Hoofdmenu openen
Duitse voorrangsvoertuigen met blauwe optische signalen

Een zwaailicht is een transparante kap met daarin een ronddraaiende, in één richting schijnende lamp, of een stilstaande lamp met daaromheen draaiende spiegel of lenzen. Hierdoor is een felle lichtflits te zien die naar alle kanten zichtbaar is. Zwaailichten worden van kunststof (polycarbonaat) gemaakt dat allerlei kleuren kan hebben.

Bepaalde knipperende lichten worden voor eenzelfde functie als een zwaailicht gebruikt. Deze lichten werken met behulp van felle lampen zoals halogeenlicht, lampen met een stroboscopische werking door middel van flitsbuizen, of sterke ledlampen.

Inhoud

KleurenBewerken

BlauwBewerken

Zwaailichten
(mogelijk storend bij lichtflitsgevoelige epilepsie)

Zwaailichten van hulpdiensten in Nederland en België, zoals politie, brandweer en ambulancediensten zijn blauw. Voertuigen van hulpdiensten gelden als voorrangsvoertuig (Nederland) of prioritair voertuig (België) wanneer zowel zwaailicht als meertonige hoorn of sirene wordt gevoerd. Het overige verkeer moet hen dan voor laten gaan. Ook boten van deze hulpdiensten voeren een blauw zwaai- of flitslicht.

Naast politie, brandweer en ambulance zijn ook andere hulpdiensten aangewezen die van een blauw zwaailicht gebruik mogen maken.

In Nederland zijn dit onder meer de Koninklijke Marechaussee, de weginspecteurs van Rijkswaterstaat, verschillende reddingsbrigades, ProRail Incidentenbestrijding, de explosievenopruimingsdienst, Sanquin Bloedvoorziening, de noodhulpteams van het Nederlandse Rode Kruis, en vervoer ten behoeve van orgaantransplantatie (zie het artikel voorrangsvoertuig voor een vollediger overzicht).

In België zijn dit in ieder geval de Civiele Bescherming, en in levensbedreigende situaties ook dokters en MUG-ambulanciers.

GroenBewerken

Het groene zwaailicht op Nederlandse ambulances wordt gebruikt bij grote ongevallen en calamiteiten: de bemanning van het eerste hulpverleningsvoertuig ter plaatse neemt de coördinatie op zich; het groene zwaailicht wordt dan ingeschakeld. De bemanning van dit voertuig is herkenbaar aan hun groene vesten, die over de reguliere werkkleding worden gedragen. De verpleegkundige van het eerste voertuig voert in principe geen behandeling uit, maar inventariseert de gewonden en bekijkt wie als eerste behandeling behoeft (triage).

Bij de politie en de Koninklijke Marechaussee wordt het groene zwaailicht sinds 2004 gebruikt om personeel er op attent te maken dat er een sporenonderzoek plaatsvindt en dat men voorzichtig dient te zijn om geen sporen verloren te doen gaan.

Sinds 2014 gebruikt de politie het groene zwaailicht ook als attentielicht tijdens hun surveillance. Dit is al in tientallen gemeenten gebruikt om de aanwezigheid te laten zien in wijken waar veel werd ingebroken.

In België gebruikt men het groene zwaailicht om de CP-OPS aan te duiden. Daarin verzamelen alle disciplines bij een multidisciplinair optreden.

OverigBewerken

Voertuigen die moeten opvallen in het verkeer, omdat ze bijvoorbeeld extreem groot zijn, of langzaam rijden omdat ze werkzaamheden op de weg verrichten, voeren een oranje of geel zwaailicht. De meeste ambulances, politieauto's en brandweerwagens zijn anno 2016 uitgerust met oranje zwaailichten voor het geval zij op een gevaarlijke plek staan. In Spanje is het zelfs zo dat ambulances meestal alleen maar oranje en rode zwaailichten hebben; ze worden wel gezien als voorrangsvoertuig. Rangeerlocomotieven van de Nederlandse Spoorwegen voerden van 1963 tot 1984 een blauw zwaailicht wanneer de openbare weg werd overgestoken; sinds 1984 voeren ze een rood zwaailicht.