Mespelare

plaats in Oost-Vlaanderen

Mespelare is een dorpje in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van de stad Dendermonde, het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977. Mespelare ligt in de Denderstreek.

Mespelare
Deelgemeente in België Vlag van België
Mespelare (België)
Mespelare
Situering
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Gemeente Vlag Dendermonde Dendermonde
Fusie 1977
Coördinaten 50° 60′ NB, 4° 4′ OL
Algemeen
Oppervlakte 2,17 km²
Inwoners
(01/01/2020)
547
(252 inw./km²)
Overig
Postcode 9200
Netnummer 052
NIS-code 42006(G)
Oude NIS-code 42013
Detailkaart
Mespelare (Oost-Vlaanderen)
Mespelare
Portaal  Portaalicoon   België
Sint-Aldegondekerk.

GeschiedenisBewerken

Mespelare werd voor het eerst vermeld in 899 als Mespilarios. Dit zou een samentrekking zijn van mispel en het toponiem -lare.

Mespelare was bezit van de Graaf van Vlaanderen. In de 16e eeuw was het in bezit van de familie van Royen en vervolgens, tot het einde van het feodalisme, aan de familie Goubau. Vervolgens werd het een zelfstandige gemeente tot het in 1977 deel werd van de fusiegemeente Dendermonde.

BezienswaardighedenBewerken

 
Spaans Hof.
  • De Sint-Aldegondiskerk is een romaanse kerk die dateert uit de 12e eeuw. De beiaard van Mespelare bevat klokken uit de 18e, 19e en 20e eeuw. Hij telt slechts 21 klokken, met een totaal gewicht van 381 kg en een basklok van 38 kg. Hiermee is hij de lichtste hand bespeelbare beiaard van België. De beiaard is bekend als een der zuiverste van het Vlaamse land. In de volksmond wordt hij ook wel "De pareltjes van Mespelare" genoemd. In het kader van een grondige restauratie van de kerk werd in september 2013 een archeologisch onderzoek gestart. Daarbij werden fracties van muurschilderingen blootgelegd die dateren uit de 15e eeuw (1403).
  • De schandpaal op het dorpsplein. Deze beschermde 17e-eeuwse arduinen schandpaal is versierd met het wapenschild van de familie Goubau.
  • Het Spaans Hof, gebouwd in opdracht van de Antwerpse schepen Jan Goubau, heer van Mespelare en Gijzegem.

Natuur en landschapBewerken

Mespelare ligt aan de Dender op een hoogte van ongeveer 5-7 meter. De Dender werd gekanaliseerd maar de Oude Denderbeek is nog een overblijfsel van de vroegere loop. Mespelare ligt in Zandlemig Vlaanderen.

In Mespelare ligt een deel van het deelgebied Hogedonk van natuurgebied Beneden-Dender, beheerd door Natuurpunt Aalst.

Demografische ontwikkelingBewerken

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december

ToerismeBewerken

Door dit dorp loopt onder meer de fietsroute Denderende steden.

Sage over ontstaanBewerken

Over het ontstaan van Mespelare deed al sinds de Middeleeuwen een verhaal de ronde dat terug werd gevonden in geschriften die dateren uit de latere middeleeuwen. De sage gaat als volgt: Reinout, zoon van heer Aymon van Dendermonde, en een van de vier heemskinderen, bekend van de sage van het Ros Beiaard, was eens op tocht met zijn reusachtig ros, in de bossen tussen Aalst en Dendermonde. Toen hij de toen nog brede en krachtig stromende rivier de Zeipe trachtte over te steken, viel zijn oog op een beeldschone bosnimf, die zat te baden aan de oever. Reinout vroeg naar haar naam en vernam dat de nimf 'Mespel' heette. Het was liefde op het eerste gezicht en op die plaats bedreven zij voor de eerste keer de liefde. Reinout beloofde Mespel dat hij met haar zou trouwen zodra hij terug in de stad van Dendermonde was. Toen hij dit echter aan zijn vader vertelde, verzette die zich tegen dit huwelijk en verbood hij Reinout ooit nog contact te hebben met de bosnimf. Mespel bleek echter zwanger te zijn van Reinout, en Reinout besliste bij de liefde van zijn leven te blijven. Heer Aymon van Dendermonde was gedwongen zijn zoon een landgoed te geven, maar om zijn ongenoegen te uiten, gaf hij hen een onvruchtbaar stuk land, gelegen tussen het Aalsterse Gijzegem en het Dendermondse Oudegem. Het koppel liet een kasteel bouwen om in te leven en kreeg nog veel kinderen, die allemaal een huis kregen in het stuk land van hun ouders. Uiteindelijk wordt gezegd dat Mespel wel meer dan honderd kinderen gebaard zou hebben, en zo dus het dorp vorm gegeven heeft. De naam van het dorp werd afgeleid van de naam 'Mespel'.

Romeinse muntschat van 1607Bewerken

Mespelare heeft een unieke bijdrage geleverd aan de kennis van de laat-Romeinse kolonisatie van de streek. In april 1607 was een arme boer, Karel Van Houw, in de schaduw van de kerk een stukje grond aan het omspitten, waarbij zijn spade stuitte op een aarden kruik. Die bleek boordevol te zitten met gouden munten, edelstenen, bewerkt ivoor, uit de jaren 150. Vermoed wordt dat die inderhaast begraven werd door een rijke bewoner van een Romeinse villa op de hoogte waarop nu nog het dorp ligt; er woedde op zeker ogenblik een pestepidemie, waarvoor hij misschien de wijk nam, hopende later terug te zullen keren. In de schat bevonden zich veel gouden Faustinamunten, genaamd naar keizerin Faustina; die munt is bij meerdere muntverzamelaars terechtgekomen in Vlaanderen, onder meer bij de Antwerpse burgemeester Rockox. Hij inspireerde ook een van de verantwoordelijken van het Antwerpse Maagdenhuis, het weeshuis voor meisjes, voor een beeldhouwreliëf dat daar nu nog altijd in het gebouw aanwezig is.[1]

Lijst van burgemeestersBewerken

  • (1838) Vanderstein[2]
  • 1927-1941: Eduard Steeman[3]

Nabijgelegen kernenBewerken

Gijzegem, Oudegem, Schoonaarde

Externe linksBewerken

Zie de categorie Mespelare van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.