Albanezen

etnische groep

Albanezen (Albanees: Shqiptarët) zijn een volk op de Balkan. Zij vormen de meerderheid van de bevolking in Albanië en Kosovo (Kosovaarse Albanezen). Ook wonen er etnische Albanezen in de omringende landen Noord-Macedonië, Griekenland, Servië en Montenegro.

Albanezen
Shqiptarët
Albanese vrouwen in traditionele kleding
Totale bevolking ±8 miljoen[1]
Verspreiding Vlag van Albanië Albanië: 2.525.263 (2018)[2]
Vlag van Kosovo Kosovo: 1.772.152 (2018)[3]
Vlag van Griekenland Griekenland: 574.870 (2013)[4]
Vlag van Noord-Macedonië Noord-Macedonië: 509.082 (2002)[5]
Vlag van Italië Italië: 481.535[6]
Vlag van Duitsland Duitsland: 273.645 (2018)[7]
Vlag van Zwitserland Zwitserland: 259.891 (2018) [8]
Taal Albanees
Geloof Star and Crescent.svg islam,
Gold Christian Cross no Red.svg katholieke kerk,
Alternate Emblem Orthodox Autocephalous Church of Albania.png orthodoxe kerk
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

DNA-onderzoek naar AlbanezenBewerken

Uit onderzoek blijkt dat de Albanezen een vergelijkbare genetische afkomst delen met andere Zuid-Europese volkeren, met name met de Italianen en Grieken.[9][10]

Er bestaan twee stammen van etnische Albanezen, de Gegen en de Tosken.

Etnische Albanezen vinden elkaar in een gemeenschappelijke identiteit, taal en Albanese vlag.

ReligieBewerken

 
Verspreiding per religie in Albanië.

Van oudsher waren de Albanezen paganisten. Later werden zij oosters-orthodox, rooms-katholiek en islamitisch, mede een gevolg van de overheersing door andere volkeren.

Albanezen zijn een multireligieus volk. Het volk is zeer tolerant als het gaat om religie. De meeste Albanezen stellen echter hun etniciteit boven hun geloof. Een bekend motto van de Albanezen is: Feja e Shqiptarit është Shqiptaria, (Nederlands: Het geloof van de Albanezen is Groot-Albanië). Deze overtuiging wordt ook breed gedragen door de Albanese diaspora over de hele wereld.

Van de religieuze Albanezen is de meerderheid soennitisch moslim, met name in Kosovo en Noord-Macedonië.

De rooms-katholieke kerk is na de islam de grootste religie onder de Albanezen. De Albanese katholieken komen vooral uit het uiterst noorden van Albanië, in de omgeving van Shkodër en Lezhë en in de Dukagjini-regio van Kosovo, het westen van het land, met als belangrijkste plaatsen Gjakovë, Pejë, Prizren en Klinë en in de omringende traditionele dorpen.

De laatste belangrijkste religie onder Albanezen is de Albanees-Orthodoxe Kerk, deze stroming van het christendom heeft vooral veel volgelingen in Centraal en Zuid Albanië.

De religieuze voorkeur van Albanezen verschilt van land tot land (zie onderstaand tabel).

Religie van de Albanezen per land
Religie   Islam   Christendom Atheïsme/
Agnosticisme
Anders
  Albanië 65% 17% 3% 15%
  Kosovo 95,6% 3,7% 0,1% 0,6%
  Noord-Macedonië 98,2% 1,4% 0% 0,4%
  Montenegro 73,2% 26,4% 0,1% 0,3%
  Servië 71,1% 19,5% 3% 6,4%
  Kroatië 54,8% 40,7% 1,8% 2,7%
  Italië [11] 41,5% 38,9% 17,8% 1,9%
  Australië [12][13] 25,5% 33,9% 31,4% 2,1%
  Slovenië [14] 86,7% 6,1% 1,6% 7,2%

VerspreidingBewerken

 
Albanezen in Albanië (rood)

De Albanese diaspora vormt een van Europa's grootste diaspora's. De emigratie van Albanezen vanuit Albanië doet zich al sinds de vroege middeleeuwen voor, toen tal van Albanezen naar Zuid-Italië en Griekenland emigreerden om te ontsnappen aan verschillende sociaal-politieke moeilijkheden en de Ottomaanse heerschappij. De moderne Albanese diaspora is grotendeels gevormd sinds 1991, na de val van het communisme in Albanië. Ruim 800.000 Albanezen hebben het land sinds 1991 verlaten, de meesten vestigen zich in Griekenland en Italië, hetzij permanent, hetzij als tijdelijke arbeidskrachten. In buurland Kosovo hebben ruim 1 miljoen Albanezen het land definitief verlaten, met name na de Kosovo-oorlog. De belangrijkste bestemmingslanden voor Albanezen uit Kosovo zijn landen zoals Zwitserland, Oostenrijk, Duitsland en Zweden.

