Vrouwen Eredivisie

vrouwenvoetbal

De Pure Energie Eredivisie Vrouwen (voorheen BeNe League Orange) is de hoogste vrouwenvoetbalafdeling in Nederland. Van 2007 tot 2012 werd in de Eredivisie Vrouwen gestreden om het Landskampioenschap. Met de invoering van de Women's BeNe League in 2012 werd de competitie omgedoopt tot de BeNe League Orange en kunnen de ploegen zich kwalificeren voor de BeNe League A of B.[1] Vanaf 2015 is er opnieuw de Eredivisie met alleen Nederlandse clubs. De huidige voorzitter is de oud-staatssecretaris van Sport Clémence Ross-Van Dorp.[2]

Pure Energie Eredivisie Vrouwen
Land Nederland
Bond KNVB
Niveau 1
Opgericht 2007
Opgeheven 2012
Heropgericht 2015
Systeem Competitie
Internationale
kwalificatie
Women's Champions League
Aantal teams 9 (2021/22)
Huidige kampioen FC Twente (2020/21)
Recordkampioen FC Twente (7)
Website Officiële website
Huidig seizoen 2021/22
Portaal  Portaalicoon   Voetbal

GeschiedenisBewerken

Toen in 1994 de landelijke Hoofdklasse van start ging, droeg deze competitie de naam 'Eredivisie'. Dit werd na een seizoen veranderd naar Vrouwen Eredivisie. Tot de invoering van de Eredivisie Vrouwen in 2007 was de Hoofdklasse de hoogste competitie binnen het vrouwenvoetbal in Nederland. In 2021 ging de KNVB een meerjarige verbintenis aan met Pure Energie, en werd de naam gewijzigd in Pure Energie Eredivisie Vrouwen.[3]

OntstaanBewerken

In 2007 werd door de KNVB de basis gelegd voor een eredivisie voor vrouwen. De zes clubs die besloten mee te doen aan de Eredivisie Vrouwen waren ADO Den Haag, AZ, sc Heerenveen, FC Twente, FC Utrecht en Willem II. Aanvankelijk zouden ook Roda JC, TOP Oss en Cambuur Leeuwarden mee doen, maar deze clubs vielen af.[4] Als vaste speeldag werd de donderdag gekozen. Daarnaast werden er afspraken gemaakt over het verdelen van de internationals en kregen alle clubs een bijdrage van de KNVB. Er werd tevens gekozen om de clubs vier keer per seizoen tegen elkaar te laten spelen.

De competitie ging van start op woensdag 29 augustus 2007 in het Arke Stadion in Enschede met een presentatie van de zes deelnemende teams gevolgd door de wedstrijd tussen FC Twente en sc Heerenveen. De wedstrijd werd met 2-3 gewonnen door Heerenveen, voor het oog van 5.500 toeschouwers. Het eerste doelpunt werd gescoord door Marieke van Ottele, spelend voor FC Twente. Het honderdste doelpunt volgde op 7 februari 2008, gescoord door Lesley Landweer voor FC Utrecht in de wedstrijd tegen FC Twente. AZ werd de eerste landskampioen.

Op 1 maart 2008 werd bekend dat met ingang van seizoen 2008/09 de Eredivisie Vrouwen uitgebreid werd met één club. Roda JC, die het seizoen daarvoor nog afviel, werd de zevende club in de Eredivisie.[5] Roda JC nam haar team echter na één seizoen weer uit de eredivisie, vanwege financiële problemen. Ook dat seizoen werd door AZ gewonnen. In seizoen 2009/10 ging de competitie door het afhaken van Roda weer met zes teams verder. Opnieuw was het AZ die landskampioen werd.

