Ait Waryaghar

etnische groep

De Ait Waryagher (Berbers: ⴰⵢⵜ ⵡⴰⵔⵢⴰⵖⴻⵔ) is een van de grootste stammen uit de Rifstreek in het noorden van Marokko. Enkele steden die onder hun stamgebied vallen zijn: Al Hoceima (zuiden), Imzouren en Beni Bouayach. Ze spreken het westelijke-Riffijnse dialect.

De Ait Bouyahyi worden aangegeven met II

De Ait Waryagher waren de belangrijkste groep die aan het begin van de 20e eeuw deelnam aan de Rif-oorlogen (zie Rif-Republiek) tegen het Spaanse protectoraat in de Rif. De Spaanse autoriteiten beschouwden de stam als de kern van insumisión voor het koloniale gezag in de oostelijke zone van het protectoraat (zie Slag om Annual).

KhmasstelselBewerken

De Aith Wayagher zijn samen met Ikeräiyen de enige Riffijnse stam die het khmas-stelsel hanteren. Een khams (enkelvoud van khmas) is een soort zelfstandige stam binnen een stam, met een eigen amghar (stamleider). Dit zijn de vijf khmas van de Ait Waryagher:

Na de onafhankelijkheid van Marokko in 1956 werd er een nationaal bestuursregime ingevoerd. Hiermee werd het voorheen geldende Khmasstelsel opgeheven.

GeografieBewerken

De stam van de Aith Waryagher bestrijkt een groot gebied in het centrum van de Rif. De Ait Waryagher grenst aan de volgende stammen:

Dit zijn enkele steden die behoren tot de stam der Ait Waryagher:

Verder zijn de volgende dorpen gelegen in het gebied van de Ait Waryagher:

  • Aith Qemra
  • Buhem
  • Azghar
  • Tazuraxt
  • Mnud
  • Tizi Marda
  • Iakiyen
  • Bayenti
  • Ceqran
  • Rabaa n Turirth
  • Thigzirin
  • Idarducen
  • Aith Hicim
  • Aith Mesud
  • Izefzafen
  • Igar Azegwagh
  • Igar w-Anu
  • Boujibar
  • Ucanen
  • Aith Tfarwin
  • Aith Taa
  • Izakiren
  • Bukidaren
  • Thamedjahth
  • Assekur
  • Rmeksurith
  • Aith Juhra
  • Bumenqad
  • Aith Buxref
  • Asrafil
  • Arrabda n iboqiyanen
  • Ajdir n iboqiyanen
  • Zawith n Sidi Abderqadar
  • Aith Zekri
  • R'ass
  • Ighmiren
  • Aith Yusef
  • Thamerqatc
  • Ikettcumen
  • Isrihan
  • Thizemmurin
  • Bulma (Ignan)
  • Iswiqen
  • Thefsasth
  • Iryanen
  • Isufiyen
  • Kamun
  • Thazaghin
  • Iqenayen
  • Imarnisen
  • Tizi Ayac
  • Ibunharen
  • Merwi
  • Thariwin
  • Timkeriwin
  • Thirkuzin
  • Ihwahwiyen
  • Thigarth
  • Ihedduthen
  • Bihban
  • Backra
  • Aghzar Aisa
  • Semmar
  • Maru
  • Busaida
  • Meckur
  • Aith Dris
  • Aith Said
  • Busrah
  • Uqricen
  • Dhar n Zemmurth
  • Aith Zayan
  • Ikeddaben
  • Aith Aziz
  • Aghrid
  • Arnuq
  • Aith Buseta
  • Ifassien
  • Aghzar n Imziren
  • Ait Butkabut
  • Ighmaren
  • Maghden
  • Ait Amar
  • Ait Grar
  • Bumedhar
  • Imhawren
  • Ait Moussa

Literatuur (selectie)Bewerken

  • David Montgomery Hart: De Ai͏̈th Waryaghar van het Marokkaanse Rifgebied. Etnografie en geschiedenis. Vertaling door Christien Franken & Sietske de Boer. Den Haag, Stem van Marokkaans Democraten-Nederland, 2007. ISBN 9090204709

Ait Waryaghar in NederlandBewerken

In Nederland wonen ongeveer 30.000 personen[bron?] met een Ait Wayaghar-achtergrond.