Oostakker

plaats in Oost-Vlaanderen

Oostakker is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Gent. Oostakker ligt iets ten noordoosten van het stadscentrum, nabij het Gentse havengebied, op de rechteroever van het kanaal Gent-Terneuzen. De plaats is vooral bekend voor het bedevaartsoord Oostakker-Lourdes. De deelgemeente telde op het einde van 2020 14.147 inwoners.

Oostakker
Deelgemeente in België Vlag van België
Wapen van Oostakker
Oostakker (België)
Oostakker
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Gemeente Vlag Gent Gent
Fusie 1977
Coördinaten 51° 6′ NB, 3° 46′ OL
Algemeen
Oppervlakte 10,47 km²
Inwoners (27/04/2020) 14.147
(1351 inw./km²)
Mannen 48,62%
Vrouwen 51,38%
Overig
Postcode 9041
NIS-code 44021(D)
Oude NIS-code 44051
Detailkaart
Kaart van Oostakker
Locatie in Gent
Portaal  Portaalicoon   België

GeschiedenisBewerken

Het huidige Oostakker was waarschijnlijk al bewoond in de prehistorie. Een van de eerste prehistorische nederzettingen was Achtene, afgeleid van de oude Belgische persoonsnaam Aktinios. De eerste middeleeuwse nederzetting was Sloten (een Germaanse naam)[1].

In de middeleeuwen behoorde Oostakker tot het bezit van de Sint-Baafsabdij. De plaatsnaam werd in de 11de eeuw voor het eerst vermeld, als de "oostelijke akkers" van de abdij. Ooit maakten ook de huidige wijken Meulestede en Sint-Amandsberg deel uit van de parochie Oostakker.

Op het grondgebied van de heerlijkheid Oostakker ontstonden in de middeleeuwen verscheidene abdijhoeven en nederzettingen. De meierij van Sloten bleef tot in de 12de eeuw het centrum van de heerlijkheid. Sloten gaat terug tot een oude Merovingische site. De naam is nog terug te vinden in de huidige straatnaam Slotendries. De huidige dorpskern ontwikkelde zich noordelijker als een driessite. Sinds de 14de eeuw stond daar een kapel, gewijd aan Sint Laurentius. Het gebied van Oostakker behoorde aanvankelijk tot de parochie van de Heilige Kerst, binnen de Gentse stadspoorten. In 1578 werd de kapel een parochiekerk. In de 17de eeuw werd die vervangen door de Sint-Amanduskerk.

In 1800 werd Oostakker een zelfstandige gemeente met Pieter Frans Drubbel als eerste burgemeester. In 1872 werd Sint-Amandsberg, dat toen reeds meer inwoners telde dan Oostakker zelf, afgesplitst en een aparte gemeente met Alfons Braeckman als eerste burgemeester.[2] De westelijke gemeentegrenzen werden in de 20ste eeuw meerdere malen opgeschoven, door de uitbreiding van de Gentse haven. Verdere burgemeesters waren Charles Blommaert (1896-1906), Remi Ackerman (1927-1931) en Jozef Ackerman (1971-1976).

In 1974 is Oostakker verbroederd met het Franse dorpje Molières-sur-Cèze. Rond diezelfde tijd is ook een officieuze verbroedering ontstaan met het Joegoslavische Okrugljača (huidig Kroatië) nadat een ballon uit een ballonnetjeswedstrijd daar was beland[3].

Van 1942 tot 1944 was Oostakker deel van de fusiegemeente Groot-Gent, op bevel van de Duitse bezetter. Op nieuwjaarsdag 1977 hield Oostakker als onafhankelijke gemeente finaal op te bestaan, het werd deel van Gent.[4]

Lijst van burgemeesters van OostakkerBewerken

  • Pieter Francies Drubbel (1800-1845)
  • Domien Geers (1845-1849)
  • Henri Buysse (1852-1864)
  • Jozef Drubbel (186-1869)
  • Amand Geers (1870-1872)
  • Charles De Rudder (1872-1886)
  • François Van Impe (1886-1896)
  • Charles Blommaert (1896-1906)
  • Albert Van Loo (1907-1919)
  • Jacob De Keukelaere (1921-1927)
  • Remi Ackerman (1927-1932)
  • Pierre De Vaere (1933-1940)
  • Roger De Wulf (1940-1971)
  • Jozef Ackerman (1971-1976)

