Alpenandoorn

soort uit het geslacht andoorn
(Doorverwezen vanaf Stachys alpina)

De alpenandoorn (Stachys alpina) is een vaste plant, die behoort tot de lipbloemenfamilie. De soort komt van nature voor in Zuid- en Midden-Europa tot in de Kaukasus en Noord-Iran. De alpenandoorn staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als een soort die in Nederland zeer zeldzaam en stabiel of toegenomen is. Het aantal chromosomen is 2n= 30.

Alpenandoorn
Stachys alpina fontaine-des-carmes 55 080602 1.JPG
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade:Lamiiden
Orde:Lamiales
Familie:Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)
Geslacht:Stachys (Andoorn)
Soort
Stachys alpina
L. (1753)
Afbeeldingen Alpenandoorn op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Alpenandoorn op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De plant wordt 25 - 60 cm hoog en heeft een kruipende wortelstok. De rechtopstaande tot opstijgende, vierkante, vaak violetkleurige stengel is viltig behaard en bovenaan beklierd. De stengel is onderaan 5 mm dik. De donkergroene, 5 - 18 cm lange en 3 - 9 cm brede, breedlancetvormige tot eironde bladeren zijn dicht bezet met korte, aanliggende haren. Ze hebben een afgeronde of hartvormige voet en een 1 - 5 cm lange bladsteel. De bladrand is gekarteld, stomp getand of fijn tot grof gezaagd.

De plant bloeit van juni tot in augustus met behaarde, 1,5 - 2,0 cm grote, donkerpaarse of soms geel aangelopen bloemen, die met 12 - 20 bloemen in een bebladerde aar met schijnkransen staan. De steelblaadjes zijn meer dan half zo lang als de donkerpurpere tot bruinpaarse, 6 - 12 mm lange kelk. De kelkbuis is ongeveer 6 mm lang. De kelktanden zijn zeer ongelijk. De bovenlip is 5 mm en de onderlip 9 mm lang.

De vrucht is een splitvrucht. De grijsbruine deelvruchten zijn 2,5 - 3 mm lang en hebben een buitenkant met zeer fijne groeven.

VoorkomenBewerken

De alpenandoorn komt voor op vochtige, kalkrijke, leemhoudende grond in bossen, bosranden en kapvlakten.

Externe linksBewerken