Hoofdmenu openen

Jan Willem Tellegen

Nederlands ingenieur en burgemeester van Amsterdam (1859-1921)
Jan Willem Cornelis Tellegen, nieuwe burgemeester. Haagsche Courant 1 maart 1915
Jan Willem Tellegen in 1920
Gedenksteen bij een bank in park Sonsbeek, Arnhem met de tekst "ter herinnering aan Ir. J.W.C. Tellegen directeur gemeentewerken 1890-1901"

Ir. Jan Willem Cornelis Tellegen (Groningen, 31 mei 1859Amsterdam, 16 april 1921) was een burgemeester van Amsterdam van 1915 tot 1921.

Tellegen volgde een opleiding tot technisch en civiel ingenieur aan de Polytechnische School te Delft. Aanvankelijk was hij directeur van de gemeentewerken in Arnhem, waarbij het Park Sonsbeek in 1899 werd aangekocht. April 1901 werd hij directeur van het Bouw- en Woningtoezicht van Amsterdam. Als zodanig zette hij zich in voor de volkshuisvesting volgens de in 1902 ingestelde Woningwet. Om deze wet kracht bij te zetten stelde hij omstreeks 1905 de 'Amsterdamsche Bouwverordening' op. Deze werd door projectontwikkelaars en architecten als zeer beperkend ervaren, maar bleek voor de bouw van 'volkswoningen' zeer effectief. Ook hechtte Tellegen, zelf in de tijd een ontwerper van gebouwen en parken, er waarde aan dat belangrijke architecten betrokken werden bij de volkshuisvesting. Er werden woningen in de Amsterdamse Schoolstijl gebouwd, zoals De Dageraad tegenover zijn monument. Tellegen is - samen met Keppler en Wibaut - mede een drijvende kracht geweest achter de bouw van het monumentale tuindorp Vogeldorp in Amsterdam-Noord. In 1925 werd namelijk in de Burgemeester Tellegenstraat in de Nieuwe Pijp, deel van Amsterdam Zuid, voor hem een monument opgericht, gebeeldhouwd door Chris van der Hoef en Driekus Jansen van Galen. Rond zijn gebeeldhouwde profiel-portret staat de tekst: Burgemeester Tellegen 1859-1921. Gesticht in het jaar 1924 door de Amsterdamsche Woningbouwvereenigingen. Uit dankbaarheid voor den Arbeid verricht in het belang der Volkshuisvesting. Met onder deze tekst links en rechts 5 vogels. Boven het monument 6 beeldjes. Dit monument is bevestigd op de muur van de vroegere Leeszaal en vergaderzaal van de Openbare Bibliotheek op het Coöperatiehof.[1]

FamilieBewerken

Tellegen was een lid van het Nederlands Patriciaatsgeslacht Tellegen en een zoon van prof. mr. Bernardus Tellegen (1823-1885) en Johanna Sepina Boldewina Adriana barones van Ittersum (1831-1910), lid van de familie Van Ittersum. Hij trouwde in 1887 met Alida Johanna Jacoba Fock (1865-1941), dochter van de Amsterdamse burgemeester mr. Cornelis Fock (1828-1910), en lid van het patriciaatsgeslacht Fock. Uit dit huwelijk werden vijf kinderen geboren, onder wie Marie Anne Tellegen (1893-1976). Een naar hem vernoemde kleinzoon, Jan Willem Cornelis Tellegen (1913-1989), was lange tijd burgemeester van Wijhe.

TriviaBewerken

PublicatiesBewerken

  • J.W.C. Tellegen, schrijver van de rubriek 'Staten-Generaal' (1886-1890) van De Ingenieur, orgaan der Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs. Weekblad gewijd aan de techniek en de economie van openbare werken en nijverheid. Opgericht in 1886.
  • J.W.C. Tellegen (28 december 1895) 'Het nieuwe gebouw voor de Ambachtsschool en avondschool voor handwerkslieden te Arnhem', De Opmerker, bouwweekblad, 30e jaargang, nummer 52. Zie TU scan 1[dode link], scan 2[dode link] en scan 3[dode link].
  • J.W.C. Tellegen (8 februari 1896) 'Het nieuwe gebouw voor de Ambachtsschool en Avondschool voor handwerkslieden te Arnhem', De Opmerker, bouwweekblad, 31e jaargang, nummer 6, pp. 42-44. Zie TU Delft scan 1[dode link], scan 2[dode link] en scan 3[dode link].
  • J. Oppenheim, Verslag der commissie in zake eene nieuwe regeling van het staatstoezicht op de volksgezondheid, benoemd ingevolge het besluit van de algemeene vergadering der Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs, op 25 september 1897, te ’s-Gravenhage. Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs, 1899. 57 p. (commissieleden Menno Huizinga, M. Sijmons, J.W.C. Tellegen, A. Thomas)[5]
  • E. Fokker, W.L.P.A. Molengraaff, W.A. Poort, J.W.C. Tellegen, Verplichte verzekering van werklieden tegen de geldelijke gevolgen van invaliditeit en ouderdom Rapport op verzoek van het Bestuur van den Vrijzinnig-Democratische Bond uitgebracht. 's-Gravenhage : Vrijzinnig-Democratische Bond, 1902. 41 p.
  • Voorstel van de leden: J. W. C. Tellegen en H. A. van IJsselsteyn met het verslag der Commissie van beoordeling en het prae-advies van het Bestuur, ingevolge art. 29 en 30 van het Reglement ; Referaten van de leden: J. de Koning, T. Sanders en F. M. van Veen over Gemeentelijke exploitatie van ondernemingen. 's-Gravenhage, Vereeniging van Delftsche Ingenieurs, 1902. 51 p.
  • H.J. Nieboer, J.H. Valckenier Kips, J.W.C. Tellegen; Vereeniging voor de Staathuishoudkunde en de Statistiek.Prae-adviezen over de vragen: Welke gedraglijn moet aan de gemeenten worden aanbevolen in het belang van hare doelmatige uitbreiding? : Zijn er wetswijzigingen noodig om deze gedragslijn mogelijk te maken? : zoo ja, welke? (Betreffende Stadsplanning, Grondspeculatie, Uitbreidingsplannen en Onteigening). 's-Gravenhage : Nijhoff, 1908. XII, 331 p.[6]
  • J.W.C. Tellegen, De rede van Mr. van den Biesen. Over de Woningwet en hare toepassing. in 'Land en Volk', blad van Vrijzinnig Democratische Bond, 1908.

LiteratuurBewerken

Externe linksBewerken