Hoofdmenu openen

Een transuraan element is een chemisch element met een atoomnummer groter dan 92 (uranium). Deze elementen, vaak gezamenlijk als transuranen aangeduid, komen niet van nature op Aarde voor, omdat ze allemaal radioactief zijn met halfwaardetijden die veel korter zijn dan de leeftijd van de Aarde (4,5 miljard jaar). Dat wil zeggen dat zij op Aarde al lang vervallen zijn. Soms kunnen zij echter spectroscopisch wel in de atmosfeer van bepaalde sterren aangetoond worden. Zij worden namelijk in het heelal voortdurend gedurende bepaalde astronomische gebeurtenissen aangemaakt (in supernova's).

Op Aarde kan een aantal transuranen in kernreactoren gesynthetiseerd worden, zoals neptunium, plutonium, americium en curium, vaak door meervoudige invangst van neutronen. Sommige isotopen daarvan zijn behoorlijk langlevend waardoor zij redelijk te bestuderen en hanteren zijn. Zwaardere transuranen zijn echter instabieler en kunnen vaak maar in uiterst kleine hoeveelheden (soms maar enkele atomen) geproduceerd worden. Dat gebeurt in het algemeen door bombardementen met zwaardere kernen.

Er is mogelijk een zogenoemd eiland van stabiliteit bij atoomnummer 118 (oganesson), maar deze extra stabiliteit moet wel relatief gezien worden. Op theoretische gronden meent men dat nog zwaardere kernen stabiel zijn.[1] Het is echter praktisch onmogelijk dergelijke kernen te maken, doordat de tussenstadia zo snel vervallen.

Voorlopige naamgevingBewerken

Nieuw gemaakte elementen krijgen voorlopig een naam die is afgeleid van het atoomnummer, met de uitgang -ium, en een symbool van drie letters. De cijfers zijn:

cijfer 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
In de naam van het element nil un bi tri quad pent hex sept oct enn

Zo zal het element 119, als het gesynthetiseerd wordt, de naam ununennium krijgen met het symbool Uue.

Lijst van transurane elementenBewerken

1
Ia
18
0
1 1
H
2
IIa
Periodiek systeem 13
IIIa
14
IVa
15
Va
16
VIa
17
VIIa
2
He
2 3
Li
4
Be
5
B
6
C
7
N
8
O
9
F
10
Ne
3 11
Na
12
Mg
3
IIIb
4
IVb
5
Vb
6
VIb
7
VIIb
8
VIIIb
9
VIIIb
10
VIIIb
11
Ib
12
IIb
13
Al
14
Si
15
P
16
S
17
Cl
18
Ar
4 19
K
20
Ca
21
Sc
22
Ti
23
V
24
Cr
25
Mn
26
Fe
27
Co
28
Ni
29
Cu
30
Zn
31
Ga
32
Ge
33
As
34
Se
35
Br
36
Kr
5 37
Rb
38
Sr
39
Y
40
Zr
41
Nb
42
Mo
43
Tc
44
Ru
45
Rh
46
Pd
47
Ag
48
Cd
49
In
50
Sn
51
Sb
52
Te
53
I
54
Xe
6 55
Cs
56
Ba
72
Hf
73
Ta
74
W
75
Re
76
Os
77
Ir
78
Pt
79
Au
80
Hg
81
Tl
82
Pb
83
Bi
84
Po
85
At
86
Rn
7 87
Fr
88
Ra
↓↓ 104
Rf
105
Db
106
Sg
107
Bh
108
Hs
109
Mt
110
Ds
111
Rg
112
Cn
113
Nh
114
Fl
115
Mc
116
Lv
117
Ts
118
Og
 
Lanthaniden 57
La
58
Ce
59
Pr
60
Nd
61
Pm
62
Sm
63
Eu
64
Gd
65
Tb
66
Dy
67
Ho
68
Er
69
Tm
70
Yb
71
Lu
Actiniden 89
Ac
90
Th
91
Pa
92
U
93
Np
94
Pu
95
Am
96
Cm
97
Bk
98
Cf
99
Es
100
Fm
101
Md
102
No
103
Lr
Nummer
symbool
Naam
Groep
Periode
Atoommassa
(g/mol)
Dichtheid
(g/cm³) bij 20°C
Smeltpunt
(°C)
Kookpunt
(°C)
Jaar van
ontdekking
Ontdekker
93 Np Neptunium 7 237,0482 20,48 640 3902 1940 McMillan en Abelson
94 Pu Plutonium 7 244,0642 19,74 641 3327 1940 Seaborg
95 Am Americium 7 243,0614 13,67 994 2607 1944 Seaborg
96 Cm Curium 7 247,0703 13,51 1340 1944 Seaborg
97 Bk Berkelium 7 247,0703 13,25 986 1949 Seaborg
98 Cf Californium 7 251,0796 15,1 900 1950 Seaborg
99 Es Einsteinium 7 252,0829 860 1952 Seaborg
100 Fm Fermium 7 257,0951 1952 Seaborg
101 Md Mendelevium 7 258,0986 1955 Seaborg
102 No Nobelium 7 259,1009 1958 Seaborg
103 Lr Lawrencium 3 7 260,1053 1961 Ghiorso
104 Rf Rutherfordium 4 7 261,1087 1964/69 Flerov of Ghiorso
105 Db Dubnium 5 7 262,1138 1967/70 Flerov of Ghiorso
106 Sg Seaborgium 6 7 263,1182 1974 Flerov
107 Bh Bohrium 7 7 262,1229 1976 Oganesjan
108 Hs Hassium 8 7 265 1984 Gesellschaft für Schwerionenforschung
109 Mt Meitnerium 9 7 266 1982 Gesellschaft für Schwerionenforschung
110 Ds Darmstadtium 10 7 269 1994 Gesellschaft für Schwerionenforschung
111 Rg Röntgenium 11 7 272 1994 Gesellschaft für Schwerionenforschung
112 Cn Copernicium 12 7 277 1996 Gesellschaft für Schwerionenforschung
113 Nh Nihonium 13 7 284 2004 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek
114 Fl Flerovium 14 7 289 2004 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek
115 Mc Moscovium 15 7 295 2003 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek
116 Lv Livermorium 16 7 297 2004 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek en Lawrence Livermore National Laboratory
117 Ts Tennessine 17 7 291 2010 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek, Lawrence Livermore National Laboratory, Vanderbilt University en Oak Ridge National Laboratory
118 Og Oganesson 18 7 293 2002 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek en Lawrence Livermore National Laboratory