Vallen is een beweging onder invloed van de zwaartekracht. Dit wordt vaak gevolgd door een botsing met de grond. Als dit onbedoeld gebeurt is er sprake van een ongeval/ongeluk(je), waarbij een persoon of voorwerp letsel/schade kan oplopen, zowel in het geval dat de persoon of het voorwerp valt als wanneer iets op een persoon of voorwerp valt.

Vallen is iets wat vaak gebeurt bij kinderen, maar het kan vooral bij ouderen gevaren met zich meebrengen.

Bij potentieel gevaar voor vallen kan een borging/zekering het gevaar verkleinen.

Omvallen is het kantelend vallen van een persoon of voorwerp dat eerst overeind staat. Als het een open houder van een vloeistof is (kopje, glas, emmer) vloeit die eruit. Een borging van een persoon tegen omvallen is bijvoorbeeld het vasthouden van een trapleuning, rollator, wandelstok of een daarvoor aangebrachte stang in het openbaar vervoer. In figuurlijke zin betekent omvallen failliet gaan.

Bij een hoogteverschil kan een persoon of voorwerp van het hogere niveau afvallen. Een balustrade vormt voor personen een barricade om dit te voorkomen.

Vallen bij ouderenBewerken

Elk jaar komt meer dan één derde van de ouderen die ouder zijn dan 65 jaar en zelfstandig wonen ten val. Letsels zoals breuken, kneuzingen en verstuikingen resulteren in pijn, verminderde functionaliteit, hogere gezondheidskosten en een verhoogde mortaliteit. Het risico om te vallen neemt toe met de leeftijd. De ernst van de val wordt door de ouderen onderschat of geminimaliseerd, vaak uit angst zelfstandigheid te verliezen.

Valrisico'sBewerken

De oorzaak van een val kan intrinsiek (door de persoon zelf) of extrinsiek (door een oorzaak in de nabije omgeving) zijn. Belangrijke intrinsieke factoren zijn bloeddruk, spierkracht maar ook mentale toestand en oog-handcoördinatie. Extrinsieke factoren zijn dan bijvoorbeeld daglicht, aanwezigheid van trappen, losliggende tapijten, ontbrekende leuningen, slecht schoeisel.

ValpreventieBewerken

Het vermijden van het vallen van ouderen is een belangrijk onderdeel van de preventieve gezondheidszorg en vereist een samenwerking van verschillende disciplines zoals de geriater, de verpleegkundige, de kinesist en de ergotherapeut. Belangrijk is dat de oudere zorgvrager zelf het belang inziet van actieve valpreventie. Lichaamsbeweging versterkt zowel kracht als evenwicht en verlaagt de angst om te vallen. Er dient wel rekening te worden gehouden met risico’s, zoals cardiovasculaire bijwerkingen en verwondingen. Evenwichtsoefeningen zouden het risico op vallen voor sommigen zelfs kunnen verhogen.

Een Cochrane review van 2019 verzamelde studies die de effectiviteit van lichaamsbeweging in valpreventie bij zelfstandig wonende ouderen onderzochten. De belangrijkste uitkomst was het aantal vallen per persoon per jaar. Men onderzocht ook of lichaamsbeweging het aantal val-gerelateerde verwondingen verlaagt en de levenskwaliteit verhoogt. Ook mogelijkse neveneffecten van de lichaamsbeweging werden bekeken. De conclusies uit dit onderzoek: Lichaamsbeweging verlaagt het aantal vallen per persoon per jaar alsook het aantal personen dat valt. Mogelijks verlaagt lichaamsbeweging het aantal valgerelateerde breuken en het aantal personen dat na een val medische zorg nodig heeft. Het is onzeker of lichaamsbeweging het aantal personen dat na een aanval opgenomen wordt in het ziekenhuis verlaagt.

Programma’s met vooral evenwichts- en functionele oefeningen verlagen het valrisico en ook programma’s met meerdere componenten lijken het valrisico te verlagen. Tai chi kan ook effectief zijn om het valrisico te verlagen, maar over het effect van krachttraining (zonder evenwichts- en functionele oefeningen), dans of wandelen blijft men onzeker. [1]

ValbrekenBewerken

Voor personen met een hoog valrisico zijn er speciale gecapitonneerde valbroeken. Ook wordt wel een gordelairbag gedragen. Deze wordt bij een val automatisch geactiveerd. De bedoeling is vooral dat heupbreuken worden voorkomen.

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken