Rifstreek

Tamazight sprekende deel van het Rifgebergte

De Rifstreek (Berbers: ⴰⵔⵉⴼ Arif), ook wel bekend als de oostelijke Rif, is het Riffijns sprekende deel van het Rifgebergte in Marokko. De bewoners van de Rifstreek zijn Riffijnen. De belangrijkste steden van de Rifstreek zijn Nador, Al Hoceima en Berkane.

Gebied in Noord-Marokko waar voornamelijk Riffijns wordt gesproken.


Emiraat NekorBewerken

 
Het Emiraat Nekor aangegeven in het geel

Emiraat Nekor was een emiraat gelegen in de Rifstreek van het huidige Marokko. De hoofdstad was oorspronkelijk gevestigd in Temsamane en verhuisde vervolgens naar Nekor. De dynastie werd gesticht in 710 CE door Salih I ibn Mansur door middel van een Kalifaat goedkeuring. Onder zijn leiding adopteerden de plaatselijke stammen de Islam. Zijn dynastie, de Ait Sālih, regeerde daarna de regio tot 1019. Zij hebben de historische stad Al Mazamma gesticht.

Rifoorlog en oprichting Rif republiekBewerken

 
Vlag van de Rif republiek

In het Rifgebergte van Noord-Marokko werd onder El Khattabi in 1920 de onafhankelijkheid op de Spaanse kolonisator bevochten en de republiek Arrif uitgeroepen. Mohamed Abdelkrim El Khattabi leidde de strijd van de Riffijnen tegen de Spaanse en Franse kolonisatie.

El Khattabi versloeg in 1921 te Annual met zijn toenmalige rechterhand, veldcommandant Moeh na'ma n Tanout van de Ait Touzine stam, de Spaanse generaal Manuel Fernández Silvestre en diens twintigduizend man tellende leger. Daarna versloeg hij ook de Spaanse troepen die onder bevel van generaal Franco ter versterking naar het gebied waren gestuurd en stichtte de Rifrepubliek.

In 1923 werd een internationale status voor Tanger afgekondigd. Het ging de Riffijnen in het begin voor de wind. In 1924 had El Khattabi de Spanjaarden zelfs geheel uit het Rifgebied weten te verdrijven en richtte hij zich daarna op de Fransen, die uitweken naar Fez en Tanger. Spanje en Frankrijk besloten hun legers gezamenlijk in te zetten tegen El Khattabi. Meer dan 250.000 Spaanse, Franse en Marokkaanse soldaten onder bevel van maarschalk Pétain, de overwinnaar in de Eerste Wereldoorlog, landden in 1925 in de Baai van Al Hoceima.

Pétain stond aan het hoofd van een leger van 725.000 man, bijgestaan door vierenveertig escadrilles. Hij voerde persoonlijk het bevel over zestig Franse generaals. Tegenover hen stond een Riffijns leger met een kern van slechts 30.000 strijders, versterkt door ongeregelde troepen. Meer dan een jaar hielden de Riffijnen stand. Maar 27 mei 1926 gaf El Khattabi zich toch over na een strijd waarin de Fransen over modernere wapens beschikten dan het Rifleger en waarin de Fransen en Spanjaarden met hulp van Duitsland, en in strijd met het zojuist gesloten Protocol van Genève, gebruik maakten van mosterdgas tegen de Riffijnse bevolking.[1]

El Khattabi werd gedeporteerd naar het Franse eiland Réunion. Uiteindelijk slaagde het Franse leger erin plaatsen als Ajdir, Tarquist en Ben Tayeb/Ait Tourich te veroveren, maar de verovering van Marokko werd pas in 1927 in de Rif, en in 1934 verder voltooid met de onderwerping van de verzetsgroepen in het zuiden.

In 1947 lukte het El Khattabi uit zijn verbanning te ontsnappen. Hij vestigde zich in Caïro en van daaruit steunde hij het Riffijnse verzet, tot hij op 5 februari 1963 stierf. El Khattabi ligt in Caïro begraven.

StammenBewerken

De oudste geschiedenis van de Rif is neergeschreven door de historicus Ibn Khaldun (1332-1406). De Amerikaanse antropoloog Carleton S. Coon (1904-1981) noemde achttien min of meer verschillende stammen in de eigenlijke Rif. Gaat men uit van een geografische indeling in drie delen, oostelijk, centraal en westelijk, dan zou het oostelijke deel de Ait Bouyahyi, Ait Iznassen, Ait Said, Ait Stout, Ibdarsen, Ichebdanen en Iqer'iyen omvatten. In het centrale deel wonen de Ait Tourisch, Ait Tafersite, Ait Temsamane, Ait Touzine en Igzenayen. Het westelijk deel huisvest de zogenoemde maritieme stammen: Ait Ammart, Ait Boufrah, Ait Itteft, Ait Targuist, Ait Waryagher en Ibaqouyen. De meeste spreken de Riffijnse taal, een kleine groep stammen is gearabiseerd op het gebied van taal tijdens de Spaanse bezetting.[2][3][4]

  1. Rudibert Kunz & Rolf-Dieter Muller, Giftgas gegen Abd el Krim. Deutschland, Spanien und der Gaskrieg in Spanisch-Marokko 1922-1927, Freiburg: Rombach & Co 1990, ISBN 3 7930 0196 2.
  2. Coon, Carleton S., Tribes of the Rif. Peabody Museum of Harvard University (1931). Geraadpleegd op 12 november 2021.
  3. https://joshuaproject.net/people_groups/10803/MO
  4. (en) Coon, Charleton S., Tribes of the Rif. University of Harvard (1931), pp. 38.