Cartografie

de techniek om kaarten te vervaardigen
(Doorverwezen vanaf Cartograaf)

Cartografie (binnen het vakgebied zelf doorgaans gespeld als kartografie) is de wetenschap en techniek om informatie met een geografische component inzichtelijk en aanschouwelijk te maken in analoge en digitale media met kaarten en andere middelen. Iemand die dergelijke kaarten en aanverwante producten samenstelt wordt een cartograaf of kartograaf genoemd.

AlgemeenBewerken

Het begrip "cartografie" is in het begin van de 19e eeuw ontstaan. Het is een samentrekking van het Griekse "khartes" = papyrus (papier) en "graphein" = schrijven.

Cartografie wordt wel gedefinieerd als:

  • Het toegankelijk en hanteerbaar maken, en overdragen van ruimtelijke informatie, met nadruk op de visualisatie en interactie, afgestemd op het oplossen van ruimtelijke problemen.
  • Cartografie is de wetenschap die alle methodes bestudeert om aardrijkskundige verschijnselen weer te geven op een kaart.[1]

Cartografie is de communicatiewetenschap, die zich bezighoudt met het doorgeven van informatie door middel van kaarten. Tegenwoordig worden bijna alle kaarten digitaal gemaakt. Kaarten vormen in een geografisch informatiesysteem (GIS) is een essentieel onderdeel bij het raadplegen van informatie.

HistorieBewerken

  Geschiedenis van de atlascartografie

Strabo (ca. 64 v.Chr. - 19 na Chr.) was een Griekse historicus, wiens werk "Geographika" een beschrijving van de toen bekende wereld bevatte. Aan de hand van deze beschrijving kunnen we een kaart tekenen die de wereld afbeeldt zoals ze door Strabo werd beschreven.

Enige tijd later zou Claudius Ptolemaeus (87 - 168 n.Chr.) met zijn Cosmographia of Geographia, een gids voor het maken van kaarten met een lijst van de geografische lengte en breedte van ca. 350 plaatsen een werk uitbrengen aan de hand waarvan men een serie kaarten kon tekenen van de gehele aan de auteur bekende wereld.

Het begin van de grote ontdekkingsreizen luidde een nieuwe ontwikkeling van de cartografie in. Tot in de 15e eeuw waren landkaarten gebaseerd op het klassieke werk van Ptolemeus (2e eeuw n.C.) en "atlassen" willekeurige verzamelingen van samengebonden kaarten. Een van de vroegste, mogelijk zelfs de eerste, atlas die dat predicaat daadwerkelijk verdient was de nautische atlas van Battista Agnese uit Genua uit de 16e eeuw.

Cartografische techniekenBewerken

  Kaarten voor cartografische technieken.

De meest algemene cartografische techniek is de landkaart. Dit is een gemodelleerde weergave van het aardoppervlak; meestal een geografische weergave, soms schematisch. Betreft het een cartografische landkaart, dan wordt per definitie gebruikgemaakt van een schaal, zodat de weergave meegenomen kan worden of op een beeldscherm kan worden getoond (zie onder 'beeldschermcartografie').

CartografenBewerken

Belangrijke vroege Nederlandse en Vlaamse cartografen uit de 16e eeuw zijn:

Uit de 17e eeuw:

Daarnaast mogen genoemd worden:

GalerijBewerken

Zie ookBewerken

  Wikibooks heeft meer over dit onderwerp: Atlas van Europa.
  Wikibooks heeft meer over dit onderwerp: Historische atlas.
  Wikibooks heeft meer over dit onderwerp: Handboek Geo-visualisatie.

Externe linksBewerken

  Zie de categorie Cartography van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.