BezienswaardighedenBewerken

  • de Basiliek van Oostakker-Lourdes: het bedevaartsoord kwam er op initiatief van een adellijke vrouw : Markiezin de Courtebourne-de Nédonchel die toen op het naburige kasteel Slotendries woonde. In 1873 bouwde zij in haar tuin een grot ter ere van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes. Na de inzegening van het beeld aan de grot in 1873 vroegen omwonenden en bewoners van het Gentse om te mogen komen bidden aan de grot. Een jaar later is Pieter De Rudder aan de grot op miraculeuze wijze genezen van een open beenbreuk. Door deze genezing ontstond er een grote toeloop van gelovigen. Om de bedevaarders te ontvangen bouwde men een kerk in neogotische stijl. Ze werd in 1877 ingezegend en in 1924 verheven tot basiliek. De basiliek is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekte Ontvangenis, de naam waarmee Maria zich bekendmaakte aan Bernadette op 25 maart 1858. Door toedoen van onder andere Markiezin de Courtebourne, werd Oostakker-Lourdes ook de bakermat van een indrukwekkende onderwijscampus.
  • het Executieoord Rieme-Oostakker waar 66 verzetsstrijders tussen 19 januari 1943 en 24 augustus 1944 door de Duitse bezetter werden geëxecuteerd.

Natuur en landschapBewerken

Oostakker ligt in Zandig Vlaanderen op een hoogte van 7 tot 8 meter. Het ligt nabij de Haven van Gent aan het Kanaal Gent-Terneuzen en is sterk verstedelijkt, naar het zuiden toe is de plaats vastgegroeid aan de Gentse agglomeratie, en wel Sint-Amandsberg.

SportBewerken

VoetbalBewerken

In Oostakker hebben een aantal ploegen gespeeld, en terreinen gehad. Van 1937 tot 2002 bestond KFC Oostakker, wat daarna is opgegaan in Racing Gent-Zeehaven, het huidige Racing Gent. Het stamnummer en de kleuren van KFC Oostakker (rood-wit) verdwenen. Enkele jaren later zijn alle ploegen van Racing Gent in Oostakker beginnen spelen. In 1980 is uit een fusie van SK Oostakker en SV Oostakker SKV Oostakker ontstaan. Sinds 2017 heeft de A-kern van Belgische eersteklasser KAA Gent een oefencomplex in Oostakker.

VerkeerBewerken

Een gratis veerdienst verzekert de overvaart over het kanaal Gent-Terneuzen tussen Langerbrugge en Oostakker. Het veer is toegankelijk voor voetgangers, fietsers en voertuigen met een totaal gewicht van 20 ton en een maximale lengte van 20 m. Het is alle dagen in bedrijf van 4u30 tot 23u20.

GalerijBewerken

Bekende inwonersBewerken

Demografische ontwikkelingBewerken

  • Bronnen: NIS en Stad Gent - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen; 1976, 1990, 2000 en 2007=inwonertal op 31 december. Bron data van voor 1800: [5]. Data voor 1469 en 1577 zijn schattingen. Bron 1800:[6]
  • 1872: het gehucht Sint-Amandsberg werd een zelfstandige gemeente
  • 1900: afstand van een gebiedsdeel aan Gent (799 inwoners)
  • 1920: afstand van een gebiedsdeel aan Gent (437 inwoners)

TriviaBewerken

  • De plaats wordt ook vermeld in de titel van een dichtbundel van Hugo Claus, De Oostakkerse gedichten (1955).
  • In het lied "Mijn Vlaanderland" van Willem Vermandere wordt Oostakker en zijn bedevaartsoord vermeld.
  • Oostakker wordt vermeld in de Urbanusstrips: in nummer 96, "De Zwarte Maagd", op pagina 8, verklaart Maria dat ze op de 24e moet verschijnen in Oostakker.

Zie ookBewerken

Nabijgelegen kernenBewerken

Sint-Amandsberg, Langerbrugge (veer), Hijfte, Desteldonk

Externe linksBewerken

  Zie de categorie Oostakker van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.