In seizoen seizoen 2010/11 werd de Eredivisie Vrouwen uitgebreid met twee teams. Begin januari 2010 maakte Clémence Ross bekend dat de Eredivisie Vrouwen uit ging breiden. ,,De Eredivisie Vrouwen is aan haar derde seizoen bezig en heeft een stevig fundament. Wij vinden de tijd nu rijp voor uitbreiding. Een competitie met acht clubs is een volgende stap in de professionalisering van het vrouwenvoetbal."[6] Uiteindelijk werd bekendgemaakt dat FC Zwolle en VVV-Venlo per seizoen 2010/11 toetreden tot de Eredivisie.[7] Voor de competitie hield dit ook in dat de clubs elkaar niet meer vier keer, maar drie keer per seizoen ontmoeten. Zodoende bleef het aantal te spelen wedstrijden ongeveer gelijk. Met FC Twente kende de Eredivisie Vrouwen dat jaar een nieuwe kampioen.

VeranderingenBewerken

Eind februari 2011 vond er overleg plaats tussen alle Eredivisieclubs, de KNVB en de SEV om de toekomst van de Eredivisie Vrouwen te bespreken. Zo werd er onder meer vergaderd over de speeldag, het verdelen van de internationals en de financiële bijdrage van de KNVB.[8] Op de vergadering werd besloten dat de vrijdag de nieuwe vaste speeldag van de Eredivisie wordt, dat het competitieprogramma leidend is, dat clubs zelf mogen bepalen of ze speelsters opleiden of dat ze zich koppelen aan een amateurvereniging en dat de clubs net als in de top van het amateurvoetbal speelsters mogen contracteren.[9]

Daarnaast werd bekend dat zowel drievoudig landskampioen AZ als Willem II zullen stoppen met hun vrouwentak. Er werd met PSV gesproken over het overnemen van het elftal van Willem II, maar de Eindhovenaren achtten het te kort dag om al met ingang van seizoen 2011/12 in te stappen.[10][11] Een week later werd ook bekend dat FC Utrecht niet doorging met de vrouwentak.[12] Begin april werd echter bekend dat het elftal van Utrecht een doorstart maakte, ditmaal vanuit de stichting Vrouwen Voetbal Utrecht. FC Utrecht zelf bleef wel nauw betrokken bij het team.[13] De Eredivisie kreeg halverwege april een nieuwe domper te verwerken toen ook sc Heerenveen besloot om te stoppen met vrouwenvoetbal.[14] Eind april 2011 diende zich met RBC Roosendaal een nieuwe kandidaat aan voor de Eredivisie. Voorwaarde voor hen was dat het mannenelftal niet degradeerde uit de Eerste divisie 2010/11. Doordat RBC failliet ging ging het hele verhaal echter niet door.[15] Uiteindelijk kwam sc Heerenveen terug op het besluit om te stoppen. In twee weken tijd werden er veel nieuwe sponsorgelden losgemaakt, waarmee de club in seizoen 2011/12 vooruit kon.[16] Zo waren er voor het seizoen 2011/12 zes teams, waarmee de voortgang van de competitie gegarandeerd was.[17] Uiteindelijk diende zich eind mei met SC Telstar VVNH zich alsnog een zevende team aan. FC Twente besloot in augustus 2011 om vanaf dan haar speelsters ook te gaan betalen. Zij waren daarmee de eerste club in Nederland die daartoe overging.[18] Met ADO Den Haag kende de competitie weer een nieuwe kampioen.

BeNe LeagueBewerken

Op 13 februari 2012 werd bekendgemaakt dat met ingang van seizoen 2012/13 de Women's BeNe League werd opgestart. Na eerst wedstrijden volgens een volledige competitie in de Nederlandse BeNe League Orange te hebben gespeeld, namen de clubs deel aan deze competitie met clubs uit de Belgische competitie. Daarbij wordt een verdeling gemaakt op basis van de ranglijst, waardoor er twee competities ontstaan. De BeNe League Orange kan derhalve nog als een voortzetting van de Eredivisie gezien worden, onder een andere naam. Terwijl in België de competitie tot BeNe League Red werd omgedoopt.

