Hoofdmenu openen
Troonsafstand koningin Wilhelmina / inhuldiging van koningin Juliana. De koninklijke stoet op weg naar de Nieuwe Kerk. Geheel links (gedeeltelijk zichtbaar) de grootmeesteres, C.M. barones van Tuyll van Serooskerken, geb. jkvr. Boreel (6 september 1948), Amsterdam (Nederland)
Koningin Juliana tijdens het voorlezen van de Troonrede. Naast haar opperstalmeester W.F.K. Bischoff van Heemskerk en grootmeesteres M.L.J.D. van Wickevoort Crommelin geboren jkvr. Teixeira de Mattos (19 september 1967)
Grootmeesteres mr. Martine van Loon-Labouchere in 1964
Chiffre van een hofdame van koningin Juliana, model 1948

De grootmeesteres is een hoge functie aan het hof van een vorstelijk persoon. Aan het Nederlandse hof is de functie honorair (niet-betaald) en hoofdzakelijk gericht op representatie. Zij begeleidt de koning bij buitenlandse bezoeken. De grootmeesteres onderhoudt sociale contacten met vooraanstaande buitenlanders die in Nederland wonen.

Vooraanstaande buitenlanders die in Nederland wonen zijn bijvoorbeeld hoofden van diplomatieke missies en leden van internationale organisaties, zoals het Internationaal Gerechtshof. Daarin vult zij de grootmeester aan, die verantwoordelijk is voor de formele, inhoudelijke buitenlandse contacten van het staatshoofd.


De grootmeesteres is niet de vrouwelijke tegenhanger van de grootmeester, die aan het Nederlandse hof de leiding heeft over de Dienst van het Koninklijk Huis en aan het hoofd staat van de hofhouding. Hij regelt de buitenlandse bezoeken en onderhoudt de contacten met de buitenlandse vertegenwoordigers. De functie van grootmeester is een betaalde functie.

De functie van grootmeesteres is in 1818 aan het Nederlandse hof geïntroduceerd door Anna Paulowna, de echtgenote van koning Willem II. De grootmeesteres was er voor de niet-regerende koningin, maar toen Nederland lange tijd regerende koninginnen kende (Emma, Wilhelmina en Juliana, Beatrix) werd de grootmeesteres een van de belangrijkste leden van de hofhouding, lange tijd ook het belangrijkste. Iets daarvan is nog te zien op Prinsjesdag wanneer ze samen met de grootmeester in een koets naar de Ridderzaal rijdt.[1]

De grootmeesteres geeft formeel leiding aan de zeven, eveneens honoraire hofdames. Deze zijn betrokken bij de voorbereiding van evenementen van de koningin en van de vrouwelijke leden van het Koninklijk Huis. Bij zulke bezoeken worden zij door een hofdame begeleid voor eventuele aanspraak en andere praktische zaken. Een hofdame is herkenbaar aan een chiffre, dat gedragen wordt op de linkerschouder.

Inhoud

Nederlandse grootmeesteressen van regerend vorstenBewerken

Andere grootmeesteressenBewerken

In de 19e eeuw hadden niet alleen koninginnen, maar ook andere prinsessen grootmeesteressen, bijvoorbeeld:

TriviaBewerken

Zie ookBewerken