Hoofdmenu openen

Fliegerhorst is de Duitse naam voor een grote luchtmachtbasis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was de aanduiding van een Duits militair vliegveld met de status van zelfstandig hoofdvliegveld met uitgebreide faciliteiten.

Na de Duitse inval in Nederland in mei 1940 begonnen de Duitsers meteen met de opwaardering van een aantal Nederlandse vliegkampen en de aanleg van nieuwe vliegvelden. De belangrijkste van deze Duitse militaire vliegvelden werden Fliegerhorst genoemd en dienden voor de aanval op Groot-Brittannië en als eerste luchtverdedigingslinie voor Duitsland. Boven de Fliegerhorste stonden de twee 'Leithorste': Schiphol (noordelijke Nederlanden) en Gilze-Rijen (zuidelijke). Lagere klassen vliegvelden waren resp. de Einsatzhäfen, Feldflugplätze en Landeplätze.

De Fliegerhorste bezaten meestal twee verharde banen, start- en landingsfaciliteiten zoals verlichting, vluchtleiding en bakens plus overdekte en verwarmde reparatiemogelijkheden en uitgebreide verdediging en huisvesting. Hun vliegtuigbezetting varieerde sterk van 30 tot ruim 100 toestellen; hun personeelsbezetting varieerde van 2.000 tot 3.000 mensen. De Fliegerhorste bezaten meestal ook nevenvliegvelden en schijnvliegvelden en een eigen landbouwbedrijf plus vrijwel altijd een eigen spoorlijn voor de aanvoer van o.m. bouwstoffen, brandstoffen en personeel. De aanleg geschiedde door Nederlandse aannemers met overwegend vrijwillige Nederlandse arbeiders. Vanaf 1943-44 werden dwangarbeiders (onder hen Joden) ingezet voor bouw zowel als herstel van bomschade.[1].

Duitse Fliegerhorste in NederlandBewerken

  • Schiphol:, uitbreiding van bestaand vliegveld; tevens Leithorst (leiding) van de noordelijke Nederlandse sector
  • Gilze-Rijen,: uitbreiding van bestaand vliegveld; tevens Leithorst (leiding) van zuidelijke Nederlands sector
  • Deelen-Arnhem, grootste in Nederland in omvang en bezetting (3 banen): nieuwbouw naast eenvoudige grasbaan
  • Eindhoven: uitbreiding van bestaand vliegveld
  • Havelte–Steenwijk: aanleg nieuwe basis. Wordt meestal als Flugplatz gezien maar wordt in verslagen soms ook Fliegerhorst genoemd. Maximaal 700 man bezetting, 1 verharde baan, later tweede in aanleg.
  • Hilversum: uitbreiding van bestaand vliegveld
  • Leeuwarden: uitbreiding van bestaand vliegveld
  • Vliegbasis Soesterberg: uitbreiding van bestaand vliegveld
  • Twente: uitbreiding van bestaand vliegveld
  • Venlo: nieuwbouw vanuit eenvoudige landingsplaats
  • Uden-Volkel: aanleg nieuwe basis
  • Vliegbasis Woensdrecht: uitbreiding op "de Eendekooy"

ReferentiesBewerken

  1. Vliegvelden in Oorlogstijd, NIMH, Den Haag, 2009