sc Heerenveen zal vanaf dat seizoen in een aparte stichting verdergaan.[19] Enkele dagen later werd ook duidelijk dat Ajax een vrouwenteam begint.[20] Daarnaast werd ook bekeken of een combinatie van FC Eindhoven en PSV haalbaar is.[21] PSV maakte op 4 juni 2012 bekend groen licht te hebben gekregen om te starten met een team.[22] Op 5 juni werd duidelijk dat seizoen 2012/13 ingegaan werd met negen teams, waarmee de andere gegadigde, FC Den Bosch, afviel. De bovenste vier zullen na de winterstop in de BeNe League A gaan spelen, terwijl de onderste vijf verdergaan in de BeNe League B.[23] Toen duidelijk werd dat veel speelsters de overstap van VVV-Venlo naar PSV/FC Eindhoven dreigden te maken, besloot de Venlose club zich terug te trekken uit de competitie. Hierdoor kwam het totaal aantal Nederlandse teams aan deze nieuwe competitie uit op acht.

Herintroductie EredivisieBewerken

In 2014 werd door de Nederlandse clubs besloten een nieuwe competitie op te starten bestaande uit alleen Nederlandse teams. Daarmee kwam de Women's BeNe League na drie jaar te vervallen.[24] Na een overleg met de KNVB is besloten om vanaf het seizoen 2015/16 verder te gaan onder de oude naam Eredivisie. De competitie zal na het wegvallen van FC Utrecht bestaan uit de overgebleven 7 teams.[25]

CompetitieopzetBewerken

Aanvankelijk troffen de teams elkaar vier keer per seizoen in de seizoenen 2007/08 tot en met 2009/10; twee keer uit en twee keer thuis. Dat kwam over het algemeen neer op 20 speelronden, behalve in het seizoen 2008/09 toen er 24 speelronden waren. Vanaf het seizoen 2010/11 kwamen de teams drie keer tegen elkaar uit. In het seizoen 2015/16 werden er door de clubs 24 wedstrijden gespeeld verdeeld over 28 speelrondes, in verband met een oneven aantal in de competitie. De clubs speelden weer twee keer uit en twee keer thuis.

Met ingang van het seizoen 2020/21 werd de competitieopzet wederom aangepast. Hierdoor kwam de play-offs om het kampioenschap te vervallen. De clubs spelen eerst uit en thuis tegen elkaar. De stand na die speelronden bepaald wie er in de derde reeks thuis speelt.[26] Gedurende het seizoen strijden de teams voor periodetitels. De kampioen en de winnaars van de periodes strijden na afloop van het seizoen om de Eredivisie Cup, die daarmee ook een nieuwe invulling kreeg.[27]

In de Nederlandse competitie is er geen sprake van degradatie vanuit de eredivisie. Tijdens de BeNe League degradeerde er wel een Belgisch team, maar geen Nederlandse.

Europees voetbalBewerken

De landskampioen van een seizoen zal in het seizoen erop deelnemen aan de UEFA Women's Champions League. ADO Den Haag was het eerste team dat deze plaats in nam, omdat het een samenwerkingsverband was aangegaan met de kampioen van de Hoofdklasse dat seizoen ervoor; Ter Leede. Tijdens de periode van de Women's BeNe League plaatste het hoogst geplaatste team uit beide landen zich voor de UEFA Women's Champions League.

UitbreidingBewerken

Het streven van de KNVB is om uiteindelijk tot een volwaardige competitie te komen waaraan minimaal twaalf club deelnemen. Op 31 maart 2021 kondigde Feyenoord aan dat het haar langverwachte entree zou maken in de Eredivisie Vrouwen met hun eigen vrouwenvoetbalelftal.[28] Verder zouden onder andere FC Groningen, Vitesse en Sparta Rotterdam interesse hebben in het opzetten van een vrouwenelftal, maar hier zijn nog geen concrete plannen voor.

