Johann Heinrich Lambert

wiskundige uit Zwitserland (1728-1777)

Johann Heinrich Lambert (Mulhouse, 26 augustus 1728Berlijn, 25 september 1777) was een Duits-Zwitserse wetenschapper. Hij was behalve wiskundige ook een astronoom, natuurkundige en filosoof.

J.H. Lambert

Van oktober 1757 tot juni 1758 verbleef Lambert met twee leerlingen (hij was hun huisleraar in het Zwitserse Chur) in Utrecht en maakte vandaar reizen naar Den Haag (waar de uitgever van zijn eerste boek Route de la lumière gevestigd was), Rotterdam, Leiden (bezoek aan Pieter van Musschenbroek), Gouda, Amsterdam en Zeist (Hernhutter-gemeenschap).

Wetenschappelijk werkBewerken

WiskundeBewerken

 
Illustratie uit De ichnographica campi (Acta eruditorum, 1763)

Lambert was de eerste die onomstotelijk bewees dat het getal π (pi) een irrationaal getal was, dat wil zeggen niet als een breuk kan worden geschreven.

CartografieBewerken

Lambert wordt gezien als de grondlegger van de moderne cartografie met zijn theorie van kaartprojecties. Hij beschreef een aantal projectiemethoden die equivalent of conform zijn. Beide tegelijk is niet mogelijk. Een van zijn theorieën was de basis voor vele deel-kaarten van de wereld, de Lambertprojectie. Er kwam een groot aantal verbeteringen en vele kaarten over de hele wereld zijn gebaseerd op de projectie van Lambert.

MeteorologieBewerken

In 1758 verscheen Route de la lumière, een weerboek. Hij maakte daarin gebruik van symbolen die hij overgenomen had van middeleeuwse astronomen. Tekens zoals deze werden in de 18e eeuw op grote schaal gebruikt en zijn de voorlopers van de moderne weerkaartsymbolen.

NatuurkundeBewerken

Lambert bouwde de eerste practisch bruikbare hygrometer. In 1760 verscheen zijn boek over fotometrie, de Photometria. Uitgaande van de veronderstelling dat licht zich rechtlijnig beweegt toonde Lambert aan dat de belichting van een oppervlak recht evenredig was met de sterkte van de lichtbron en omgekeerd evenredig met het kwadraat van de afstand tussen lichtbron en beschenen oppervlak en de sinus van de hoek tussen de lichtstralen en het oppervlak. Lambert's cosinuswet. De resultaten werden ondersteund door waarnemingen: de visuele vergelijking van de illuminatie en uitgevoerde berekeningen.

In Photometria formuleerde lambert ook de wet van lichtabsorptie, de Wet van Lambert-Beer en introduceerde hij het begrip albedo.[1] Lambert's reflectie, ook geïntroduceerd in Photometria is vernoemd naar hem.

Lambert schreef ook een klassiek geworden boek over Lijnperspectief en heeft bijgedragen aan de geometrische optica.

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken

ReferentiesBewerken

  1. Mach, Ernst, The Principles of Physical Optics. Dover (2003), 14–20. ISBN 0-486-49559-0.
  Zie de categorie Johann Heinrich Lambert van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.