Trappistenbier

bier door trappisten gebrouwen
(Doorverwezen vanaf Trappist (bier))

Trappistenbier, of kortweg "Trappist", is bier dat door trappisten, monniken van de orde der cisterciënzers, wordt gebrouwen. Het is dus geen biersoort, zoals vaak wordt gedacht, maar een omschrijving van de herkomst. De naam "trappist" is afgeleid van de Franse abdij waaraan de trappistenorde zijn naam ontleent: abdij Notre-Dame de la Grande Trappe.

Trappistenbier
Een trappistenbierglas van Westmalle
Gisting bovengisting
Alcoholpercentage van 3,5 tot 11,3%
Graan gerst
Oorsprong Cisterciënzerabdijen
Portaal  Portaalicoon   Bier
Eten en drinken

Volgens de regels van de Internationale Vereniging Trappist (IVT) zijn de voorwaarden om de naam "trappist" en het bijbehorende logo "Authentic Trappist Product" te mogen dragen de volgende:

  1. Het product moet binnen de muren van de abdij worden geproduceerd.
  2. Het product moet door of onder toezicht van de kloostergemeenschap worden geproduceerd en de exploitatie moet ondergeschikt zijn aan het klooster.
  3. De opbrengsten moeten worden gebruikt voor het levensonderhoud van de monniken en voor het onderhoud van het klooster. Wat overblijft, moet aan sociale werken en goede doelen worden besteed.

Er zijn wereldwijd tien trappistenbrouwerijen: vijf in België, twee in Nederland, één in Oostenrijk, één in Italië en één in Engeland.

AbdijbierenBewerken

Een trappist is een abdijbier, maar niet elk abdijbier is een trappist. Zo is Leffe een bekend abdijbier maar geen trappist. Abdijbieren die de titel van trappist niet dragen, zijn bieren die wel aan een abdij verbonden zijn (vaak alleen in naam), maar niet door Trappisten monniken of door hun directe medewerkers worden gebrouwen of waar niet een monnik in de raad van bestuur zit. Soms bevindt de brouwerij zich in het klooster, soms op het domein maar niet in het klooster, soms elders. Er wordt soms gebruikgemaakt van het oude abdij-recept maar in veel gevallen gaat het om geheel nieuwe bieren. Wel wordt er vaak onder licentie van de abdij gebrouwen, wat inhoudt dat de monniken toestemming moeten geven voor elke nieuwe reclamecampagne, elk nieuw gebrouwen bier, elk nieuw etiket, etc. Hiervoor ontvangen de abdijen jaarlijks een percentage van de winst die de monniken zelf weer gebruiken voor hun eigen levensonderhoud, onderhoud van de abdij en natuurlijk voor de goede doelen die zij steunen. Ook als een bier wel door monniken of onder toezicht daarvan wordt gebrouwen, of in een abdij wordt gebrouwen, is het nog niet per definitie een trappistenbier. Er moet sprake zijn van monniken van de orde der cisterciënzers.

Erkende TrappistenbierenBewerken

Er zijn anno 2022 10 trappistenbiermerken die de naam en het logo "Authentic Trappist Product" (ATP)[1][2] voeren: vijf Belgische, twee Nederlandse, één Oostenrijks, één Italiaans en één Engelse:

La Trappe heeft van 1999 tot 2005 het logo niet gevoerd. Volgens de Internationale Vereniging Trappist heerste er toen onduidelijkheid over de authenticiteit, omdat de abdij Koningshoeven een samenwerkingsovereenkomst met het commerciële Bavaria-concern was aangegaan.

In februari 2012 lanceerde Stift Engelszell gelegen in Engelhartszell an der Donau, het enige trappistenklooster in Oostenrijk, Engelszell het eerste trappistenbier gebrouwen in de brouwerij. Sinds april 2012 is dit bier op de markt[3] en vanaf oktober 2012 draagt het het ATP logo.

In het Nederlandse Zundert, op maar enkele kilometers van de grens met België, hebben de monniken van de Abdij Maria Toevlucht op 29 november 2013 hun bier, 'Zundert', voorgesteld. Dat bier kreeg op 10 december 2013 het ATP-logo en werd zo het tweede Nederlandse trappistenbier.[4]

De monniken van de Amerikaanse Saint Joseph's Abbey in Spencer, een dorpje in Massachusetts in de buurt van Boston, startten in 2013 met het brouwen van een trappistenbier Spencer trappist Ale.[5] Dit bier kreeg ook op 10 december 2013 het ATP-logo.[6] Op 14 mei 2022 [7] kondigde Saint Joseph's Abbey aan hun brouwerij te gaan sluiten. Hiermee komt een einde aan de eerste en enige trappistenbrouwerij buiten Europa. De resterende Spencer trappistenbieren werden uitgeleverd zolang de voorraad strekte.