CommercieBewerken

SponsoringBewerken

Op 10 februari 2020 werd energieleverancier Pure Energie aangekondigd als naamgevend sponsor van de Eredivisie Vrouwen met ingang van het seizoen 2020/21.[29][30] Daarnaast maakte ING bekend de competitie te gaan ondersteunen als Launch Partner.[31][32]

UitzendrechtenBewerken

RTL Nederland had de uitzendrechten van de competitie in handen bij de introductie in 2007. Samenvattingen van de gespeelde wedstrijden werden op zaterdag en zondag uitgezonden op RTL 8.[33] Later werden de samenvattingen van de wedstrijden uitgezonden bij regionale omroepen en op de website van de KNVB. In 2011 ging RTV Oost de wedstrijden van FC Twente live uitzenden.[34]

Medio 2021 startte ESPN met het uitzenden van een live wedstrijd op zondagmiddag. De uitzendingen worden vanaf locatie gepresenteerd door Fresia Cousiño Arias met Leonne Stentler als vaste analist. Daarnaast zendt de NOS op zondagavond de samenvattingen uit van alle wedstrijden uit de competitie.[27]

Records en statistiekenBewerken

PuntenklassementBewerken

De volgorde in het puntenklassement is gebaseerd op het aantal behaalde punten met wedstrijden in de reguliere competitie (drie per gewonnen wedstrijd, één per gelijkspel en nul per verloren wedstrijd). Strafpunten zijn niet meegeteld. De seizoenen 2012–2015, toen de competitie gedeeld werd met België, zijn ook niet meegeteld. De gegevens zijn bijgewerkt tot en met het seizoen 2020/21.

Legenda kleuren in de tabellen
Spelend in de Vrouwen Eredivisie in 2021/22
Spelend in het amateurvoetbal in 2021/22
Door fusie of opheffing niet meer actief
Pos Club /10 Gs W G V Pnt Ppw Dv Dt Ds
1. FC Twente 11 206 116 40 50 388 1,88 467 244 +223
2. ADO Den Haag 11 206 105 42 59 357 1,73 391 266 +125
3. AFC Ajax 6 103 71 19 13 232 2,25 215 71 +144
4. PSV 6 103 65 14 24 209 2,03 272 112 +160
5. SC Heerenveen 11 206 54 45 107 207 1,00 271 391 -120
6. AZ 4 85 50 17 18 167 1,96 149 68 +81
7. FC Utrecht 5 103 39 21 43 138 1,33 141 144 -3
8. VV Alkmaar 7 121 36 20 65 128 1,05 200 315 -115
9. Willem II 4 85 35 13 37 118 1,38 133 128 +5
10. PEC Zwolle 8 142 29 29 84 116 0,82 205 352 -147
11. Achilles '29 3 53 11 5 38 38 0,72 48 188 -140
12. VVV-Venlo 2 39 9 10 20 37 0,95 61 91 -30
13. SBV Excelsior 4 58 3 7 48 16 0,27 39 179 -140
14. Roda JC 1 24 1 4 19 7 0,29 22 65 -43

Aantal seizoenenBewerken

Vetgedrukt de clubs die in 2021/22 in de Eredivisie spelen.

Club Ook bekend als /12 Periode
FC Twente 12 2007–2012, 2015–2022
ADO Den Haag 12 2007–2012, 2015–2022
SC Heerenveen 12 2007–2012, 2015–2022
PEC Zwolle 9 2010–2012, 2015–2022
VV Alkmaar SC Telstar VVNH 8 2011–2012, 2015–2022
AFC Ajax 7 2015–2022
PSV 7 2015–2022
FC Utrecht 5 2007–2012
SBV Excelsior Excelsior/Barendrecht 5 2017–2022
AZ 4 2007–2011
Willem II 4 2007–2011
Achilles '29 3 2016–2019
VVV-Venlo 2 2010–2012
Feyenoord 1 2021–2022
Roda JC 1 2008–2009

LandskampioenenBewerken

  Zie Nederlands kampioenschap vrouwenvoetbal voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Overzicht landskampioenen betaald voetbal
Seizoen Divisie Club
2007/08 Eredivisie AZ
2008/09 AZ
2009/10 AZ
2010/11 FC Twente
2011/12 ADO Den Haag
2012/13 BeNe League Orange FC Twente
2013/14 Women's BeNe League FC Twente
2014/15 FC Twente
2015/16 Eredivisie FC Twente
2016/17 Ajax
2017/18 Ajax
2018/19 FC Twente
2019/20 [35]
2020/21 Pure Energie Eredivisie Vrouwen FC Twente
Titels per club
Club Aantal
FC Twente 7
AZ 3
Ajax 2
ADO Den Haag 1

Europees voetbalBewerken

  Deze lijst is (mogelijk) incompleet. U wordt uitgenodigd op bewerken te klikken om de lijst uit te breiden.

Hieronder staan de clubs die zich voor een Europese competitie kwalificeerden. Eredivisionist ADO Den Haag was Europees deelnemer dankzij het samenwerkingsverband dat met de landskampioen van 2007, Ter Leede was aangegaan.

Seizoen Hoofdtoernooi Voorronde
UEFA Women's Cup
2007/08 ADO Den Haag
2008/09 AZ
UEFA Champions League
2009/10 AZ
2010/11 AZ
2011/12 FC Twente
2012/13 ADO Den Haag
2013/14 FC Twente (via voorronde)
2014/15 FC Twente
2015/16 FC Twente (via voorronde)
2016/17 FC Twente (via voorronde)
2017/18 AFC Ajax (via voorronde)
2018/19 AFC Ajax (via voorronde)
2019/20 FC Twente (via voorronde)
2020/21 AFC Ajax
PSV (via voorronde)
2021/22 FC Twente PSV

TopscorersBewerken

  Deze lijst is (mogelijk) incompleet. U wordt uitgenodigd op bewerken te klikken om de lijst uit te breiden.
Topscorers per seizoen
Seizoen Speler Aantal Club
2007/08   Karin Stevens 20 Willem II
2008/09   Sylvia Smit 14 sc Heerenveen
2009/10   Chantal de Ridder 11 AZ
  Sylvia Smit 11 sc Heerenveen
2010/11   Chantal de Ridder 19 AZ
2011/12   Priscilla de Vos 16 SC Telstar VVNH
2012/13   Renate Jansen 10 ADO Den Haag
2013/14   Vivianne Miedema 39 sc Heerenveen
2014/15   Lineth Beerensteyn 17 ADO Den Haag
2015/16   Jill Roord 20 FC Twente
2016/17   Katja Snoeijs 21 SC Telstar VVNH
2017/18   Katja Snoeijs 25 VV Alkmaar
Topscorers per club
Club Aantal Seizoenen
sc Heerenveen 3 2008/09; 2009/10, 2013/14
AZ 2 2009/10; 2010/11
SC Telstar VVNH 2 2011/12, 2016/17
ADO Den Haag 2 2012/13, 2014/15
Willem II 1 2007/08
FC Twente 1 2015/16
VV Alkmaar 1 2017/18
Topscorerstitel per speelster
Speler Aantal Clubs Seizoenen
  Sylvia Smit 2 sc Heerenveen (2) 2008/09; 2009/10
  Chantal de Ridder 2 AZ (2) 2009/10; 2010/11
  Katja Snoeijs 2 SC Telstar VVNH (1); VV Alkmaar (1) 2016/17; 2017/18
  Karin Stevens 1 Willem II (1) 2007/08
  Priscilla de Vos 1 SC Telstar VVNH (1) 2011/12
  Renate Jansen 1 ADO Den Haag (1) 2012/13
  Vivianne Miedema 1 sc Heerenveen (1) 2013/14
  Lineth Beerensteyn 1 ADO Den Haag (1) 2014/15
  Jill Roord 1 FC Twente (1) 2015/16

Externe linksBewerken

Zie ookBewerken