Hoofdmenu openen

Mandarijneend

soort uit het geslacht Aix

De mandarijneend (Aix galericulata) is een vogel uit de familie van Anatidae (eendvogels). Van oorsprong is de mandarijneend een Aziatische vogel die zijn nest maakt in verlaten spechtennesten op grote hoogte. Mandarijneenden worden al enige honderden jaren gehouden als sierwatervogel. Verwilderde populaties komen voor in West-Europa.

Mandarijneend
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Pair of mandarin ducks.jpg
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Chordata (Chordadieren)
Klasse:Aves (Vogels)
Orde:Anseriformes (Eendvogels)
Familie:Anatidae (Eendachtigen)
Geslacht:Aix
Soort
Aix galericulata
(Linnaeus, 1758)
Verspreiding van de mandarijneend in Europa
Verspreiding van de mandarijneend in Europa
Afbeeldingen Mandarijneend op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Mandarijneend op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

Inhoud

KenmerkenBewerken

De mannetjes van deze kleurrijke vogels hebben een donkerrode snavel, een lange, afhangende kuif, kastanjebruine bakkebaarden en twee goudkleurige zeiltjes op de vleugels, die kunnen worden opgezet om vrouwtjes en andere mannetjes te imponeren. De vrouwtjes en jongen zijn bruinachtig grijs met lichte vlekjes op de borst en flanken. Ze hebben een opvallende witte vlek achter het oog en witte kin. De lichaamslengte bedraagt 41 tot 49 cm en het gewicht is ongeveer 600 gram.

LeefwijzeBewerken

Mandarijneenden rusten vaak in bomen. Ze kunnen in het donker goed zien. Hun voedsel, dat ze op het land zoeken, bestaat uit noten en zaden, maar ook insecten en slakken staan op het menu. Dit dier is deels een trekvogel.

VoortplantingBewerken

De vrouwtjes broeden in bomen, meestal in een inrottingsgat of een oud spechtenhol. Een dag nadat de jongen het ei hebben verlaten, springen ze uit het nest.

Verspreiding en leefgebiedBewerken

Het oorspronkelijke broedgebied ligt in het oosten van China en het noorden van Noord-Korea. Deze populatie overwintert in het noorden van Indochina. De populatie in Japan is standvogel. Als exoot komt de mandarijneend plaatselijk voor in Nederland, België, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Slovenië.

Voorkomen in Nederland en VlaanderenBewerken

Het eerste broedgeval in het wild werd vastgesteld in 1964, in de duinen bij Wassenaar (Meijendel). Nadien waren er meer broedgevallen in parken om Den Haag en later in de jaren 1960 ook in Gelderland aan de IJssel bij Heerde. In de loop van de jaren 1970 breidde de soort zich uit naar de buurt van Arnhem, Doorwerth, Renkum en Wageningen. Rond 1994 werd het aantal broedparen geschat op circa 100.[2] In het gebied om Arnhem is het aantal losse waarnemingen in een reeks van jaren goed bijgehouden. Hieruit blijkt dat rond het jaar 2000 dit aantal opliep tot meer dan 500. Na 2002 daalde dit aantal weer.[3] Volgens SOVON zijn er landelijk te weinig gegevens voor een betrouwbare trendberekening. In de periode 1998-2007 werd het aantal broedparen geschat op 200 tot 260.[4] Na een winter met een periode van strenge vorst, daalt het aantal meestal.

Ook in Vlaanderen broedt de mandarijneend. Het aantal broedgevallen wordt door het INBO geschat tussen de 75 en de 100 paren.[5]

StatusBewerken

De mandarijneend heeft een groot verspreidingsgebied en daardoor is de kans op de status kwetsbaar (voor uitsterven) gering. De grootte van de populatie wordt geschat op 65.000 tot 66.000 individuen. Deze aantallen lopen achteruit. Echter, het tempo ligt onder de 30% in tien jaar (minder dan 3,5% per jaar). Om deze redenen staat de mandarijneend als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.[1]