Het bier 'Tre Fontane' van de gelijknamige abdij in Rome, Italië is begin mei 2015 officieel erkend als 'Authentic Trappist Product'.[8]

Op 6 maart 2017 trad de Britse abdij van Mount Saint-Bernard in Coalville (Leicestershire) toe tot de IVT.[9] In 2017-2018 werd een brouwerij gebouwd in de abdij en vanaf 9 juli 2018 kwam Tynt Meadow Trappist Ale, een donker bier, op de markt.[10] Op 17 september 2018 kreeg het bier het officiële ATP-label en werd zo (op dat moment) het twaalfde officiële trappistenbier in de wereld.[11][12]

Niet erkende trappistenbierenBewerken

Sinds juni 2011 brengt ook de Franse Abdij op de Katsberg in Godewaarsvelde een trappistenbier op de markt, Mont des Cats. Dit krijgt echter niet het logo "Authentic Trappist Product" omdat het niet ter plaatse maar bij Chimay wordt gebrouwen.

Op 16 maart 2016 werd het eerste Spaanse trappistenbier op de markt gebracht, Cardeña Tripel door het Monasterio de San Pedro de Cardeña. Het trappistenklooster is sinds december 2014 lid van de "Internationale Vereniging Trappist".[13] Het bier wordt gebrouwen in de Fabrica de Cervezas MarPal in Madrid en niet binnen de muren van het klooster en krijgt dus voorlopig niet het logo "Authentic Trappist Product".[14]

In januari 2021 verloor "Achel" van de Sint-Benedictusabdij te Hamont-Achel het Authentic Trappist Product-label, aangezien het brouwproces niet langer onder toezicht van monniken gebeurde. Het bier blijft wel een trappist aangezien de Sint-Benedictusabdij ressorteert onder de abdij van Westmalle.[15] De abt van de Abdij van Westmalle brengt wekelijks een bezoek aan de Achelse Kluis en houdt toezicht op de brouw- en andere activiteiten in de Achelse Kluis.

Overzicht van de trappistenbieren (met ATP-label)Bewerken

 
De 14 trappistenbieren met bijhorend glas
 
10 ATP erkende trappistenbieren en 2 trappistenbieren (maart 2021)
 
De flesjes van bijna alle trappistenbieren (m.u.v. Spencer-2017)
 
Alle 11 ATP erkende trappistenbieren en 1 trappistenbier (maart 2021)
Brouwerij Land jaar Bier Alcohol Soort Opmerking
Abdij Notre-Dame de Scourmont   2021 Chimay 150 10% Belgian Strong Golden Ale Reïteratie van het jubileumbier uit 2012
1954 Chimay Bleue 9% Belgian Strong Dark Ale (75cl Grande Réserve)
2015 Chimay Dorée 4,8% Patersbier
2015 Grande Réserve Fermentée en Barrique 10,5% Belgian Strong Dark Ale
  1. 2015, Eik, (64% Amerikaans, 36% Frans)
  2. 2016, Cognac
  3. 2017, Rum
  4. 2018, Whisky
  5. 2019, Eik, (60% Amerikaans, 40% Frans)
  6. 2020, Armagnac
  7. 2021, Rum
1948 Chimay Rouge 7% Belgian Dubbel (75cl Première) Eenmalig ook gerijpt op vat uitgebracht
1966 Chimay Triple 8% Belgian Tripel (75cl Cinq Cents)
Abdij Notre-Dame d'Orval   1932 Orval 6,2% Pale Ale - Belgian
Orval Vert (Petit Orval) 4,2% Patersbier Enkel te koop aan de brouwerij
Abdij Notre-Dame de Saint-Rémy   1899 Rochefort 6 7,5% Belgian Dubbel
1955 Rochefort 8 (Spéciale) 9,2% Belgian Strong Dark Ale
1949 Rochefort 10 (de Merveille) 11,3% Belgian Quadrupel
2021 Rochefort Triple Extra 8,1% Belgian Tripel
Abdij van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart   1926 Westmalle Dubbel 7% Belgian Dubbel
2018 Westmalle Extra 4,8% Patersbier
1934 Westmalle Tripel 9,5% Belgian Tripel
Sint-Sixtusabdij van Westvleteren   1992 Westvleteren Acht 8% Belgian Dubbel Enkel te koop aan de brouwerij
1999 Westvleteren Blond 5,8% Belgian Blonde Enkel te koop aan de brouwerij
1992 Westvleteren Twaalf 10,2% Belgian Quadrupel Enkel te koop aan de brouwerij
Abdij Koningshoeven   1999 La Trappe Blond 6,5% Belgian Blonde
2004 La Trappe Bockbier 7% Bock - Single / Traditional Seizoensbier
1980 La Trappe Dubbel 7% Belgian Dubbel
2009 La Trappe Isid'or 7,5% Belgian Strong Golden Ale
2021 La Trappe Nillis 0% Low / No Alcohol Beer
2010 La Trappe Puur 4,7% Pale Ale - Belgian Biologisch gebrouwen
1991 La Trappe Quadrupel 10% Belgian Quadrupel
2009 La Trappe Quadrupel Oak Aged 10% Belgian Quadrupel Op een eiken vat gerijpt
1980 La Trappe Tripel 8% Belgian Tripel
2003 La Trappe Witte Trappist 5,5% Wheat Beer - Witbier
Abdij Maria Toevlucht   2013 Zundert 8 8% Belgian Strong Golden Ale
2018 Zundert 10 10% Belgian Quadrupel
Stift Engelszell   2012 Engelszell Benno 6,9% Belgian Dubbel
2018 Engelszell Cervisia Stanacum 7,1 % Belgian Strong Dark Ale 2:1 blend van Nivard en Gregorius. Enkel aan de abdij verkrijgbaar.
2012 Engelszell Gregorius 9,7% Belgian Quadrupel Ook verkrijgbaar als 'Abt Marianus' de eerste batch Gregorius. 4 jaar gerijpt op fles in de kelders van de abdij. Gelimiteerd tot 450 hand gesigneerde flessen.
2014 Engelszell Nivard 5,5% Pale Ale - Belgian
2019 Engelszell Trappisten Weiße 4,9% Hefeweizen
2020 Engelszell Trappisten Zwickl 4,7% Kellerbier / Zwickelbier
2022 Engelszell Festbier 6,0% Festbier Gebrouwen ter ere van het 10-jarig bestaan van de brouwerij
Abdij van Mount Saint-Bernard   2018 Tynt Meadow English Trappist Ale 7,4% Strong Ale - English
Abbazia delle Tre Fontane   2015 Tre Fontane Tripel 8,5% Belgian Tripel
2018 Tre Fontane Scala Coeli 6,5% Belgian Blonde
2019 Tre Fontane Sinergia '19 7,3% IPA - American Collaboratie met Saint Joseph's Abbey (Spencer)
2021 Tre Fontane Sinergia '21 7,5% Belgian Dubbel Collaboratie met Abbaye Notre-Dame de Saint-Rémy (Rochefort) en Brouwerij der Trappisten van Westmalle

