Hoofdmenu openen

Ten Boer

plaats in provincie Groningen

Ten Boer (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een plaats en voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Groningen. De gemeente besloeg een oppervlakte van 45,71 km² (waarvan 0,46 km² water) en had per 1 januari 2019 een inwoneraantal van (bron: CBS). Hiervan woonde in 2019, 4.690 in het dorp zelf.

Ten Boer
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Ten Boer Wapen van Ten Boer
(Details) (Details)
Ten Boer (Groningen (provincie))
Ten Boer
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Groningen (gemeente) Groningen
Coördinaten 53° 17′ NB, 6° 42′ OL
Algemeen
Inwoners (BAG, 2019) 4.690[1]
Overig
Postcode 9790-9791
Netnummer 050
Woonplaatscode 1829
Belangrijke verkeersaders N360
Foto's
Romanogotische kloosterkerk van Ten Boer
Romanogotische kloosterkerk van Ten Boer
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische kaart van gemeente Ten Boer, september 2017

GeografieBewerken

Ten Boer ligt ruim tien kilometer ten noordoosten van de stad Groningen. De plaats telt volgens het CBS 4.745 inwoners (2013). In de twintigste eeuw is het deels een forensenplaats geworden.

IndelingBewerken

De voormalige gemeente ontstond in 1798 uit de voormalige kerspelen Garmerwolde, Garrelsweer, Lellens, Ten Boer, Thesinge, Wittewierum en Woltersum. Tegenwoordig is het Eemskanaal de zuidoost-grens van de gemeente. Oorspronkelijk liep de gemeentegrens deels ten oosten van dat kanaal, maar dat deel, waaronder de gehuchten en buurtschappen Blokum, Graauwedijk, Heidenschap en Roeksweer, werd in 1962 bij de gemeente Slochteren gevoegd.

Sindsdien omvatte de gemeente Ten Boer de dorpen Garmerwolde, Lellens, Sint-Annen, Ten Post, Thesinge, Winneweer, Wittewierum en Woltersum alsmede de buurtschappen Achter-Thesinge, Boltklap, Bouwerschap, Bovenrijge, Dijkshorn en Kröddeburen. Sommige van deze namen worden nog wel gebruikt, maar staan niet meer op de topografische kaart. In 2019 is de gemeente echter opgegaan in de gemeente Groningen.

Het kerspel Ten Boer bestond in 1719 uit de dorpskern rond het voormalige klooster (in 't corpus Ten Buir) met de buurtschappen Op de Bolte, Bauwerschap, Bij 't Tolhuis, Bij de Buirster Weg, In St. Annen Clooster, Op de Dijk (Wolddijk?), Hemmerwolde en Dijkshorn.

Op het grondgebied van het dorp Ten Boer lagen de voormalige waterschappen Bovenrijgsterpolder (1799, deels), Kloostermolenpolder (1818), Boltjerpolder (1818), Langelandster(molen)polder (voor 1832, deels), Rottegatspolder (voor 1832, deels), Kaakheemsterpolder (voor 1832), Swieringapolder (1862) en Lange Bovenrijgsterpolder (1952, deels). De meeste molenpolders bestonden al enige tijd, voordat ze de status van een waterschap kregen.

GeschiedenisBewerken

Vóór 1301 werd bij het dorp een nonnenklooster gesticht dat tot de orde van de Benedictinessen behoorde. Het enige dat van het klooster resteert is de huidige kerk die waarschijnlijk nog dateert van vóór de stichting van het klooster, maar er wel deel van heeft uitgemaakt. De buurtschap Bouwerschap ten oosten van Ten Boer werd in de 15e eeuw ook wel in de Bauwert genoemd. De historische naam van de gemeente was Vierendeel, waarmee een onderdeel van het middeleeuwse landschap Fivelingo en een schepperij binnen het Winsumer- en Schaphalsterzijlvest werden bedoeld.

Het lot van de gemeente hing bij de gemeentelijke herindeling in 1990 aan een zijden draadje, de norm was dat een gemeente ongeveer 10.000 inwoners diende te hebben, en Ten Boer voldeed daar niet aan. Een samenvoeging met de gemeente Bedum ging uiteindelijk echter toch niet door. Vanaf 2006 had Ten Boer op ambtelijk niveau een nauwe samenwerking met de gemeente Groningen. Ten Boer bleef een zelfstandige gemeente, maar veel taken werden door de gemeente Groningen uitgevoerd. Per 1 januari 2019 is de gemeente Ten Boer uiteindelijk opgegaan in de gemeente Groningen, samen met de voormalige gemeente Haren.

PolitiekBewerken

Uitslagen gemeenteraadsverkiezingen
Partij 2010 2014 Verschil
aantal perc. zetels aantal perc. zetels perc. zetels
Algemeen Belang 769 22,5% 3 891 24,8% 3 +2,3% 0
Christen-Democratisch Appèl (CDA) 849 24,8% 3 831 23,1% 3 −1,7% 0
ChristenUnie (CU) 726 21,2% 3 673 18,7% 3 −2,5% 0
GroenLinks (GL) 632 17,6% 2 +17,6% +2
Partij van de Arbeid (PvdA) 1.081 31,6% 4 573 15,9% 2 −15,7% −2
Totaal 3.425 100% 13 3.600 100% 13

Verkeer en vervoerBewerken

De volgende buslijnen verzorgen het openbaar vervoer in Ten Boer:

  • (Q-link) lijn 6: (Haren -) Groningen - Garmerwolde - Ten Boer - Ten Post - Appingedam - Delfzijl
  • (Buurtbus) lijn 563: Groningen - Garmerwolde - Thesinge - Sint-Annen - Ten Boer
  • (Buurtbus) lijn 564: Appingedam - Laskwerd - Overschild - Witterwierum - Wolterswierum - Ten Boer

CultuurBewerken

BezienswaardighedenBewerken

  Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Ten Boer (gemeente) en Lijst van oorlogsmonumenten in Ten Boer

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte. Aan het Damsterdiep staan naast elkaar twee molens die beide de afgelopen 20 jaar als een feniks zijn herrezen:

GeborenBewerken

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken