Gzenaya

Stam in Marokko

Igzennayen (Berbers: ⵉⴳⵣⴻⵏⵏⴰⵢⴻⵏ) is een van de grote en belangrijke Berbergemeenschappen in het Rifgebergte in het noorden van Marokko. Oorspronkelijk was de stam bekend door het land van Igzenayen wat het land van schoonheid betekent. Dat gebied is bekend door zijn hoge bergen (Rifgebergte), enorme valleien en rivieren, groene bossen, en zijn helende water van de Tala Tazegwaght. In Nederland wonen ongeveer 50.000 mensen die afkomstig zijn van de Igzenayen. De meeste van hen wonen voornamelijk in Den Haag, Rotterdam, Amersfoort, Gouda en Zeist (en omgeving). In de provincies Friesland en Groningen wonen ook veel Igzenayen.

Gzenaya
Igzenayen
Plaats in Marokko Vlag van Marokko
Gzenaya (Marokko)
Gzenaya
Situering
Provincie Taza
Coördinaten 34° 44′ NB, 3° 57′ WL
Portaal  Portaalicoon   Afrika

GeschiedenisBewerken

Gzenaya heeft een belangrijke plaats in de geschiedenis van Marokko en is de naam van een grote stam in het Rif. De Gzenaya of Igzenayen hebben hun oorsprong in de grote Sanhaja stammen van de Middeleeuwen, die zich vanaf de 8e eeuw in grote delen van Noord-Marokko vestigden[1] (zie ook de Ait Ammart en Ketama). De namen Igzenayen en Iznayen zijn dan ook een vervorming van het oorspronkelijke Iznaghen. In de 17e eeuw waren zij een van de Riffijnse stammen die de stad Tanger herbouwden: de buitenwijk 'Gueznaya' verwijst nog steeds naar hun belangrijke rol daarin. De Igzenayen leverden wapens uit Frans gebied voor de troepen van Mohammed Abdelkrim El Khattabi. Deze dappere stam heeft een grote strijd gevoerd tegen de Fransen. De Izenayan stonden bekend om hun dapperheid en hun georganiseerde verrassingsaanvallen die ze geregeld uitvoerden op de Fransen.


Deze stam is vooral bekend om de "driehoek des doods" tijdens de antikoloniale veldslagen onder leiding van het Nationale Bevrijdingsleger in de jaren 50. De meerderheid van de strijders was afkomstig van de felle Gzenaya-stam. En in deze ruige regio in het hart van de Rif ten noorden van Taza, die de reguliere pers de bijnaam "de driehoek van de dood" had gegeven, zijn de gevechten extreem gewelddadig. Noch de luchtmacht, noch de Franse tanks kunnen effectief ingrijpen tegen de Riffijnse rebellen

GeografieBewerken

Het gebied van de Igzennayen valt onder de provincie Taza. De Igzennayen worden omringd door de Ait Touzine en Ait Ouryaghal in het noorden, de Ait Ammart en Marnissa in het westen, de Ibdarsen (Mtalsa in Darija) in het oosten en de Branes, Maghraoua en Meknassa in het zuiden richting Taza.

 
Panorama op het Igzennayen gebergte

De volgende dorpen zijn te vinden in Gzenaya:

  • Tisliouine
  • Tarra Tazegwaght
  • Ait aissam
  • Ait Mhend
  • Ajdir
  • Aknul oftewel Icawiyen
  • Braret
  • Buisri
  • Burd
  • Buankud
  • Branda
  • Dcar Azrou
  • Taghirast
  • Duaya
  • Aarkub
  • Kassita
  • Ibakriyen
  • Inehecen
  • Ixewanen
  • Ighbaben
  • Iharkliyen
  • Iharcliene
  • Iharesen
  • Ihdayen (Hadria)
  • Ihrucen
  • Ikabunen
  • Ikarwan
  • Inehnahen
  • Ibuakbathen (sidi ali bourkba)
  • Izarwalen
  • Jbarna
  • Tastit
  • Tarmest
  • Tbadiwien
  • Tegzratin
  • Tizi w-Asri
  • Tizi n Dra
  • Tizi ousli
  • Asht Aissa
  • Yarwahdud
  • Ifzan
  • Douar tighza