AlbaniëBewerken

In de Albanese volkstelling van 2011 werden identificeerden 2.312.356 personen zich als etnische Albanezen, hetgeen 82,58% van de Albanese bevolking is. De telling wordt door de Raad van Europa als onbetrouwbaar en onnauwkeurig beschouwd, aangezien 390.938 inwoners (14% van de totale bevolking) hun nationaliteit niet aangaven, terwijl 44.144 (1,6%) hun nationaliteit als 'niet relevant' beschouwden.

Ontwikkeling van het aantal Albanezen in Albanië in de periode 1945–2011
Jaar 1945 1955 1960 1979 1989[15] 20111
Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal %
Albanezen 1.075.500 95,9 1.349.100 97,0 1.581.745 97,3 2.535.913 97,9 3.117.601 98,0 2.312.356 82,58

KosovoBewerken

  Zie Kosovaarse Albanezen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Albanezen vormen de grootste bevolkingsgroep in Kosovo. Het aantal Kosovaarse Albanezen is de afgelopen decennia continu gestegen, vooral als gevolg van het hogere geboortecijfer vergeleken met de Serviërs (zie: onderstaand tabel).

Ontwikkeling van het aantal Albanezen in Kosovo in de periode 1948–2011
Jaar [16] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 2011
Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal %
Albanezen 498.244 68,5 524.559 64,9 646.605 67,1 916.168 73,7 1.226.736 77,4 1.596.072 81,6 1.616.869 92,9

Noord-MacedoniëBewerken

  Zie Albanezen in Noord-Macedonië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Volgens de meest recente volkstelling in 2002 telde de Republiek Noord-Macedonië 2.022.547 inwoners, waarvan 509.083 etnische Albanezen (oftewel: 25,2% van de Macedonische bevolking). De Albanese minderheid woont vooral in het noordwesten en het westen van het land.

Ontwikkeling van het aantal Albanezen in Noord-Macedonië in de periode 1948–2002
Jaar 1948 1953 1961 1971 1981 1991 2002
Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal %
Albanezen 197.389 17,1 162.524 12,5 183.108 13,0 279.871 17,0 377.726 19,8 441.987 21,7 509.083 25,2

MontenegroBewerken

  Zie Albanezen in Montenegro voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
 
Verspreiding van de Albanezen in Montenegro (2011)

Volgens de meest recente volkstelling in 2011 telde Montenegro 620.000 inwoners, waarvan ruim 30.000 etnische Albanezen (oftewel: 4,9% van de bevolking). Albanezen zijn met name geconcentreerd in het zuidoosten en oosten van Montenegro, langs de Montenegrijnse grens met Albanië. De grootste en belangrijkste nederzetting van Albanezen in Montenegro is Ulcinj, waar ook het hoofdkantoor van de Albanese Nationale Raad is gevestigd. Naast een Albanese bevolkingsmeerderheid in Ulcinj (71%) en het nieuwgevormde Tuzi (68%), vormen Albanezen een significante minderheid in de gemeenten Gusinje (40%), Plav (19%), Bar (6%), Podgorica (5%) en Rožaje (5%).

Ontwikkeling van het aantal Albanezen in Montenegro in de periode 1948–2011
Jaar 1948 1953 1961 1971 1981 1991 2003 2011
Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal %
Albanezen 19.425 5,1 23.460 5,6 25.803 5,5 35.671 6.7 37.735 6,5 40.415 6,6 31.163 5,0 30.439 4,9

DiasporaBewerken

Ook buiten de Balkan worden grote groeperingen Albanezen aangetroffen, vooral in Turkije, Groot-Brittannië, Italië, Duitsland, Zwitserland en de Verenigde Staten.

TaalBewerken

De Albanezen spreken Albanees, een Indo-Europese taal zonder nauwe verwanten. Het Albanese alfabet is gebaseerd op het Latijnse en heeft 36 letters. Er zijn twee dialecten van het Albanees: het Gegisch (noorden) en het Toskisch (zuiden).

