1760-1769

decennium

De jaren 1760-1769 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 18e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissenBewerken

Zevenjarige OorlogBewerken

Noord-AmerikaBewerken

Oost-EuropaBewerken

Heilig Roomse RijkBewerken

Lage LandenBewerken

Wereldhandel en koloniesBewerken

  • 1760 : Vredesverdrag tussen de Sociëteit van Suriname en de Marrons van Suriname. Het verdrag houdt in dat de Ndyuka, ook wel Aucaners genoemd, een in het oerwoud gevormde stam van Surinaamse Marrons, vrijheid en territoriale autonomie verwerven. Hierdoor wordt het mogelijk om vaste nederzettingen te stichten.
  • De overwinning op Frankrijk in de Zevenjarige Oorlog in 1764 bezorgt de Britten de hegemonie in het zuiden van India. Als gevolg van de Slag bij Buxar in 1767 wordt het Britse gezag ook over een groot deel van het noorden van India gevestigd. De enige nog overgebleven tegenstanders van formaat in India zijn de Maratha's.
  • 1766 : Samuel Wallis begint aan zijn wereldreis.
  • 1769-1770 : De Franse missionaris en botanicus Pierre Poivre weet bij de Molukkers illegale zaailingen van nootmuskaatbomen los te krijgen, en plant ze op Mauritius.

GodsdienstBewerken

  • De Jezuïeten worden verbannen uit Frankrijk (1763), Spanje en zijn kolonies (1767) en Napels, Sicilië en Parma (1769).

Wetenschap en techniekBewerken

welke vanaf 1765, dank zij de door James Watt ingevoerde verbeteringen, enigermate op gang komt, ontstaat in toenemende mate ook de vraag naar textielmachines.

  • In 1764 wordt de Spinning Jenny uitgevonden, een toestel met acht spoelen om garen te spinnen maar nog werkend met handkracht en vrijwel geheel in hout vervaardigd. Kort daarna (1769) ontstaat het door middel van waterkracht aangedreven waterframe, een spinmachine die goedkope massaproductie van katoen mogelijk maakt.
  • De Engelse sterrenkundige Nevil Maskelyne bedenkt een methode om de geografische lengte te bepalen door middel van de Maan, de maansafstandsmethode. Hij haalt de regering over om jaarlijks een Nautische almanak uit te geven met afstandstabellen ten behoeve van de scheepvaart.
  • Na de publicatie in 1762 van Du Contrat Social ou Principes du droit Politique en Émile door Jean-Jacques Rousseau worden beide boeken verboden in Frankrijk en moet Rousseau naar Zwitserland vluchten. maar als daar door toedoen van Voltaire bekend wordt, dat hij in Parijs zijn kinderen te vondeling heeft gelegd, wordt hij van alle kanten aangevallen en aangeklaagd door de predikanten van Neuchâtel.

Kunst en cultuurBewerken

 
Wolfgang Amadeus Mozart
  • The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman van de Iers-Engelse dominee Laurence Sterne verschijnt in 9 delen tussen 1759 en 1767. Het boek wordt een onmiddellijk succes en vestigt Sternes naam in literaire en societykringen. In 1768 verschijnt het eveneens succesvolle reis- en avonturenverhaal 'A Sentimental Journey through France and Italy'.
  • Leopold Mozart reist met zijn beide wonderkinderen door Europa. Ze brengen ook enige bezoeken aan de Nederlanden. De kinderen spelen in Amsterdam en aan het prinselijk hof te Den Haag.
  • Johann Christian Bach vestigt zich in 1762 in Londen, op dit moment het centrum van de Europese opera. Samen met componist en gambaspeler Karl Friedrich Abel organiseert hij als een van de eersten publieke concerten, de zogenaamde Bach-Abel concerts. Daarnaast geeft hij volksconcerten in Vauxhall, aan de oever van de Theems.

Belangrijke personenBewerken

OverledenBewerken


  Zie de categorie 1760s van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.