Hoofdmenu openen

Pluimstaartmos

soort uit het geslacht Haakmos

Pluimstaartmos of pluimstaart-haakmos (Rhytidiadelphus triquetrus) is een soort mos van de klasse Bryopsida (bladmossen).

Rhytidiadelphus triquetrus
Pluimstaartmos
Pluimstaartmos
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Bryophyta (Mossen)
Klasse:Bryopsida
Orde:Hypnales
Familie:Hylocomiaceae
Geslacht:Rhytidiadelphus
Soort
Rhytidiadelphus triquetrus
(Hedw.) Warnst. (1906)
Pluimstaartmos, habitus
Pluimstaartmos, habitus
Afbeeldingen Rhytidiadelphus triquetrus op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Rhytidiadelphus triquetrus op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Het is een vrij zeldzame soort van ijle bossen en graslanden uit het hele Noordelijk Halfrond, en een van onze grootste inheemse mossen. De soort heeft echter veel te lijden gehad van de zure regen.

Inhoud

Etymologie en naamgevingBewerken

  • Synoniem: Hypnum triquetrum Hedwig, Rhytidiadelphus triquetrus var. beringianus (Cardot & Thériot) Grout
  • Duits: Große Kranzmoos
  • Engels: Shaggy moss, Rough goose neck moss

De botanische naam Rhytidiadelphus is afgeleid van Rhytidium, een mossengeslacht, en het Oudgriekse ἀδελφός, adelphos (broer), wat een relatie tussen beide geslachten impliceert. De soortaanduiding triquetrus is afkomstig uit het Latijn en betekent 'driehoekig'.

KenmerkenBewerken

 
Pluimstaartmos, detail laminacellen

Het pluimstaartmos vormt losse matten met stevige en stugge, liggende en dikwijls opstaande planten. De stengels zijn bruinrood gekleurd, tot 20 cm lang, onregelmatig maar spaarzaam vertakt.

De stengelblaadjes zijn afstaand, grijsgroen, tot 6 mm lang, duidelijk geplooid, en vanuit een breed eironde basis geleidelijk versmallend in een haakvormige gekromde top. De bladrand is tot aan het midden fijn gezaagd. De nerf is dubbel en reikt voorbij het midden van het blad. De dikwandige laminacellen zijn prosenchymatisch, lang en smal en met spitse uiteinden.

Het pluimstaartmos geeft zeer zelden sporofyten, de verspreiding gebeurt voornamelijk vegetatief door het afscheuren van de stengels.

HabitatBewerken

Het pluimstaartmos is relatief veeleisend voor wat zijn habitatkeuze betreft. Hij geeft de voorkeur aan zonnige, matig vochtige plaatsen op basische bodems en op strooisellagen. Het mos komt voor in ijle loof- en naaldbossen, maar ook in open kalkgraslanden en kalkrijke duinen.

Verspreiding en voorkomenBewerken

Het pluimstaartmos heeft zijn natuurlijke verspreidingsgebied in het Noordelijk Halfrond (West- en Midden-Europa, Noord-Azië en delen van Noord-Amerika). Het is in België en Nederland een vrij zeldzame verschijning.

Verwante en gelijkende soortenBewerken

Het pluimstaartmos verschilt van het algemenere en nauw verwante gewoon haakmos (R. squarrosus) door de langere, duidelijk geplooide blaadjes, met een dubbele nerf die tot voorbij het midden van het blad reikt.