Bekende AlbanezenBewerken

AfbeeldingenBewerken

Zie ookBewerken

  Zie de categorie Albanians van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Europese etniciteiten en nationaliteiten
Etniciteit:Adygeeërs · Agoeliërs · Aroemenen · Arpitanen · Ashkali · Avaren · Balkaren · Basken · Bosniakken · Bretons · Britten · Catalanen · Cornish · Corsicanen · Csángó's · Dargienen · Donau-Zwaben · Friezen · Gagaoezen · Galiciërs · Goralen · Gorani · Ingoesjen · Ingriërs · Jenische · Joden · Kabardijnen · Kalmukken · Karatsjajers · Kareliërs · Kasjoeben · Koemukken · Komi · Komi-Permjaken · Kozakken · Krim-Tataren · Laken · Letgallen · Lezgiërs · Lijven · Lipovanen · Manx · Mari · Mordwienen · Nenetsen · Oedmoerten · Osseten · Pomaken · Roethenen · Roetoelen · Roma · Samen · Sarakatsani · Sardijnen · Savoyaarden · Sinti · Sorben · Tabassaranen · Taten · Torbesjen · Tsachoeriërs · Tsjerkessen · Tsjetsjenen · Tsjoevasjen · Vlachen · Vlamingen · Walen · Wepsen · Wolga-Tataren · Woten · Zevenburger Saksen · Zweedstalige Finnen
Nationaliteit:Abchaziërs · Albanezen · Andorrezen · Armeniërs · Azerbeidzjanen · Belgen · Bosniërs · Bulgaren · Denen · Duitsers · Engelsen · Esten · Faeröerders · Finnen · Fransen · Georgiërs · Grieken · Grieks-Cyprioten · Hongaren · Ieren · IJslanders · Italianen · Kroaten · Letten · Liechtensteiners · Litouwers · Luxemburgers · Macedoniërs · Maltezen · Moldaviërs · Monegasken · Montenegrijnen · Nederlanders · Noren · Oekraïners · Oostenrijkers · Polen · Portugezen · Roemenen · Russen · San Marinezen · Schotten · Serviërs · Slovenen · Slowaken · Spanjaarden · Tsjechen · Turken · Turks-Cyprioten · Welsh · Wit-Russen · Zweden · Zwitsers
Afrika:Algerijnen · Angolezen · Beniners · Botswanen · Burkinezen · Burundezen · Centraal-Afrikanen · Comorezen · Congolezen · Djiboutianen · Egyptenaren · Equatoriaal-Guineeërs · Eritreeërs · Ethiopiërs · Gabonezen · Gambianen · Ghanezen · Guineeërs · Guinee-Bissauers · Ivorianen · Kaapverdiërs · Kameroeners · Kenianen · Lesothanen · Liberianen · Libiërs · Malagassiërs · Malawiërs · Malinezen · Marokkanen · Mauritaniërs · Mauritianen · Mozambikanen · Namibiërs · Nigerezen · Nigerianen · Oegandezen · Rwandezen · Santomezen · Senegalezen · Seychellers · Sierra Leoners · Sudanezen · Somaliërs · Swaziërs · Tanzanianen · Togolezen · Tsjadiërs · Tunesiërs · Zambianen · Zimbabwanen · Zuid-Afrikanen
Azië:Afghanen · Armeniërs · Azerbeidzjanen · Bahreini · Bengalen · Bhutanezen · Birmezen · Bruneiers · Cambodjanen · Chinezen · Filipijnen · Georgiërs · Indiërs · Indonesiërs · Irakezen · Iranezen · Israëliërs · Japanners · Jemen · Jordaniërs · Kazachen · Kirgiezen · Koeweiters · Laotianen · Libanezen · Maldiviërs · Maleiers · Mongolen · Nepalezen · Noord-Koreanen · Oezbeken · Omanieten · Oost-Timorezen · Pakistanen · Palestijnen · Qatarezen · Russen · Saoedi's · Singaporezen · Sri Lankanen · Syriërs · Tadzjieken · Taiwanezen · Thai · Turken · Turks-Cyprioten · Turkmenen · Inwoners van de Verenigde Arabische Emiraten · Vietnamezen · Zuid-Koreanen
Europa:Albanezen · Andorrezen · Armeniërs · Azerbeidzjanen · Belgen · Bosniërs · Britten · Bulgaren · Denen · Duitsers · Esten · Finnen · Fransen · Grieken · Grieks-Cyprioten · Hongaren · IJslanders · Ieren · Italianen · Kazachen · Kosovaren · Kroaten · Letten · Liechtensteiners · Litouwers · Luxemburgers · Macedoniërs · Maltezen · Moldaviërs · Monegasken · Montenegrijnen · Nederlanders · Noren · Oekraïners · Oostenrijkers · Polen · Portugezen · Roemenen · Russen · San Marinezen · Serviërs · Slovenen · Slowaken · Spanjaarden · Tsjechen · Turken · Wit-Russen · Zweden · Zwitsers
Noord-Amerika:Amerikanen · Antiguanen · Antillianen · Bahamanen · Barbadanen · Belizanen · Canadezen · Costa Ricanen · Cubanen · Dominicanen (Dominica) · Dominicanen (Dominicaanse Republiek) · Salvadoranen · Grenadanen · Guatemalanen · Haïtianen · Hondurezen · Jamaicanen · Mexicanen · Nicaraguanen · Panamezen · Inwoners van Saint Kitts en Nevis · Saint Lucianen · Inwoners van Saint Vincent en de Grenadines · Trinidadanen
Zuid-Amerika:Argentiniërs · Bolivianen · Brazilianen · Chilenen · Colombianen · Ecuadoranen · Guyanen · Paraguayanen · Peruanen · Surinamers · Uruguayanen · Venezolanen
Oceanië:Australiërs · Fijiërs · Indonesiërs · Kiribatiërs · Marshalleilanders · Micronesiërs · Nauruanen · Nieuw-Zeelanders · Oost-Timorezen · Palauers · Bewoners van Papoea-Nieuw-Guinea · Salomonseilanders · Samoanen · Tonganen · Tuvaluanen · Vanuatuanen