welver en naar het hoofddorp Welver alleen bochtige binnenwegen lopen. Het eenvoudigst is het, vanaf de A2 naar de dorpskerk midden in Rhynern te rijden, waar een weggetje naar Scheidingen, gemeente Welver, begint.

Openbaar vervoerBewerken

Het dorp Welver heeft een station aan de spoorlijn Soest - Hamm, ongeveer halverwege deze twee steden. Ook het oostelijker gelegen Borgeln heeft een klein station aan deze lijn. Tot 1968 bestond de Spoorlijn Welver - Dortmund Süd, maar het baanvak Welver- Unna is daarna gesloten en opgebroken.

Op een (weinig frequent rijdende) buurtbus na, is er verder in de gemeente Welver geen openbaar vervoer aanwezig.

GeschiedenisBewerken

Belangrijk in de geschiedenis van de huidige gemeente was een cisterciënzer nonnenklooster, dat van 1240 tot aan de Pruisische secularisatie van 1803 heeft bestaan. De huidige St. Albanus en Cyriacuskerk, en vanaf 1695 de huidige St. Bernarduskerk was vroeger de kloosterkerk hiervan. Eerstgenoemde kerk was tot aan de Reformatie rooms-katholiek en werd daarna een simultaankerk, d.w.z. dat in hetzelfde godshuis zowel evangelisch-lutherse diensten als rooms-katholieke missen plaatsvonden. Na de bouw van de St. Bernardus werd de St. Albanus en Cyriacuskerk definitief luthers. Beide kerkjes staan naast elkaar in het dorp.

In de Zevenjarige Oorlog (1756-1763) vond in juli 1761 de Slag bij Vellinghausen plaats.

De gemeente was in het begin van de 20e eeuw een geliefd reisdoel voor dagtoeristen uit het oosten van het Ruhrgebied.

De 20 dorpen, waaruit de huidige gemeente bestaat, zijn bij een gemeentelijke herindeling in 1969 tot de gemeente Welver samengevoegd.

BezienswaardighedenBewerken

  • Renaissancekasteel Haus Nehlen bij Berwicke (niet van binnen te bezichtigen), in 1631 gebouwd ter vervanging van een ouder kasteel. Het kasteel is gebouwd in een stijl in navolging van die van de in 1586 overleden kasteelarchitect Laurenz von Brackum, die ook het kasteel van het naburige Hovestadt, gemeente Lippetal had ontworpen. De door het Nederlandse maniërisme beïnvloede stijl van Von Brackum, die vooral werkzaam was in de streek rond de Lippe, wordt door Duitse architectuurhistorici Lippe-renaissance genoemd. Haus Nehlen is in 2013 met overheidssubsidie gerestaureerd.
  • De twee oude dorpskerkjes van Welver-dorp hebben beide enige kunsthistorisch interessante liturgische voorwerpen in het interieur.
  • Bezienswaardig zijn ook de oude kerkjes te Borgeln (romaans, 1050), Schwefe (18e-eeuws, met toren uit 1150) en Dinker (1514; met een sacramentshuisje uit de 13e eeuw) alsmede de uit 1722 daterende Antoniuskapel in Stocklarn.
  • Museumboerderij Loh-Hof te Recklingsen
  • In Kirchwelver, het rond de twee kerken gelegen deel van Welver, maar ook in Dinker en hier en daar ook elders, staan nog een aantal schilderachtige vakwerkhuizen en -boerderijen.
  • Ten noorden van het dorp Welver liggen nog enkele fraaie stukken bos, die zich lenen voor aardige wandelingen.

AfbeeldingenBewerken

PartnergemeenteBewerken

Belangrijke personen in relatie tot de gemeenteBewerken

  • Egbert Broerken (Hovestadt gem. Lippetal, 1950), beeldhouwer, bekend omdat hij stadsmaquettes (ook van enige Nederlandse steden) van brons maakt, die speciaal ontworpen zijn om aan blinden de mogelijkheid te bieden, een stad als het ware te voelen. Broerken bewoont de helft van en werkt in kasteel Haus Nehlen bij Berwicke.