Hoofdmenu openen

Stekelnootje

geslacht uit de rozenfamilie

Stekelnootje (Acaena) is een geslacht van een honderdtal soorten vaste kruidachtige planten in de rozenfamilie (Rosaceae), dat voornamelijk voorkomt in het zuidelijk halfrond. In Europa worden soorten gecultiveerd als groenblijvende bodembedekkers.

Stekelnootje
Acaena novae-zelandiae
Acaena novae-zelandiae
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade:Fabiden
Orde:Rosales
Familie:Rosaceae (Rozenfamilie)
Geslacht
Acaena
Mutis ex L. (1771)
Afbeeldingen Stekelnootje op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Stekelnootje op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Acaena anserinifolia
Acaena argentea
Acaena buchananii
Acaena hyronymi
Acaena magellanica
Acaena ovalifolia
Acaena pinnatifida
Acaena sericea

NaamgevingBewerken

De geslachtsnaam Acaena is afkomstig van het Griekse woord akaina, dat doorn betekent en verwijst naar de stekels van de bloembodem.[1]

VerspreidingBewerken

Het geslacht komt vooral in het zuidelijk halfrond voor, met name in Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Amerika. Soorten als Acaena exigua (Hawaï) en Acaena pinnatifida (Californië) komen ook in het noordelijk halfrond voor. Californië beschouwt de als zandminnende tuinplant geïmporteerde Acaena pallida als invasieve soort.

In Groot-Brittannië wordt Acaena novae-zelandiae als invasieve soort beschouwd. Deze met geïmporteerde schaapswol ingevoerde, stekelige plant woekert aan kusten en in duinen.

In heel Europa vindt men (verwilderde) cultivars, die met name zijn ontwikkeld voor de vraag naar (half)groenblijvende kruiden en heesters, die daarenboven weinig veeleisend zijn qua bodemsamenstelling en bewatering.

BeschrijvingBewerken

Acaena is een geslacht van vaste zodevormende kruiden en halfstruiken met 4–15 cm lange, 7 tot 21 maal geveerde, gezaagde en vaak behaarde bladeren, verspreid langs kruipende, liggende stengels.

De kroonbladloze bloemen vormen een openstaande bol met een diameter van 1–2 cm.

De harde stekelige vruchten hebben vaak weerhaakjes waardoor ze makkelijk via de vacht van dieren (schapen) worden verspreid.

Botanische toepassingBewerken

Stekelnootje is een groenblijvende bodembedekker voor halfschaduw en volle zon die bloeit in juni, juli en augustus. Ook de rijpe vruchten zijn decoratief bijvoorbeeld in droogboeketten.

Acaena verkiest kalkrijke grond, doch is niet veeleisend en wordt zowel toegepast in perkjes als rotstuintjes (10 planten per m²). Hij verdraagt droogte en hitte maar dient beschermd/afgedekt bij strenge vorst.

Vermeerdering via afleggen, scheuren, stekken of zaaien.

Soorten[2]Bewerken

HybridenBewerken