Egem (West-Vlaanderen)

deel van Pittem (West-Vlaanderen), België

Egem is een dorp in de Belgische provincie West-Vlaanderen en een deelgemeente van Pittem.

Egem
Deelgemeente in België Vlag van België
Wapen van Egem
Egem (België)
Egem
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag West-Vlaanderen West-Vlaanderen
Gemeente Vlag Pittem Pittem
Coördinaten 51° 1′ NB, 3° 16′ OL
Overig
Postcode 8740
Detailkaart
Locatie in de gemeente Pittem
Locatie in de gemeente Pittem
Portaal  Portaalicoon   België

ToponymieBewerken

De naam Egem wordt als Hedenghem voor het eerst vermeld in 1179, in een kerkelijk document, met betrekking tot de abdij van Saint-Nicolas-des-Prés bij Doornik. Hedenghem zou uit het Frankisch afkomstig zijn, van het Germaanse Hathinga haim, zoveel betekent als de woonplaats van Hado en zijn afstammelingen. In de 15de eeuw vindt men meestal Heedeghem terug, vanaf de 16de en 17de eeuw komt Heeghem meer in gebruik. In het West-Vlaams wordt de begin-h niet uitgesproken, en zo kreeg vanaf de 18de eeuw ook in de spelling de vorm Eeghem de bovenhand. Dit werd ook de officiële spelling op 21 oktober 1937, tot na de Tweede Wereldoorlog onder de nieuwe spelling de naam kortweg Egem werd.

GeschiedenisBewerken

De eerste sporen van bewoning stammen van het Mesolithicum. Begin 10e eeuw zou er sprake kunnen zijn van een kerkje. Omstreeks 1570 zou ridder Joos van Grysperre hier een renaissancekasteel hebben gebouwd. Einde 16e eeuw kreeg Egem te maken met diverse partijen in de godsdiensttwisten, waardoor de plaats ongeveer 20 jaar desert, desolaet ende infructueulx gheleghen heeft. Het Twaalfjarig Bestand, begonnen in 1609, maakte wederopbuw mogelijk. Toen er na dit bestand weer oorlog werd gevoerd, kreeg Egem gedurende de rest van de 17e eeuw te maken met plunderingen en epidemieën. Omstreeks 1750 werd de steenweg van Brugge naar Kortrijk aangelegd, welke via Egemkapelle kwam te lopen.

Van 1830-1850 was er een crisis in de thuisweverij vanwege de toenemende industrialisatie. Einde 19e eeuw was er sprake van toenemende cichoreiteelt en -verwerking. Van 1899-1900 bouwde men aan een erwtenconservenfabriek, La Flandre genaamd, welke in 1939 werd gesloten. In 1926 werd een tweede groentenconservenfabriek in bedrijf gesteld, Sint-Dorothea geheten, welke tot 1975 in bedrijf was.

In 1898 werd een steenbakkerij opgericht, waar in 1924 de allereerste tunneloven van België in werking trad. Ze vervaardigden ook draineerbuizen en betonproducten, maar schakelden weer over op baksteen en werden in 2006 overgenomen door Wienerberger AG. Dan is er nog Bernina, feitelijk een handelshuis voor fietsen, landbouwmachines en vooral naaimachines, van het Zwitserse merk Bernina. In de eerste helft van de 20e eeuw was er ook sprake van vlaszwingelarijen en een mechanische vlasroterij.

Op 17 oktober 1918 werd de kerktoren door de terugtrekkende Duitsers opgeblazen. Dit veroorzaakte veel schade, ook in de omgeving van de kerk.

In 1977 ging de gemeente Egem op in de fusiegemeente Pittem.

BezienswaardighedenBewerken

 
De VRT-zendmast.
  • De Sint-Germanuskerk [1]
  • De 305 meter hoge VRT-zendmast, die het landschap domineert. Hij werd in 1973 gebouwd en is vervaardigd uit metaal.[2] Hij wordt gebruikt voor het verspreiden van de radio- en televisiesignalen van de VRT en verschillende commerciële radiostations zoals JOE fm, Q-Music en Nostalgie.
  • In Egem start ook de wastineroute en werd er aan klei gewonnen om bakstenen te maken.[3]
  • Wapensteen del Rio, op het Egemsdorpsplein. Het betreft een replica van de wapensteen van de heren van Egem, in het bijzonder Antoon Gabriël I del Rio die in 1646 heer van Egem werd. [4]

Natuur en landschapBewerken

Egem ligt in Zandlemig Vlaanderen en wel op een uitloper van het Plateau van Tielt, op een hoogte van 25 meter (bij de samenvloeiing van de Ringbeek en de Veldekensbeek) tot 50 meter (bij Egemkapelle). De dorpskom ligt op ongeveer 42,5 meter hoogte.

Geboren in EgemBewerken

BurgemeestersBewerken

  • 1800-1803: Charles Lebrun
  • 1803-1805: Carolus De Backer
  • 1805-1806: Jan Amand Loncke
  • 1806-1830: Timothée van der Gracht d'Eeghem
  • 1830-1836: Jacob Lambrecht
  • 1836-1858: Idesbald van der Gracht d'Eeghem
  • 1858-1897: Albéric van der Gracht d'Eeghem
  • 1897-1931: August van den Abeele
  • 1931-1939: Victor Roygens
  • 1939-1962: Maurits Lauwers
  • 1962-1965: Emeri Martens
  • 1965-1976: Albert Naert
  • 1977: fusie met Pittem.

Nabijgelegen kernenBewerken

Pittem, Koolskamp, Zwevezele, Wingene, Tielt

LiteratuurBewerken

  • Valère ARICKX, Het Spaans-Brugs geslacht del Rio, in: Biekorf, 1962.
  • Valère ARICKX, Geschiedenis van Egem, 2 vol., Pittem, 1982.
  Zie de categorie Egem (West-Vlaanderen) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

BronnenBewerken

  1. Sint-Germanuskerk, www.pittem.be
  2. Televisiemast Egem, www.pittem.be
  3. Wastineroute, www.vlaanderen-fietsland.be
  4. Wapensteen del Rio, www.westtour.be
  5. Nationaal Biografisch Woordenboek. resources.huygens.knaw.nl. Geraadpleegd op 13 augustus 2020.