Overzicht van de trappistenbieren (zonder ATP-label)Bewerken

Brouwerij Land Jaar Bier Alcohol Soort Opmerking
Abbaye du Mont des Cats   2011 Mont des Cats 7,6% Belgian Strong Golden Ale
Monasterio de San Pedro de Cardeña   2016 Cardeña Tripel 7% Belgian Tripel
Sint Benedictusabdij van Achel (Achelse Kluis)   2001 Achel Blond 8° 8% Belgian Strong Golden Ale Aan de brouwerij ook van 't vat
2001 Achel Bruin 8° 8% Belgian Dubbel Aan de brouwerij ook van 't vat
2010 Achel Blond Extra 9,5% Belgian Strong Golden Ale
2010 Achel Bruin Extra (De 3 Wijzen) 9,5% Belgian Quadrupel

Voormalige trappistenbierenBewerken

Brouwerij Land jaar Bier Alcohol Soort Opmerking
Saint Joseph's Abbey Gesloten in 2022   2018 Spencer Grapefruit IPA 6,5% IPA - American
2019 Spencer Monks' IPA 6,5% IPA - American
2018 Spencer Peach Saison 4,3% Farmhouse Ale - Saison
2019 Spencer Oak Barrel-Aged Trappist Imperial Stout 11,3% Stout - Imperial / Double Seizoensbier (februari)
2019 Spencer The Monkster Mash Pumpkin Ale 5,2% Pumpkin / Yam Beer Seizoensbier (augustus)
2013 Spencer Trappist Ale 6,5% Patersbier
2015 Spencer Trappist Holiday Ale 9% Belgian Strong Dark Ale Seizoensbier (december)
2016 Spencer Trappist Imperial Stout 8,7% Stout - Imperial / Double Seizoensbier (januari - maart)
2016 Spencer Trappist IPA 7,2% IPA - American Alleen te koop in Europa
2017 Spencer Trappist Monks' Reserve Ale 10,2% Belgian Quadrupel
2018 Spencer Trappist Premium Pilsner 4,7% Pilsner - German
2018 Spencer Trappist Vienna Lager 5,5% Lager - Vienna
2020 Spencer White Belgian-style Wheat Ale 5,2% Wheat Beer - Witbier / Blanche Seizoensbier (maart)
2020 Spencer Winter Warmer Amber Lager 5,3% Lager - Amber Seizoensbier (oktober)

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken